Zamknij

Ekspert ws. Afganistanu: dobra decyzja Bidena, ale "to nie musiało się tak skończyć"

17.08.2021 06:55

Wycofanie wojsk z Afganistanu nie musiało się tak skończyć, lecz prezydent Biden odziedziczył bardzo trudną sytuację - ocenił w rozmowie z PAP dr Jonathan Schroden, ekspert think tanku CNA ds. wojskowości i weteran wojny w Afganistanie. Jak dodał, w Waszyngtonie nie doceniono niekompetencji i korupcji afgańskich władz.

Afganistan
fot. PAP/EPA

Afganistan znajduje się już praktycznie pod pełną kontrolą talibów, którzy od kilkunastu dni stopniowo przejmują kontrolę nad wszystkimi prowincjami i najważniejszymi miastami kraju. Bojownicy zajęli w niedzielę pałac prezydencki w Kabulu, a dotychczasowy prezydent Ashraf Ghani uciekł za granicę. Miejsce jego pobytu pozostaje tajemnicą - według sprzecznych doniesień przebywać może w Tadżykistanie, Uzbekistanie lub Omanie. 

Ofensywna talibów związana jest z całkowitym wycofaniem się z terenu państwa afgańskiego amerykańskich żołnierzy, którzy stacjonowali tam od 2001 roku. Jednym z nich był dr Jonathat Schroden, był weteran, a obecnie ekspert think tanku CNA ds. wojskowości. Był on w Afganistanie 13 razy badając m.in. stan afgańskiej armii, implozji afgańskich sił zbrojnych i według niego, takiego obrotu spraw można było się spodziewać. Przyznał jednocześnie, że tempo zapaści i poddania przez nich największych miast, było zaskakujące dla niemal wszystkich.

Afganistan. Talibowie przejęli władzę na krajem

- Wszystko, o czym mówiła administracja Joe Bidena: że afgańskie siły miały przewagę liczebną, technologiczną, czy wsparcia z powietrza, było prawdą. Ale niewystarczająco zwracano uwagę na to, że przez cały ten czas afgańskie wojsko nie wykształciło wystarczającej liczby zdolnych dowódców, którzy byliby w stanie "wstać i walczyć" i skorzystać z tej przewagi. Nie zbudowaliśmy instytucji, które wyprodukowałyby takich liderów - powiedział Schroden w rozmowie z korespondentem Polskiej Agencji Prasowej. 

Jak podkreślił, drugim czynnikiem było niedocenienie czynnika niekompetencji i korupcji afgańskich władz i dowództwa, co na polu walki przejawiało się np. w brakach zaopatrzenia amunicji, brakiem wsparcia z powietrza, czy brakiem posiłków.

Kiedy to stało się jasne, morale armii całkowicie się zapadło. Afgańscy żołnierze zostali w efekcie postawieni przed wyborem, ginięcia za skorumpowane, dzielące i niekompetentne władze, czy ratować życie

dr Jonathan Schroden

Jak dodał, w Waszyngtonie panowało błędne przekonanie, że zmuszeni do wyboru między powrotem talibów a rządem Aszrafa Ghaniego, Afgańczycy wybiorą to drugie. - Ten stan rzeczy był dobrze znany przez wiele lat, o czym świadczyły kolejne raporty m.in. inspektora generalnego ds. odbudowy Afganistanu (SIGAR), raporty, które ja sporządzałem dla Pentagonu, jak i własne dokumenty Pentagonu. Problem w tym, że nie poświęcono temu wystarczająco uwagi - stwierdził analityk CNA.

Zdaniem Schrodena prezydent Biden miał rację mówiąc, że obejmując władzę miał do wyboru tylko dwie opcje: zwiększenie zaangażowania USA w Afganistanie, albo kontynuację rozpoczętego za jego poprzednika procesu wycofywania sił. W jego ocenie porozumienie zawarte przez poprzedniego prezydenta Donalda Trumpa z talibami w Dausze - z pominięciem władz w Kabulu i wyznaczające datę wyjścia żołnierzy na 1 maja 2021 r. - postawiło Bidena w trudnej sytuacji.

Ekspert: Biden podjął dobrą decyzję, jej wykonanie było fatalne

- Utrzymanie statusu quo przy zachowaniu 2,5 tys. żołnierzy w kraju było niemożliwe. Wojska USA nie były atakowane przez Talibów, tylko dlatego, że tak dyktowało porozumienie zawarte z talibami przez administrację Trumpa. Gdyby Biden z tego się wycofał, musiałby wysłać większą liczbę żołnierzy, by mogli się bronić przed talibami - ocenia ekspert, zaznaczając, że Biden podjął dobrą decyzję, ale jej wykonanie - mimo trudnej sytuacji - było fatalne.

Jak dodał, jednym z głównych błędów było powolne tempo ewakuacji afgańskich współpracowników sił USA, którzy w rezultacie mogą zostać pozostawieni na pastwę talibów. Zaznaczył jednak, że był to również efekt prośby rządu Ghaniego, który obawiał się wywołania paniki zbyt szybką ewakuacją.

Według Schrodena dramatyczne sceny z Kabulu bez wątpienia wpłyną - przynajmniej w krótkim okresie - na wizerunek i wiarygodność USA jako sojusznika i obrońcę praw człowieka. - Trudniej jest przewidzieć, jak dalekosiężne będzie to miało skutki. Wycofanie się z Wietnamu też mocno naruszyło naszą reputację, ale dziś Wietnam jest po naszej stronie, a 15 lat później to Sowieci przegrali zimną wojnę - zauważa ekspert.

RadioZET.pl/PAP (O. Górzyński)