Zamknij
Gotówka
Gotówka wkrótce zniknie?
fot: ARKADIUSZ ZIOLEK/East News

Koniec płacenia gotówką. Polski Ład wprowadzi ustawowe limity

Agnieszka Zaręba
Agnieszka Zaręba Redaktor Radia Zet
26.08.2022 13:33

Czy grozi nam likwidacja gotówki? Jeszcze kilka lat temu zastanawialiśmy się, czy świat bez fizycznej waluty mógłby w ogóle istnieć, a niebawem Polski Ład zwiększy limity płatności gotówkowych między przedsiębiorcami oraz wprowadzi niespotykane dotąd na polskim rynku limity płatności gotówkowych dla konsumentów. Sprawdzamy, jak nie dopuścić do całkowitej likwidacji gotówki w obiegu, komu na tym zależy i jak pod tym względem radzą sobie inne kraje.

W Polsce najpierw wprowadzono ograniczenia między przedsiębiorcami, limit wynosił wtedy 15 tysięcy euro. Po raz pierwszy został zmniejszony w 2017 roku do kwoty 15 tysięcy złotych. Kolejne ograniczenia wprowadzi Polski Ład na początku 2023 roku. Maksymalna kwota, którą przedstawiciele firm będą mogli zapłacić w formie gotówkowej, wyniesie 8 tysięcy złotych.

Natomiast w 2024 roku pojawi się nowość, której wcześniej nie było w polskich przepisach. Klienci będą zmuszeni do płatności cyfrowych od kwoty 20 tysięcy złotych. Limity płatności zaczną obowiązywać konsumentów w transakcjach z przedsiębiorcami.

Nowy przepis mówi, że „konsument jest obowiązany do dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, jeżeli jednorazowa wartość transakcji z przedsiębiorcą, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 20 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji”.

CZY GOTÓWKA ZNIKNIE Z OBIEGU?

Jaki najgorszy scenariusz może nas czekać w kontekście wycofania gotówki? Prezes Instytutu Spraw Obywatelskich Rafał Górski wskazuje kilka możliwości podczas rozmowy w podcaście „Biznes. Między wierszami”. - Jeśli chodzi o zwykłych obywateli to ci, którzy imprezują w piątki czy soboty, jeśli pójdą do lokalu i mają tylko kartę w kieszeni, mogą nie zapłacić za trunki z powodu weekendowych przerw w bankach. Inni z kolei mogą pójść do sklepu na codzienne zakupy i nie zapłacić, bo jest awaria systemu, a oni nie mają gotówki w kieszeni. Natomiast jeśli spojrzymy na tę kwestię szerzej, to dochodzi ryzyko permanentnej inwigilacji, braku anonimowości, dostępności do informacji o tym co kupujemy, kiedy i komu za to płacimy – mówi Rafał Górski.

Obniżanie limitów płacenia gotówką to światowy trend. Jak wygląda sytuacja na arenie międzynarodowej? Proces ograniczania płatności gotówkowych w Europie już trwa. Pytanie, do jakiego pułapu dojdzie. Obecne ograniczenia możliwości płacenia gotówką to: Belgia – 3 tys. euro, Hiszpania – 2,5 tys. euro, Grecja – 1500 euro, Włochy – 1 tys. euro. Można z tego wnioskować, że stopniowo na obszarach państw UE te limity są ograniczane.

W takim razie komu zależy na likwidacji gotówki? Jakim podmiotom i dlaczego to się opłaca? Szef Instytutu Spraw Obywatelskich podkreśla, że beneficjentów jest przynajmniej kilku. Są to m.in. instytucje finansowe otrzymujące prowizje za transakcje bezgotówkowe.

- Korporacje finansowe, bankowe, ale też technologiczne korzystają na obniżeniu limitów płatności gotówkowych, ponieważ obsługują cały ten system. Jest to również dobre wyjście dla rządów państw, ponieważ chcą trzymać rękę na portfelach obywateli i kontrolować co robimy oraz jak wydajemy nasze pieniądze. Tych grup interesów i grup lobbingowych jest bardzo wiele, ale raczej to są duże podmioty, a nie małe biznesy – mówi Rafał Górski.

PLUSY I MINUSY POLSKI BEZGOTÓWKOWEJ

Analitycy patrzą na rynek przekrojowo i dostrzegają wady oraz zalety Polski bezgotówkowej. Dyrektor Departamentu Analiz i Doradztwa Noble Securities S.A. Sobiesław Kozłowski mówi w rozmowie z RadioZET.pl o tym, kto zyska, a kto straci na wprowadzeniu nowych przepisów.

- Wprowadzenie limitu transakcji gotówkowych to z jednej strony dążenie do ograniczenia szarej strefy, czyli oczekiwany wzrost wpływów podatkowych. Argumentem dla płatników może być wygoda poprzez szybkość dokonywania płatności czy bezpieczeństwo, np. przewożenie gotówki rzędu 30 tys. zł czy 50 tys. zł może być problematyczne. Reasumując, zyskać powinien budżet państwa i leganie działające firmy, gdyż powinna osłabić się konkurencja firm z szarej strefy. Natomiast dla części konsumentów wpływ zmian będzie neutralny, a dla innej grupy może oznaczać wyższe ceny w zamian za wyższe bezpieczeństwo transakcyjne – podkreśla Sobiesław Kozłowski.

CYFROWY PIENIĄDZ

Jedną z odsłon płatności bezgotówkowych są kryptowaluty. Cyfrowy pieniądz zyskał popularność na skalę światową wraz z sukcesem Bitcoina. Z danych Saxo wynika, że największe zainteresowanie kryptowalutami jest w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Kryptowaluty są coraz częściej wybierane nie tylko przez inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych, ale także stanowią sposób na przechowywanie kapitału w czasach kryzysu dla zwykłych obywateli. To sprawia, że obrót gotówkowy dla tej grupy staje się mniej atrakcyjny.

Również pandemia przyspieszyła zainteresowanie obrotem cyfrowym pieniądzem. Tylko w 2020 roku liczba transakcji wzrosła o ponad 40 proc. w ujęciu rocznym. Z raportu ACI Worldwide i GlobalData wynika, że przetworzono wówczas ponad 70 mld transakcji płatności w czasie rzeczywistym. Gotówka w razie wybuchu kryzysu finansowego, krachu na giełdzie lub wojny to zabezpieczenie kapitałowe. Z drugiej strony wielu ekspertów i analityków rynkowych odradza trzymanie w domu fizycznych pieniędzy, ponieważ tracą na wartości w czasach inflacji.

Instytut Spraw Obywatelskich przygotował petycję w obronie gotówki. Organizatorzy podkreślają, że warto ją podpisać z trzech powodów: gotówka daje wolność i prywatność, jest przeszkodą dla umocnienia się globalnej władzy nad przeciętnymi obywatelami oraz pozwala zachować minimalne bezpieczeństwo, jeśli nastąpiłby atak cyberbronią na infrastrukturę krytyczną.

Agnieszka Zaręba
Agnieszka Zaręba

Dziennikarka ekonomiczna, redaktorka i konferansjerka. Specjalizuje się w tematyce finansów, inwestowania, rynku kapitałowego, nieruchomości i gamingu.

Misją jej działalności jest edukacja ekonomiczna, udziela się w środowisku inwestorów indywidualnych. Prowadzi i moderuje debaty rynkowe, kongresy gospodarcze oraz konferencje biznesowe. Dobrze odnajduje się w sytuacjach kryzysowych, zdobyła certyfikat MON nadany na szkoleniu w jednostce wojskowej.

Prywatnie kocha sport. Posiada uprawnienia ratownika wodnego, sędziego pływania i ratownika medycznego. Podróże to więcej niż pasja, jest certyfikowanym pilotem wycieczek zagranicznych, zainteresowanym sektorem incentive travel, czyli turystyką biznesową.

KONTAKT:

agnieszka.zareba@radiozet.pl
Więcej: https://biznes.radiozet.pl/tags/kategoria/redakcja/agnieszka-zareba