Zamknij
Skarbówka nie próżnuje. Sypią się kary. Podatnicy zagubieni w ulgach
Jak się zabezpieczyć przed karami ze skarbówki
fot: Bartlomiej Magierowski/East News

Chcą odliczyć od podatku psa, kota i hulajnogę. Podatnicy zagubieni w ulgach

Agnieszka Zaręba
Agnieszka Zaręba Redaktor Radia Zet
25.11.2022 13:58

Jak się zabezpieczyć przed karami od fiskusa? Ponad 90 proc. kontroli skarbowych kończy się nałożeniem kary na przedsiębiorcę. W efekcie właściciele firm w obawie przed kontrolą boją się korzystać z przysługujących im ulg podatkowych. Remigiusz Fijak z kancelarii prawno-podatkowej ID Advisory ujawnia w podcaście „Biznes. Między wierszami”, czy to Polacy nagminnie łamią prawo, czy przepisy są zbyt restrykcyjne, a biurokracja obciąża rozwój przedsiębiorczości.

Polscy przedsiębiorcy czują się zagubieni. Z raportu „Ulgi podatkowe - poradnik na czasy kryzysu” opublikowanego w listopadzie 2022 roku przez ID Advisory wynika, że już co szósty właściciel średniej lub dużej firmy nie chce skorzystać z ulg podatkowych. Główne powody to obawa przed ewentualną kontrolą i brak zaufania do organów podatkowych.

- Bardzo często podatnicy rezygnują z możliwości wdrożenia dużych oszczędności podatkowych, bo nie wiedzą do końca jak to zrobić, ponieważ same przepisy nie dają jednoznacznych odpowiedzi na pytania, które się pojawiają – mówi ekspert podatkowy Remigiusz Fijak.

Lepszy brak ulgi niż błąd

- Na pewno korzystalibyśmy z ulg, gdyby były bardziej osiągalne. Czyli dedykowane szerszemu gronu podatników oraz gdyby przepisy co do sposobu ich rozliczenia były jasne, niezmienne, łatwo interpretowalne i nie wymagały tak dużych nakładów pracy z ich dokumentacją. Póki co, takie ulgi prawie nie istnieją – mówi właściciel średniej wielkości firmy handlowej.

Przedsiębiorca podkreśla, że skala korzyści, które można z nich osiągnąć, jest zbyt niska w porównaniu z nakładami pracy, które należy włożyć w ich udokumentowanie, skomplikowanym i często niepewnym rozliczeniem, a co gorsza z brakiem jasnych, przejrzystych i jednoznacznych przepisów oraz interpretacji. Większość ulg jest wprowadzona dla nielicznego grona przedsiębiorstw (np. na zakup zabytków, na debiut na giełdzie, sponsoringowa, czy na ekspansję). Jego zdaniem są to bardzo wyszukane ulgi dedykowane niewielkiej grupie firm.

Z drugiej strony, ulgi cieszące się większym zainteresowaniem, dające większe korzyści finansowe, jak np. ulga badawczo-rozwojowa, przez 6 lat, od jej wprowadzenia nie cieszyła się wielkim zainteresowaniem. Nie istnieje uniwersalny przepis na wytypowanie kosztów kwalifikowanych. Potwierdzają to tysiące wydanych interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Fiskus i sądy administracyjne wydają sprzeczne stanowiska w zakresie rozliczenia w ramach ulgi kosztów urlopu i choroby pracownika. Przez te problemy z rozliczaniem ulgi badawczo-rozwojowej  oraz pokaźnych rozmiarów korzyści finansowych, które można osiągać dzięki tej uldze, podatnicy boją się, że skorzystanie z niej wiąże się z istotnym ryzykiem wszczęcia kontroli podatkowej.

- Bardzo zmienne, niepewne przepisy podatkowe są często w niejasny sposób modyfikowane. To stwarza jeszcze większe ryzyko niewłaściwego rozliczenia ulgi. Stąd podejście naszej firmy do oferowanych przez Ministerstwo Finansów ulg jest bardzo ostrożne, żeby nie powiedzieć zachowawcze. Nadal koszty i nakłady pracy włożone w udokumentowanie ulgi, uzyskanie jednoznacznych interpretacji podatkowych przeważają nad ewentualnymi korzyściami z jej skorzystania – mówi przedsiębiorca z Poznania.

Wzrost skuteczności kontroli

Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że tylko w pierwszej połowie 2022 roku odbyły się 1953 kontrole celno-skarbowe, z czego aż 1802 zakończyły się nałożeniem kary na podatników. Oznacza to, że tylko niecałe 7 proc. przedsiębiorców po skorzystaniu z ulgi uniknęła kary od fiskusa. Z czego wynika wzrost skuteczności kontroli celno – skarbowych tłumaczy Remigiusz Fijak z kancelarii prawno-podatkowej ID Advisory.

- Organy podatkowe są już lepiej wyspecjalizowane w kontrolach. Lepiej typują podmioty do sprawdzenia, dlatego odsetek zakończonych kontroli na korzyść urzędu faktycznie wzrasta. Przedsiębiorcy, którzy działają zgodnie z prawem, nie mają się czego obawiać. Pewna doza niepewności pozostaje jednak przez to, że przepisy podatkowe są w Polsce mocno skomplikowane i w wielu przypadkach - niejasne – mówi Remigiusz Fijak.

