Zamknij

Sejm przyjął "pakiet wolności akademickiej". Szykują się zmiany na uczelniach

PAP
01.10.2021 19:37
Pakiet Akademicki
fot. Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek/PAP

Wyrażanie przez nauczycieli akademickich przekonań religijnych, światopoglądowych lub filozoficznych nie będzie stanowiło przewinienia dyscyplinarnego – zdecydował Sejm uchwalając w piątek nowelizację ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nazywaną pakietem wolności akademickiej.

Za uchwaleniem nowelizacji głosowało 242 posłów, 209 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej Sejm odrzucił wniosek Koalicji Obywatelskiej o odrzucenie projektu nowelizacji. Za odrzuceniem projektu głosowało 207 posłów, 242 było przeciw, dwóch wstrzymało się od głosu.

Zgodnie z nowelizacją, której projekt przygotowało Ministerstwo Edukacji i Nauki, wyrażanie przez nauczycieli akademickich przekonań religijnych, światopoglądowych lub filozoficznych nie będzie stanowiło przewinienia dyscyplinarnego. Regulacja ta nie wyłączy możliwości pociągnięcia nauczyciela akademickiego do odpowiedzialności cywilnej lub karnej, jeżeli będą spełnione przesłanki do jej zastosowania.

"Pakiet wolności akademickiej uchwalony! Ukłon od Sejmu RP dla całego świata akademickiego w dniu inauguracji nowego roku akademickiego. Dziękuję" – powiedział minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zacytowany na Twitterze MEiN.

Sejm odrzucił poprawkę zgłoszoną przez KO, dookreślającą, że nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego wyrażanie przekonań religijnych, światopoglądowych lub filozoficznych "niepozostających w sprzeczności z kryterium naukowości". Za przyjęciem tej poprawki głosowało 208 posłów, 238 było przeciw, dwóch wstrzymało się od głosu.

Sejm przyjął "pakiet wolności akademickiej"

Nowela dodaje do katalogu zadań rektora dodatkowe zadanie polegające na "zapewnianiu w uczelni poszanowania wolności nauczania, wolności słowa, badań naukowych, ogłaszania ich wyników, a także debaty akademickiej organizowanej przez członków wspólnoty uczelni z zachowaniem zasad pluralizmu światopoglądowego i przepisów porządkowych uczelni".

Przepis ten – jak czytamy w uzasadnieniu projektu – ma na celu zobligowanie rektora do podejmowania w większym zakresie działań ukierunkowanych na zapewnienie członkom wspólnoty uczelni możliwości swobodnego wyrażania poglądów na jej forum. Wprowadza postanowienie, jako formę prawną, w jakiej rektorzy będą wydawali rzecznikom dyscyplinarnym polecenia rozpoczęcia prowadzenia sprawy o charakterze dyscyplinarnym.

Wprowadza też możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia rektora o poleceniu rzecznikowi dyscyplinarnemu rozpoczęcia prowadzenia sprawy. Zażalenie na postanowienie będzie wnoszone w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia za pośrednictwem rzecznika dyscyplinarnego, któremu rektor wydał polecenie prowadzenia sprawy.

Komisja dyscyplinarna przy ministrze po przeprowadzeniu weryfikacji zaskarżonego postanowienia albo je uchyli – gdy sprawa objęta tym postanowieniem będzie dotyczyła wyrażania przekonań religijnych, światopoglądowych lub filozoficznych, albo utrzyma je w mocy – jeżeli zarzuty nauczyciela akademickiego co do treści postanowienia będą bezzasadne. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami od orzeczenia komisji dyscyplinarnej przy ministrze będzie przysługiwało zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Co się zmieni na polskich uczelniach?

Nowelizacja znosi istniejącą obecnie możliwości zawieszenia przez rektora nauczyciela akademickiego w pełnieniu obowiązków w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w jego sprawie. Rozszerza katalog przesłanek wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego będzie możliwe, gdy po wydaniu orzeczenia zostaną ujawnione nowe fakty lub dowody nieznane w chwili jego wydania, wskazujące na to, że obwinionego ukarano za czyn niebędący przewinieniem dyscyplinarnym.

Podczas piątkowego głosowania posłowie przyjęli zgłoszoną podczas drugiego czytania projektu noweli poprawkę, zgodnie z którą środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przyznane w formie dotacji celowej na 2020 r., niewykorzystane w 2021 r., pozostają w dyspozycji podmiotu, któremu zostały przyznane, i mogą zostać wykorzystane w 2022 r. na finansowanie realizacji zadań, na które zostały przyznane.

Posłowie PiS, którzy zgłosili ją wskazali, że ma ona związek z problemami dotyczącymi prowadzenia inwestycji na uczelniach, które wywołała pandemia COVID-19. Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce trafi teraz do Senatu. 

RadioZET.pl/PAP