Słuchaj
Mateusz Ptaszyński, Marcin Sońta
Michał Korościel
Damian Michałowski, Ewelina Pacyna
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Kwestowali dla ratowania zabytkowych nagrobków

01.11.2018 15:21
xxx wiadomosci

Na nekropoliach w całej Polsce odbywają się okolicznościowe kwesty na ratowanie zabytkowych nagrobków. Najsłynniejsza zbiórka - na warszawskich Powązkach - była prowadzona przez około 250 ludzi kultury, sztuki i życia politycznego. Podobne kwesty zorganizowano między innymi w Krakowie i Poznaniu.

Wszystkich Świętych. 1 listopada. Kwesty na cmentarzach w całej Polsce fot. PAP/Rafał Guz

Chcesz wiedzieć wszystko pierwszy? Dołącz do grupy Newsy Radia ZET na Facebooku

Warszawa

Jak co roku przy wejściu na cmentarz wolontariusze zbierali datki na renowację zabytków Cmentarza Powązkowskiego. Kwestująca po raz 44. aktorka Maja Komorowska powiedziała, że "Cmentarz Powązkowski to wielkie miejsce pamięci". - To, że Jerzy Waldorff wymyślił, że co roku zbieramy pieniądze, żeby odrestaurować groby, jest wspaniałe - dodała.

- Jacy ludzie są hojni i wspaniali (...) to najlepsze świadectwo, kiedy widać ludzi wspierających naszą akcję - mówiła. - Bardzo ważna jest pamięć o tych, którzy odeszli, a jutrzejsze święto zmarłych łączy wierzących i tych, którzy mówią, że są poszukujący lub niewierzący - dodała.

W akcję włączyło się młodsze pokolenie. Jan Młynarski powiedział, że w zbiórce uczestniczy po raz trzeci. "Tata robił to prawie życie całe, od początku tej akcji zainicjowanej przez Waldorffa" - wspominał syn Wojciecha Młynarskiego.

Tegoroczna 44. kwesta odbywa się w dniach 1-4 listopada od rana do późnych godzin wieczornych. Bierze w niej udział ok. 250 przedstawicieli świata kultury, nauki, życia społecznego i politycznego. Datki na rzecz Starych Powązek zbierają m.in.: Kazimierz Kaczor, Joanna Szczepkowska, Emilia Krakowska i Olgierd Łukaszewicz. Towarzyszą im członkowie zespołu Mazowsze oraz Bractwa Kurkowego.

- Zebrane w tegorocznej kweście środki przeznaczone zostaną na dalszą renowację grobów w al. Katakumbowej. Do odnowienia zostały jeszcze 33 kaplice i pomniki nagrobne. Chcielibyśmy je dokończyć w przyszłym roku, a jeżeli zabraknie środków, to do roku 2020. Do zakończenia odnowy całej alei potrzeba ok. 700 tys. zł. W al. Katakumbowej spoczywają m.in. rodziny Łubieńskich, Druckich-Lubeckich czy Fukierów - powiedział Marcin Święcicki - przewodniczący Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa.

Pierwsza kwesta na rzecz Powązek odbyła się 1 listopada 1975 r. Zorganizował ją powstały rok wcześniej Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami. Wzięło w niej udział prawie 200 aktorów, muzyków, pisarzy i plastyków. Idea zbiórki na rzecz renowacji zabytków Powązek zyskała popularność i była kontynuowana po śmierci założyciela Komitetu, pisarza i krytyka muzycznego Jerzego Waldorffa.

Poznań

Kwestę na ratowanie nagrobków Cmentarza Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu, prowadzą w czwartek poznańscy przewodnicy PTTK. Na najstarszej miejskiej nekropolii znajdują się groby m.in. premiera Stanisława Mikołajczyka i b. prezydentów miasta.

Organizatorzy 19. edycji przedsięwzięcia liczą na hojność poznaniaków podkreślając, że renowacja poszczególnych grobów jest kosztowna. Zbiórka prowadzona będzie także w piątek.

- Jest tu bardzo dużo pomników, które powinny być natychmiast odnowione i zakonserwowane. Potrzeb jest niezliczona ilość. W trakcie rokrocznych kwest zbieramy po kilka tysięcy złotych, tymczasem restauracja samego ogrodzenia to koszt 10-15 tysięcy złotych – powiedział prezes Koła Przewodników PTTK im. Marcelego Mottego w Poznaniu Stefan Żurek.

Przez 18 lat pieniądze na Rossę zbierali politycy, dziennikarze i artyści. Dzięki prowadzonym w Poznaniu zbiórkom, udało się zgromadzić ok. 0,5 mln zł i uchronić od zniszczenia ponad 20 kaplic i grobowców.

Kielce

Na kieleckich cmentarzach rozpoczęła się w czwartek 26. kwesta, z której dochód zostanie przeznaczony na renowację zabytkowych pomników i rzeźb cmentarnych. W ubiegłym roku udało się zebrać blisko 59 tys. zł.

Dwudniowa kwesta - potrwa także w piątek - odbywa się w godz. 9-18. Datki do puszek można wrzucać w 20 punktach na ośmiu cmentarzach: Starym, Nowym, Partyzanckim, Wojskowym i Prawosławnym oraz na Piaskach, Białogonie i w Cedzynie.

