Jan Kulma nie żyje. Zmarł polski reżyser i uczestnik Powstania Warszawskiego

30.08.2019 16:24
Jan Kulma
fot. Wojciech OLSZANKA/East News

Jan Kulma nie żyje. Zmarł reżyser teatralny i filmowy, muzyk, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, współzałożyciel Warszawskiej Opery Kameralnej. Miał 94 lata. 

Chcesz wiedzieć wszystko pierwszy? Dołącz do grupy Newsy Radia ZET na Facebooku

Jan Kulma urodził się 13 grudnia 1924 r. W pierwszych miesiącach okupacji zdiagnozowano u niego gruźlicę płuc i kręgosłupa. Okres ten spędził w łóżku, czytając książki filozoficzne. "Zrozumiałem wtedy, że trzeba się wypowiadać prostymi słowami. Że prawda nie lubi napuszonego języka i nie lubi bełkotliwych dywagacji, które często kryją nieuctwo pod nadętym słownictwem" – wspominał po latach.

Jak przypomina WOK, "po powrocie do szkoły Jan Kulma włączył się do konspiracyjnego harcerstwa i do +podziemnej podchorążówki+". "Przysięgę wojskową złożył w kwietniu 1941 roku +w normalnym podziemiu, w wojsku podległym Rządowi w Londynie+. Od tego roku pracował przez kilka godzin w tygodniu jako pomocnik stelmacha na Woli (umożliwiło to uzyskanie oficjalnego dokumentu o zatrudnieniu)" - czytamy w komunikacie.

W konspiracji Jan Kulma był m.in. jednym z łączników, przenoszących przesyłki do placówki Delegatury Rządu na Kraj o kryptonimie "Zachód" albo "Kopalnia" w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Laskach.

Nie żyje Jan Kulma. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego

W czasie Powstania Warszawskiego należał do plutonu 125 drugiej kompanii kapitana Tadeusza Bartoszka ps. "Cegielski". Brał udział w walkach o Ogród Botaniczny. Jak twierdził, przeżył dzięki kolejnym szczęśliwym przypadkom i pomocy sanitariuszek. Wyszedł z Warszawy przez Lasy Kabackie, ze szpitalem wojskowym.

Do końca 1944 r. przebywał u rodziny w Bochni. Po wojnie studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uczestniczył m.in. w wykładach Władysława Tatarkiewicza, Romana Ingardena, Władysława Heinricha i Stefana Szumana.

Zobacz także

W 1952 r. Jan Kulma ożenił się z poetką i reżyserką Joanną Cichocką, która po ślubie przyjęła jego nazwisko.

Jako reżyser zrealizował ponad 20 spektakli teatralnych i oper, wśród nich m.in. "Traviatę" Verdiego w Warszawskiej Operze Objazdowej (1959 r.), "Orfeusza w piekle" Offenbacha w Operetce Warszawskiej (1960 r.), "Pałac Lucypera" Kurpińskiego w Operze im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu (1972 r.), "Szarlatana" w Warszawskiej Operze Kameralnej (1972 r.) oraz "In medio vero omnium residet" Maksymiuka w Warszawskiej Operze Kameralnej (1973 r.). Reżyserował także spektakle dla Teatru Telewizji, m.in. "Opowieść o żołnierzu" Charlesa Ferdinanda Ramuza, "Dzielny ołowiany żołnierz" Hansa Christiana Andersena oraz "Jest tam kto?" Williama Saroyana.

Jan Kulma został odznaczony Krzyżem Armii Krajowej, Medalem Wojska oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym. W 1959 r. doceniono go Nagrodą Radia i Telewizji za telewizyjne inscenizacje "Historii o żołnierzu" oraz widowiska "Piotruś i wilk". W 2003 r. razem z żoną odebrał Ogólnopolską Nagrodę Artystyczną "za żarliwość w poszukiwaniu sensu życia, głębokiej radości życia i nadziei" – "Laur Izabelli Elżbiety z Poniatowskich Branickiej", przyznawany przez Fundację Edukacji i Twórczości w Białymstoku.

RadioZET.pl/PAP