Stwardnienie zanikowe boczne, które jest chorobą neurodegeneracyjną, rozpoznano u Hawkinga, gdy miał 21 lat. Dawano mu wtedy kilka lat życia. W 1985 roku, po zapaleniu płuc, Hawking poddał się tracheotomii. Od tego czasu posługuje się specjalnie dla niego skonstruowanym systemem składającym się z komputera wbudowanego w wózek inwalidzki i czujnika na podczerwień umieszczonego w ustach. Wybiera wzrokiem literę, później słowo z wirtualnej klawiatury na dużej tablicy (korzystając z systemu autouzupełniania wymagającego tylko pierwszych liter), ale ponieważ do wprowadzania danych może używać tylko policzka, skompletowanie zdania zajmuje mu dużo czasu.

Ostatnio mówi coraz wolniej, czasem jedno słowo na minutę. Na swoim portalu poinformował, że od lutego poszukuje nowego asystenta technicznego, którego zadaniem byłoby dbanie o syntetyczny głos chorego fizyka i jego wózek inwalidzki.

Mimo 70 lat Hawking nie myśli o przejściu na emeryturę. W niedzielę na uniwersytecie Cambridge z okazji 70. urodzin Hawking wygłosi przygotowane wcześniej i zapisane w jego komputerze przemówienie. W sympozjum zorganizowanym przez uniwersytet na jego cześć weźmie udział 27 naukowców. Uroczysty jubileusz wielkiego fizyka-teoretyka potrwa cztery dni.

Jedną z jego wielkich zasług dla nauki jest kwantowa teoria ciążenia, ale rozgłos przyniosła mu popularnonaukowa książka "Krótka historia czasu" z 1988 roku, która rozeszła się w 10 mln egzemplarzy. W ostatniej serii wywiadów, udzielonych mediom z okazji jubileuszu, powiedział, że jest optymistą, jeśli chodzi o zasiedlenie przez ludzi kosmosu poza układem słonecznym. Odkrycie inteligentnego życia we wszechświecie byłoby jego zdaniem najważniejszym odkryciem naukowym w historii. Przestrzegł jednocześnie przed próbami kontaktu z obcymi istotami. Jego zdaniem mógłby się dla ziemian skończyć równie źle, jak dla Indian Ameryki Łacińskiej odwiedziny kolonizatorów hiszpańskich.