Rosjanie wybrali słowo roku. Ten wybór może zaskakiwać!

Redakcja
26.12.2018 12:54
Rosjanie wybrali słowo roku. Ten wybór może zaskakiwać!
fot. Shutterstock

„Nowiczok” został uznany przez rosyjskich ekspertów najważniejszym słowem 2018 roku. Nazwa ta była używana przez media na określenie trucizny użytej w zamachu w Anglii na Siergieja Skripala. Rosjanie uznali, że słowo to najtrafniej oddaje charakter mijającego roku.

Chcesz wiedzieć wszystko pierwszy? Dołącz do grupy Newsy Radia ZET na Facebooku

- Po marcu 2018 roku, gdy doszło do wydarzeń w Salisbury, słowo „nowiczok” straciło swój sens przenośny, a stało się dosłowną nazwą - powiedział, ogłaszając wyniki rosyjskiego konkursu Słowo Roku, filolog i kulturoznawca Michaił Epsztejn.

Zobacz także

Dotąd „nowiczok” znaczyło po prostu nowicjusz - ktoś, kto stawia pierwsze kroki w jakiejś dziedzinie, także nowy uczeń w klasie.

Od wiosny 2018 roku media spopularyzowały to słowo jako nazwę serii środków paralityczno-drgawkowych opracowanych w ZSRR pod koniec lat 80. XX wieku. Naukowcy z Państwowego Instytutu Naukowo-Badawczego Chemii Organicznej i Technologii (GNIIOCHT) pracowali nad nimi w ramach tajnego projektu Foliant dotyczącego binarnej broni chemicznej. Trujące substancje w instytucie określano kodami liczbowymi, ale w pewnym momencie pojawiła się nadana całej grupie nazwa „nowiczok”.

Zobacz także

W konkursie Słowo Roku rosyjscy językoznawcy i literaci uznali za „frazę roku” wyrażenie, które również zaistniało w mediach po zamachu na Skripala. To przekręcona rosyjska nazwa katedry w Salisbury – „sołbierieckij sobor” (zamiast „sołsbierieckij”) - w przybliżeniu „katedra saliburska” (zamiast „salisburska”).

We wrześniu br. wywiadu telewizji państwowej RT udzielili dwaj mężczyźni przedstawiający się jako podejrzewani przez policję brytyjską o zamach na Skripala. Zapewnili, że nie są agentami wywiadu wojskowego GRU. W Salisbury - jak mówili - byli, ale w celach turystycznych; po to, by obejrzeć słynny w całej Europie „sołbierieckij sobor”. Ta fraza, a także inne fragmenty wywiadu szybko rozprzestrzeniły się w rosyjskich mediach i internecie.

Zobacz także

W konkursie Słowo Roku pojawiło się także trzecie słowo kojarzące się z zamachem na Skripala – „toksyczny”. Właśnie ten przymiotnik - angielskie „toxic” - został uznany za słowo 2018 roku przez redakcję Oxford Dictionaries. Brytyjscy eksperci wskazali, że w 2018 roku liczba wyszukiwań definicji tego słowa wzrosła o 45 procent. Przy czym chodziło o sens odnoszący się do zanieczyszczenia środowiska, zmian klimatu, a także psychologii i relacji z ludźmi.

W konkursie Słowo Roku wyłaniane są słowa i wyrażenia najlepiej oddające wydarzenia mijającego roku. Wyboru dokonuje komisja złożona z językoznawców, filologów, dziennikarzy i pisarzy.

Konkurs a polityka wewnętrzna

W pierwszej trójce 2018 roku znalazły się jeszcze słowa związane z głównym wydarzeniem w polityce wewnętrznej Rosji: "emerytura" i "emeryt".

Latem rząd Rosji ogłosił podniesienie wieku emerytalnego. Decyzja, przez wielu ekonomistów uważana za nieuniknioną, poskutkowała protestami i pogorszyła nastroje społeczne.

Zobacz także

Język przedstawicieli władz, od lokalnych do najwyższych, komisja konkursu Słowo Roku często zaliczała do kategorii konkursowej „Antyjęzyk”. To język wyrażający agresję, ignorancję lub obojętność.

„Antyjęzykiem” obwołano słowa uralskiej urzędniczki, która powiedziała uczniom, że zobowiązania wobec nich ma nie państwo, lecz rodzice, których „państwo nie prosiło o wasze urodzenie”.

W tej samej kategorii znalazło się głośne zdanie prezydenta Władimira Putina, którego przenośny sens musiał później objaśniać jego rzecznik. Tłumacząc, że rosyjska doktryna nuklearna nie przewiduje ataku prewencyjnego, ale przewiduje odwet, gospodarz Kremla opisał takie uderzenie na wroga słowami: „my jak męczennicy trafimy do raju, a oni po prostu zdechną”.

RadioZET.pl/PAP/JŚ