Zamknij

Młodzieżowe Słowo Roku 2022 wybrane. "Radosne i pełne luzu"

07.12.2022 09:54

"Essa" została Młodzieżowym Słowem Roku 2022. - “Essa” jest jak młodzież - różnorodna i niepoddająca się szablonowym definicjom, ale za to spontaniczna i ekstatycznie emocjonalna – powiedziała PAP prof. Anna Wileczek, przewodnicząca jury plebiscytu.

Licealiści
fot. EAST NEWS/Zdj. ilustracyjne

Plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku 2022 został rozstrzygnięty. - Decyzją głosujących internautów ten tytuł przypadł tegorocznemu faworytowi - słowu “essa”. Zostało ono w ten sposób wyróżnione spośród 20 finałowych słów, które przeszły do II etapu konkursu - powiedziała w rozmowie z PAP prof. Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK, przewodnicząca jury plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku.  

Jak mówi prof. Wileczek, "trudno nie cieszyć się, gdy zwyciężyło słowo radosne, pełne entuzjazmu i luzu". - “Essa” jest jak młodzież - różnorodna i niepoddająca się szablonowym definicjom, ale za to spontaniczna i ekstatycznie emocjonalna. Okrzyk “essa” towarzyszy zarówno zwycięzcom gier internetowych, jak i tym komentującym w ten sposób dobrą ocenę lub każde pozytywne doświadczenie. “Essą” można się też pozdrawiać, witać lub żegnać - "Essa z tobą!" – wyjaśniła badaczka.

Essa - co to znaczy?

Internetowy słownik PWN podaje, że "essa" to coś łatwego, co przychodzi łatwo dlatego, że jesteśmy wyluzowani (stąd mieć essę). "Często występuje jako okrzyk radości lub triumfu, wykorzystywany jako ekspresja pozytywnych uczuć, a nawet pozdrowienie" - czytamy.
- Mierzenie poziomu essy, czyli pozytywnego nastroju, stanu ciała i umysłu, a jednocześnie młodzieńczej odporności na całe zło świata, stało się sygnałem gotowości do dobrej zabawy. A gdy ten poziom jest niski, zawsze można “wrzucić na luz”, a więc się “zessować” lub “zaessować” - wyjaśniła w rozmowie z PAP przewodnicząca jury. 

Badaczka dodała, że zwycięski wyraz o interesującym syczącym brzmieniu ma także swoje warianty niewerbalne, występuje w formie gestu lub emotikonu. - Jest więc dobrym znakiem uczestnictwa w kulturze ludycznej, gdzie doświadczanie przyjemności jest celem samym w sobie - wskazała prof. Wileczek. 

Wyróżnione słowa w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2022

Z kolei jury postanowiło przyznać swoją nagrodę i wyróżnić wyraz "odklejka". Jak tłumaczy prof. Anna Wileczek, "słowo to oznacza stany, ewentualnie osoby, które są oderwane od rzeczywistości i ten aspekt dotyczy nie tylko zachowania, samopoczucia, ale też oceny wypowiadanych treści". - “Odklejkę” ma bowiem każdy, kto nie jest wystarczająco “przyklejony do rzeczywistości”, wskutek czego “za bardzo odpłynął w krainę marzeń i żyje w swoim świecie" – powiedziała badaczka. 
 
Przypomniała także, że "odklejka” już wcześniej występowała w języku potocznym, ale przez młodzież została odkryta na nowo dzięki obecnym w slangu jednostkom z przedrostkiem “od–” np.: “odklejony”, “odklejus”, “odkleja”. - Przypomnijmy, że “od” słyszalne jest także w takich ekspresywnych realizacjach, jak: “odlot”, “odpał”, “odjazd”, które jednoznacznie wskazują, że trzymanie się gruntu i reguł to nie domena młodzieżowego świata - stwierdziła prof. Wileczek. 
 
Warto również wskazać na ciekawe jednostki językowe zauważone przez jury. - Są to między innymi: “popkornina” na oznaczenie tego co “fajne, młodzieżowe i cool”, “dyntka”, używana, gdy “wszystko się wali i nie idzie po naszej myśli” czy “poddymić”, które może być zastosowane jako synonim “rozkręcania atmosfery” - wyjaśniła przewodnicząca jury. 
 
Blisko podium znalazły się także takie słowa, jak: "slay", "łymyn", "betoniarz" czy "NPC". - Wskazują na pewne stałe trendy w nieoficjalnym języku i komunikacji młodzieży - oceniła prof. Anna Wileczek. Zauważyła także, że z jednej strony chodzi tu o podkreślanie tego co wzbudza podziw, jest wystrzałowe, zabójczo dobre, stylowe (świadczy o tym angielskie zapożyczenie “slay”, a także “slay qeen”), z drugiej – o podtrzymywanie młodzieżowego kontaktu, zabawę i żarty, do których impulsem jest wiral (popularny fragment filmowy lub mem - red.) np. “betoniarz” i fraza “betoniarzu cztery cztery” - dodała.

ZOBACZ TAKŻE: Obgadywanie, wyzywanie, kłótnie. Co się dzieje za drzwiami pokoju nauczycielskiego?

Według niej ciągle aktualny, choć stary jak slang, jest temat etykietowania, o czym świadczy występowanie wyrazu “łymyn”, także w wersji “women” czy “women moment”, będącego w gruncie rzeczy wiralowym cytatem - zwróciła uwagę badaczka. Jej zdaniem obecność anglicyzmu “NPC” to z kolei znak płynnego i zręcznego przemieszczania się młodych pomiędzy wirtualnością a realnością, a ściślej - pomiędzy komunikacją online a offline. - Zaprogramowana, “niegrywalna” postać z gier staje się tu metaforą przypadkowego, nieznanego, dziwnego lub nieaktywnego człowieka - interpretowała prof. Anna Wileczek. 

Tegoroczny plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku trwał od 11 października. Do 8 listopada internauci zgłaszali swoje propozycje, które walczyły o przejście do finałowego głosowania. W tym czasie do bazy napłynęło 8221 różnych słów i wyrażeń. Nad regulaminowym przebiegiem konkursu czuwał organizator – Wydawnictwo Naukowe PWN oraz jury w składzie: Anna Wileczek (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), Bartek Chaciński ("Polityka"). W tym roku jury korzystało także z konsultacji z zespołem doradczym nastolatków z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. 

Młodzieżowe Słowo Roku to plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim. Jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń. Jak jednak wyjaśniają organizatorzy, Młodzieżowe Słowo Roku nie musi być nowe, slangowe ani najczęściej używane w danym roku. W ubiegłym roku na podium znalazły się: "śpiulkolot", "naura" i "twoja stara". Listę i definicje wybranych słów ze wszystkich edycji plebiscytu można znaleźć w Galerii Młodzieżowych Słów Roku.

loader

RadioZET.pl/PAP - Anna Kruszyńska