Zamknij

Czy słowo "Murzyn" obraża? Rada Języka Polskiego zabrała głos

13.08.2020 16:01
protesty Black Lives Matter
fot. Aleksandra Szmigiel/REPORTER

Rada Języka Polskiego PAN w końcu wydała jednoznaczną opinię na temat słowa "Murzyn". Według językoznawcy Marka Łazińskiego jest ono nacechowane pejoratywnie, więc należy go unikać w przestrzeni publicznej i nie używać inaczej niż na prawach historycznego cytatu.

Słowo "Murzyn" wciąż budzi wiele kontrowersji. Kiedyś neutralne, dziś uważane jest za obraźliwe. Internauta poprosił Radę Języka Polskiego o opinię na ten temat. Wyjaśnił, że wciąż jest atakowany w sieci za próby użycia tego rzeczownika.

Zobacz także

Rada Języka Polskiego: "Murzyn" to słowo pejoratywne i archaiczne, obraża

Do sprawy na stronie RJP odniósł się profesor Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Marek Łaziński. Językoznawca napisał, że słowa "Murzyn" czy "Murzynka" zmieniały swój wydźwięk z biegiem lat, ale dziś mają konotacje wyłącznie negatywne.

"Podkreślam, że słowo Murzyn było niegdyś neutralne, a w każdym razie najlepsze z możliwych, można znaleźć bez trudu neutralne i pozytywne konteksty tego rzeczownika, a osoby, które używały go w latach osiemdziesiątych czy dziewięćdziesiątych, nie mają w żadnym razie powodu do wyrzutów sumienia. Jednak słowa zmieniają skojarzenia i wydźwięk w toku naturalnych zmian świadomości społecznej. Dziś słowo Murzyn jest nie tylko obarczone złymi skojarzeniami, jest już archaiczne" - napisał Łaziński.

Jak dodał, rzeczownik ten uległ stopniowej pejoratywizacji. Podkreślił, że dziś słowo "Murzyn" kojarzy się z epoką niewolnictwa i może obrażać czarnoskórych obywateli naszego kraju.

Częściowo decyduje o tym automatyczne porównanie z innym i językami (słowo Murzyn było w słownikach polsko-angielskich i polsko-francuskich bardzo długo tłumaczone bez komentarzy jako Negro, nègre), częściowo ciągłe doświadczanie przejawów stereotypizacji ze względu na kolor skóry, a nierzadko rasizmu. Warto uszanować wrażliwość odbiorców

- zaznaczył profesor UW.

Łaziński proponuje, by "naszych sąsiadów o czarnej skórze" nazywać ze względu na konkretną narodowość (np. Senegalczyk, Nigeryjczyk) lub Afrykanami, czarnoskórymi czy ciemnoskórymi.

"Po czwarte i dla językoznawcy najważniejsze: w wielu kontekstach słowo "Murzyn" było i jest używane niepotrzebnie. Określa nie narodowość ani pochodzenie geograficzne, tylko kolor skóry, a ta cecha podobnie jak kolor włosów, wzrost, typ figury nie musi być istotna w opisie człowieka" - podsumował Łaziński.

Zatem, jeśli już musimy użyć słowa "Murzyn", profesor radzi, by robić to jedynie na prawach historycznego cytatu - czytamy w opinii językoznawcy.

Jak podano na stronie RJP, do czasu zatwierdzenia opinii przez posiedzenie plenarne RJP, stanowisko Rady ma charakter nieoficjalny.

Zobacz także

RadioZET.pl/Rada Języka Polskiego