Interpretacja podatkowa ratunkiem

Ekspert dodaje, że skutecznym rozwiązaniem, które prowadzi do uniknięcia kary, jest droga interpretacji podatkowej. W ten sposób podatnicy mogą uzyskać ochronę podatkową przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami kontroli. Druga opcja to kontakt z doradcami i ekspertami podatkowymi.

Przedsiębiorcy, którzy działają zgodnie z prawem, nie mają się czego obawiać

- Parasol ochronny w postaci interpretacji działa w ten sposób, że podatnik składa wniosek o interpretację do dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, przedstawia stan faktyczny, swoje stanowisko odnośnie danego zapytania i obecnie musi czekać na odpowiedź około pół roku. Po tym okresie dostaje interpretację. Jeżeli zapytał o dane zdarzenie podatkowe, zanim ono zaistniało, to otrzymuje pełną ochronę. W praktyce oznacza to, że jeśli w przyszłości dojdzie do kontroli i urzędnik nie zgodzi się z daną interpretacją to podatnik i tak nie ponosi odpowiedzialności karno-skarbowej, nie zapłaci kary, odsetek, ani dodatkowego podatku – tłumaczy przedstawiciel ID Advisory.

Niestety nie zawsze interpretacja podatkowa jest skuteczną wskazówką dla polskich przedsiębiorców. Przedstawiciel dużej firmy produkcyjnej z branży meblarskiej z woj. kujawsko-pomorskiego skarży się na jakość otrzymanego dokumentu.

- Moje doświadczenia w pozyskiwaniu interpretacji dotyczących stosowania wsparcia strefowego są bardzo złe. Uzyskane interpretacje wielokrotnie nie dają odpowiedzi, jak stosować przepisy i powodują uzasadnione obawy co do podejmowanych decyzji. Długi czas oczekiwania na uzyskanie interpretacji powoduje również, że niejednokrotnie podmiot korzystający z ulgi musi podejmować decyzje bez pewności, jaka będzie odpowiedź organu podatkowego. Proste i jednoznaczne przepisy z pewnością ułatwiłyby podejmowanie decyzji o korzystaniu z ulg podatkowych – mówi przedsiębiorca.

Oczekiwanie na uzyskanie interpretacji trwa długo, ponieważ urzędnicy muszą rozpatrywać wiele nietypowych wniosków. Polscy przedsiębiorcy tak bardzo boją się potencjalnych kar, że na wszelki wypadek pytają nawet o bardzo zaskakujące rozwiązania.

- W ramach ulgi badawczo-rozwojowej lub IP BOX najtrudniejszą kwestią interpretacyjną są wydatki kwalifikowane, czyli te koszty, które możemy przyjąć do rozliczenia. Tutaj podatnicy mają duże pole do popisu. Pytają nawet o interpretację kosztów utrzymania psa, kota albo wydatków na hulajnogę. Tutaj inwencja twórcza podatników nie zna granic. Niestety takie wydatki nie mogą być rozliczone w ramach tych ulg – podsumowuje Remigiusz Fijak.

Poradnik na czas kryzysu

Niemal co trzeci spośród dużych przedsiębiorców objętych badaniem deklaruje, że w ogóle nie jest świadomy, jakie ulgi podatkowe są dostępne w Polsce, oraz że nie dokonywał analizy tego zagadnienia w swojej firmie. Autorzy raportu wnioskują, że dzieje się tak, ponieważ katalog dostępnych ulg podatkowych uległ znaczącemu rozszerzeniu od 2022 r. i wiele firm z powodu braku odpowiedniej świadomości lub zaangażowania nie skorzysta z często istotnych oszczędności, jakie ulgi podatkowe mogłyby przynieść ich działalności.

Badanie ID Advisory wykazuje, że jedna trzecia ankietowanych przedsiębiorców deklaruje, że korzysta lub korzystała z ulg podatkowych dostępnych przed wdrożeniem tzw. Polskiego Ładu. Największym zainteresowaniem cieszą się ulgi na zatrudnienie innowacyjnych pracowników, na robotyzację oraz na ekspansję. Co szósty ankietowany nie chce skorzystać z ulg podatkowych z obawy przed ewentualną kontrolą lub z braku zaufania do organów podatkowych. Wielu podatników widzi również problem w czasochłonności procesu wdrażania ulg.

Według danych resortu finansów o ponad 14 proc. wzrosła w tym roku liczba wszczętych kontroli celno-skarbowych w porównaniu do analogicznego okresu rok wcześniej.

Agnieszka Zaręba
Agnieszka Zaręba

Dziennikarka ekonomiczna, redaktorka i konferansjerka. Specjalizuje się w tematyce finansów, inwestowania, rynku kapitałowego, nieruchomości i gamingu.

Misją jej działalności jest edukacja ekonomiczna, udziela się w środowisku inwestorów indywidualnych. Prowadzi i moderuje debaty rynkowe, kongresy gospodarcze oraz konferencje biznesowe. Dobrze odnajduje się w sytuacjach kryzysowych, zdobyła certyfikat MON nadany na szkoleniu w jednostce wojskowej.

Prywatnie kocha sport. Posiada uprawnienia ratownika wodnego, sędziego pływania i ratownika medycznego. Podróże to więcej niż pasja, jest certyfikowanym pilotem wycieczek zagranicznych, zainteresowanym sektorem incentive travel, czyli turystyką biznesową.

KONTAKT:

agnieszka.zareba@radiozet.pl
Więcej: https://biznes.radiozet.pl/tags/kategoria/redakcja/agnieszka-zareba