Zamknij

Rusza Narodowy Spis Powszechny. Spisać musi się każdy

02.04.2021 11:57
Spis Powszechny online
fot. ARKADIUSZ ZIOLEK/East News

W całej Polsce rozpoczął się 1 kwietnia Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. To zdarza się raz na dekadę. Uczestnictwo w spisie jest obowiązkowe, ale spisać można się przez internet. Warto o tym mówić, bo niespisanie się grozi grzywną nawet do 5 tys. zł.

Narodowy Spis Powszechny 2021 rusza w cieniu trzeciej fali pandemii COVID-19. Rozpoczął się 1 kwietnia i potrwa do 30 czerwca. Spis Powszechny, za który odpowiada Główny Urząd Statystyczny (GUS), odbywa się raz na 10 lat i dotyczy każdej osoby mieszkającej stale, bądź czasowo, na terenie Polski.

Spis Powszechny jest obowiązkowy, a podstawową formą jest samospis online. Spisać można się za pośrednictwem strony spis.gov.pl, gdzie dostępna jest specjalna aplikacja do uzupełnienia wpisu. Dostępne są tam formularze w języku polskim, angielskim, ukraińskim oraz rosyjskim. Za niespisanie się grozi grzywna do 5 tys. zł, każda sprawa jest jednak rozpatrywana indywidualnie przez sąd.

Jeśli jednak ktoś nie ma internetu albo nie potrafi posługiwać się komputerem, można poprosić o spis telefoniczny lub wizytę rachmistrza w mieszkaniu. Urzędy mają też obowiązek udostępnić stanowiska do samospisu internetowego, z których mogą skorzystać osoby, które nie mają innej możliwości skorzystania z internetu. Spis będzie więc realizowany różnymi metodami: obowiązkowo, czyli właśnie metodą samospisu internetowego (CAWI) oraz uzupełniająco metodą wywiadu telefonicznego (CATI) oraz metodą wywiadu bezpośredniego (CAPI).

"Po raz pierwszy w historii polskiej statystyki publicznej samospis internetowy będzie obowiązkowy" - podkreśla GUS.

Spis Powszechny – pytania m.in. o wykształcenie [lista pytań]

Zakres informacji zbieranych w spisie to m.in. charakterystyka demograficzna, aktywność ekonomiczna, poziom wykształcenia, migracje, charakterystyka etniczno-kulturowa czy zasoby mieszkaniowe. W formularzu spisowym nie ma pytań dotyczących zarobków, dochodów czy stanu majątkowego.

Wśród pytań w Spisie Powszechnym znajdą się więc szczegółowe pytania o miejsce zamieszkania, o stan cywilny, relacje rodzinne (ograniczone do ojca, matki, współmałżonka lub partnera), wykształcenie, religię, choroby czy pracę. Dokładna lista pytań dostępna jest w dedykowanej zakładce na stronie spis.gov.pl, poniżej prezentujemy kilka przykładowych pytań:

  • Jak długo mieszkał(a) Pan(i) we wskazanym miejscu?
  • Jaki jest Pana(i) kraj obywatelstwa?
  • Od kiedy mieszkał(a) Pan(i) w miejscowości aktualnego zamieszkania?
  • Czy kiedykolwiek przebywał(a) Pan(i) za granicą przez co najmniej rok?
  • Jaki jest Pana(i) stan cywilny?
  • Czy pozostaje Pan(i) w związku niesformalizowanym z inną osobą?
  • Jaki jest Pana(i) najwyższy ukończony poziom wykształcenia?
  • Jaka jest Pana(i) narodowość? 
  • Czy odczuwa Pan(i) przynależność także do innego narodu lub wspólnoty etnicznej?
  • Jakim językiem(ami) zazwyczaj posługuje się Pan(i) w domu?
  • Do jakiego wyznania religijnego (kościoła lub związku wyznaniowego) Pan(i) należy?
  • Proszę wskazać występujące u Pana(i) obecnie grupy schorzeń powodujące trudności w wykonywaniu codziennych czynności
  • Czy w okresie od 1 do 31 marca 2021 r. aktywnie poszukiwał(a) Pan(i) pracy?
  • W jakim zawodzie Pan(i) pracował(a)?

Spis Powszechny – do kiedy?

Obecnie procedowana jest nowelizacja ustawy o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 roku. Ma ona na celu wydłużenie czasu trwania narodowego spisu powszechnego o trzy miesiące, by trwał sześć miesięcy: od 1 kwietnia do 30 września 2021 roku, a nie jak pierwotnie planowano - do 30 czerwca 2021 roku. 

Spis Powszechny na Śląsku

Spis powszechny duże emocje budzi na Śląsku, gdzie część mieszkańców zamierza zadeklarować narodowość śląską.

Do zadeklarowania narodowości śląskiej zachęcają mieszkańców działacze opozycji, społecznicy i organizacje regionalne. Politycy partii rządzącej określają je często jako ruchy "separatystyczne" - podkreśla nasza śląska reporterka Daria Klimza.

Polska ratyfikowała wszelkie konwencje dotyczące praw mniejszości narodowych i etnicznych. W ostatnim spisie powszechnym 10 lat temu narodowość śląską zadeklarowało ponad 800 tysięcy osób.

RadioZET.pl/PAP