Zebrane pieniądze, jak co roku, zostaną przeznaczone na renowację zabytkowych pomników i rzeźb cmentarnych. - Nie wytypowaliśmy jeszcze listy nagrobków, które zostaną odnowione, natomiast jest wiele takich (nagrobków) wymagających konserwacji - powiedział prezes Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego (SODN) Stanisław Szrek, które organizuje zbiórkę.

Dodał, że do tej pory udało się odremontować blisko 400 pomników cmentarnych, najczęściej były to zabytkowe obiekty z XIX i początku XX wieku.

W ubiegłym roku w kieleckiej kweście wzięło udział 600 wolontariuszy, którzy zebrali blisko 59 tys. zł., w 2016 r. - było to ok. 55 tys. zł. - Przeliczając relatywnie do wielkich miast jak Warszawa, Kraków, to można powiedzieć, że kielczanie są hojni - ocenił Szrek.

Kraków

Na najbardziej znanym w Krakowie Cmentarzu Rakowickim we Wszystkich Świętych rano rozpoczęła się kwesta, podczas której zbierane są fundusze na odnowę zabytkowych nagrobków. W najbliższym czasie planowane jest wyremontowanie 10 grobowców.

Kwestę zorganizował po raz 37. Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa we współpracy ze stowarzyszeniem opiekującym się Starym Cmentarzem Podgórskim. W jej ramach wolontariusze zbierają pieniądze także na podgórskiej nekropolii.

Jak poinformowała w czwartek Małgorzata Jantos, przewodnicząca Obywatelskiego Komitetu Ratowania Krakowa, kwesta prowadzona przez młodzież z kilku krakowskich szkół oraz znane krakowskie osobistości potrwa we Wszystkich Świętych do godz. 18 oraz w Dzień Zaduszny.

- W tym roku mamy zupełnie nowy "look", to znaczy po ponad 30 latach zmieniliśmy rozpadające się puszki na nowe. Ponadto każdy, kto ofiaruje datek otrzymuje od wolontariuszy pocztówkę przedstawiającą odnowione nagrobki na Cmentarzu Rakowickim - zaznaczyła Jantos.

Organizatorka, jak zwykle, spodziewa się podczas dwóch dni kwesty obecności znanych osobistości Krakowa ze świata kultury i nauki. Na pewno, jak co roku, kwestować będą aktorka Anna Dymna i Jerzy Fedorowicz, a także rektorzy i profesorowie krakowskich szkół wyższych.

Lublin

Po raz 32. w Lublinie zbierane są datki na odnowę zabytkowego, wielowyznaniowego cmentarza przy ul. Lipowej, jednego z najstarszych w Polsce. Wiele najstarszych grobów jest tu opuszczonych, zaniedbanych, wymagają remontu.

- Dzięki dotychczasowym kwestom udało się odrestaurować 291 nagrobków. Z tej zbiórki planujemy odnowić kolejne pięć grobów – powiedział organizator kwest, Stanisław Santarek ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Lublina.

Przed południem w czwartek kwestowało ponad 20 osób, do niedzieli swój udział w zbieraniu pieniędzy zapowiedziało ponad 250 osób. Są wśród nich samorządowcy, dziennikarze, nauczyciele akademiccy, przedstawiciele środowisk artystycznych, młodzież szkolna. Zbiórka potrwa do niedzieli.

Co roku uczestniczy w zbiórce miejski radny Zbigniew Jurkowski. - To już moja dziewiąta kwesta. Lubię to robić, spotykam na cmentarzu wielu znajomych, rozmawiamy, wspominamy. W ubiegłym roku zebrałem około 10 tys. zł, w tym roku chciałbym jeszcze więcej – powiedział Jurkowski.

W ubiegłym roku zbiórka przyniosła około 80 tys. zł, odrestaurowano za nie cztery pomniki. 

Radom

Trzydniowa kwesta rozpoczęła się w czwartek na cmentarzu przy ul. Limanowskiego w Radomiu. Od 35 lat miejscowi społecznicy zbierają datki na renowację zabytkowych nagrobków.

Organizatorem kwest jest Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego (SKOZCR) w Radomiu. - Zbiórka prowadzona jest po raz 35. Nigdy nie zawiedliśmy się na ofiarności radomian. Liczymy, że i tym razem będzie podobnie - powiedział prezes SKOZCR Jerzy Przyborowski.

Odwiedzający cmentarz chętnie wrzucają pieniądze do puszek wolontariuszy. Kwesta będzie prowadzona od 1 do 3 listopada.

W tym roku Społecznemu Komitetowi udało się odnowić klasycystyczny nagrobek zasłużonego dla powstania styczniowego proboszcza radomskiej fary, ks. Michała Kobierskiego (1804-1876).

SKOZCR zbiera fundusze podczas organizowanych dwa razy w roku kwest: jednej na Wielkanoc i drugiej we Wszystkich Świętych. Komitet powstał w 1995 r. w związku z kradzieżą symbolu radomskiej nekropolii - rzeźby "Anioła Ciszy". 

Od 1995 r. zebrano przeszło d 610 tys. zł, za co odnowiono 21 nagrobków.

RadioZET.pl/PAP/PTD

Oceń