Nie mów "pederasta", "Murzyn", hermafrodyta". Poradnik antydyskryminacyjny na UW

21.01.2020 12:31
studenci
fot. Shutterstock.com (zdjęcie ilustracyjne)

Na Uniwersytecie Warszawskim powstał przewodnik antydyskryminacyjny. Rekomendacje polskich językoznawców mają edukować, jak nie obrazić słowem.

Społeczność Uniwersytetu Warszawskiego jest różnorodna. To stwarza m.in szansę na wymianę wiedzy i doświadczeń, ale także powoduje czasem problemy w komunikacji. Chociaż poradnik powstał z myślą o studentach i wykładowcach, z powodzeniem można go stosować w każdej innej sytuacji, w której nie jesteśmy pewni, jakiego zwrotu użyć.

Język nie jest przezroczysty. Można niechcący kogoś obrazić lub wywołać niepotrzebne napięcie, używając słów, które uważamy za neutralne. Decydująca jest tu wrażliwość odbiorcy - czytamy we fragmencie dokumentu.

Jak nazywać ludzi, uwzględniając ich płeć, pochodzenie, orientację seksualną, wyznanie, wiek, wygląd czy sprawność fizyczną lub umysłową? Naukowcy podkreślają, że język staje się przedmiotem nieświadomej stygmatyzacji. Dlatego warto wiedzieć, jak zwracać się do różnych grup.

Chcesz być na bieżąco z newsami z Warszawy? Dołącz do naszej grupy na FB

Feminatywy i pochodzenie

Językoznawcy piszą, by nie obawiać się stosować form żeńskich np. "psycholożka", "socjolożka", mimo że na razie ich nie ma w słowniku.

Nie bójmy się tworzyć nowe lub przywracać zapomniane formacje żeńskie typu językoznawczyni, naukowczyni, promotorka, polityczka, psycholożka, reżyserka. Nie bójmy się homonimii, nie pomylimy kobiety reżyserującej film z pomieszczeniem dla reżysera - czytamy w poradniku.

Językoznawcy dyskutowali także nad nazwami etnicznymi, których warto unikać. I tu, nie wątpliwości. Negatywną konotację ma słowo "Murzyn", odbierane jest ono przez mieszkających w Polsce Afrykanów jako wyjątkowo obraźliwe. Naukowcy podkreślają, że niektórzy imigranci z Afryki wolą być nazywani czarnoskórymi Polakami niż Afrykanami. Zamiast słowa "Cygan" lepiej użyć neutralnego słowa "Rom" lub "Romka".

LGBT i tożsamość płciowa

A co ze zwrotami określającymi orientację seksualną? Jak piszą językoznawcy - słowa "gej" i "lesbijka" nie są kojarzone negatywnie. Zamiast "homoseksualista" lepiej powiedzieć "osoba homoseksualna". Z pewnością jednak powinniśmy unikać sformułowań takich jak "pederasta". Warto wiedzieć, że dawniej oznaczało ono "dorosłego mężczyznę utrzymującego stosunki seksualne z chłopcami”.

Nie należy natomiast używać zwrotów „hemafrodyta” czy „obojniak”, ponieważ - według ekspertów - są one stygmatyzujące.

Cały dokument można przeczytać TUTAJ.

Poradnik powstał na wniosek Komisji Rektorskiej ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji. Autorami rekomendacji są prof. Mirosław Bańko, prof. Jadwiga Linde-Usiekniewicz oraz prof. Marek Łaziński.

Zobacz także

RadioZET.pl/UW.edu.pl