Zamknij

Darowizna w rodzinie a podatki. Czy pieniądze zawsze muszą trafić na konto bankowe?

29.11.2022 08:36

Przekazanie gotówki najbliższym członkom rodziny, co do zasady, podlega zwolnieniu z podatku. Skarbówka musi jednak wiedzieć, że do takiej darowizny doszło. Jak jednak zaznacza Rzecznik Praw Obywatelskich „Polacy nie wiedzą, czy muszą robić przelew bankowy, czy wystarczy przekazanie gotówki”.

Darowizna w rodzinie a PIT
fot. Marek BAZAK/East News

Darowizna w rodzinie budzi wątpliwości, gdyż – jak zaznaczył RPO Marcin Wiącek – orzecznictwo w tym zakresie jest rozbieżne. Fiskus uznał, że pieniądze mogą być przekazane w gotówce, a następnie wpłacone na konto. Niektóre sądy są jednak zdania, że musi być to wyłącznie transfer bezgotówkowy. Jak zatem obywatele mają udowodnić fakt, że otrzymali pieniądze, zaś darczyńcą jest członek rodziny, dzięki czemu nie muszą płacić podatku?

Darowizna w rodzinie a PIT. Przelew czy gotówka?

RPO przypomniał, że na mocy ustawy o podatku od spadków i darowizn z PIT zwolnione są darowizny od małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Najpierw trzeba jednak spełnić kilka warunków.

Podatnik musi zgłosić skarbówce fakt otrzymania darowizny, na co ma 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Ponadto, jak wskazano w ustawie „gdy przedmiotem nabycia są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza 9637 zł, należy udokumentować otrzymanie środków pieniężnych dowodem przekazania ich na rachunek płatniczy nabywcy.

W świetle najnowszego rozporządzenia kwotą graniczną jest 10 434 zł, co dotyczy otrzymanych od 13 października 2022 r.

RPO zaznaczył, że warunek „udokumentowania otrzymania środków poprzez dowód przekazania ich na rachunek płatniczy nabywcy” powinien uwzględniać także przelew środków otrzymanych w gotówce. „W sytuacji zaś przekazania środków gotówką powstaje kolejne pytanie, kto powinien dokonać takiej wpłaty pieniędzy, czy może to zrobić sam obdarowany, czy też musi jej dokonać wyłącznie darczyńca?” – zapytał RPO.

- Obecny stan oznacza, że obywatele muszą kierować sprawy do sądów administracyjnych, aby udowadniać spełnienie warunków do uzyskania zwolnienia podatkowego w przypadku darowizn gotówkowych, następnie dokumentowanych wpłatą własną na rachunek obdarowanego. Z racji jednak tego, że orzeczenia sądów administracyjnych są niejednolite, podatnicy nie mają pewności co do kwestii dokumentowania darowizn gotówkowych- podsumował RPO, który liczy na odpowiedź NSA i ujednolicenie przepisów w tej kwestii.

loader

RadioZET.pl/RPO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

„Obecny stan oznacza, że obywatele muszą kierować sprawy do sądów administracyjnych, aby udowadniać spełnienie warunków do uzyskania zwolnienia podatkowego w przypadku darowizn gotówkowych, następnie dokumentowanych wpłatą własną na rachunek obdarowanego. Z racji jednak tego, że orzeczenia sądów administracyjnych są niejednolite, podatnicy nie mają pewności co do kwestii dokumentowania darowizn gotówkowych” – czytamy w piśmie RPO do NSA.

Dlatego uchwała powiększonego składu NSA w tym zakresie jest niezbędna i oczekiwana.

Zdaniem Rzecznika nie sposób zgodzić się z zawężającą wykładnią  art. 4a ust. 1 pkt 2 upsid prezentowaną przez niektóre sądy administracyjne, a także organy podatkowe. Nałożenie ciężaru podatkowego na obywateli, wyłącznie z uwagi na formę przekazania środków pieniężnych będących przedmiotem umowy darowizny między osobami najbliższymi, w sytuacji gdy zawarta czynność prawna nie budzi wątpliwości, stanowi nieuzasadniony rygor i tym samym może naruszać dopuszczalne granice ograniczenia prawa własności podatników. 

Z  art. 4a ust. 1 pkt 2 upsid nie wynika bowiem, ani forma dowodu  przekazania środków pieniężnych, ani też sam sposób przekazania tych środków. Może to być więc zarówno forma transakcji bezgotówkowej, jak i gotówkowej z późniejszą wpłatą na rachunek obdarowanego. Dlatego też, w ocenie Rzecznika, jeżeli zawarcie umowy darowizny nie budzi wątpliwości, za wystarczające do skorzystania ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych należy uznać dokonanie wpłaty środków pieniężnych przez obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy.