Słuchaj
Mateusz Ptaszyński, Marcin Sońta
Michał Korościel
Damian Michałowski, Ewelina Pacyna
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

W Budapeszcie usunięto pomnik byłego premiera Imre Nagya

28.12.2018 17:50
xxx wiadomosci

Z budapesztańskiego Placu Męczenników przy parlamencie usunięto pomnik premiera Węgier z okresu rewolucji węgierskiej 1956 roku Imre Nagya. Monument stał w tym miejscu od ponad 20 lat.

Węgry. W Budapeszcie usunięto pomnik byłego premiera Imre Nagya fot. Katarzyna Uroda/Shutterstock (ilustracyjne)

Chcesz wiedzieć wszystko pierwszy? Dołącz do grupy Newsy Radia ZET na Facebooku 

W oświadczeniu podkreślono, że po uzgodnieniach z autorem, uzyskaniu odpowiednich zezwoleń oraz przygotowaniu terenu pomnik będzie można przenieść na plac Mari Jaszai i planuje się, że nastąpi to przed 16 czerwca 2019 r.

7 grudnia Komisja Pomników Narodowych o Szczególnym Znaczeniu wyraziła wstępną zgodę na przebudowę Placu Męczenników i zrekonstruowanie tam wzniesionego w latach 30. i usuniętego w 1945 r. pomnika Męczenników Narodowych, oraz przeniesienie pomnika Nagya na plac Mari Jaszai przy moście Małgorzaty.

Monument zniknął po 22 latach

Plac Męczenników przylega do placu Kossutha, gdzie znajduje się parlament węgierski. Usunięty pomnik przedstawiał Nagya stojącego na mostku i spoglądającego w stronę parlamentu.

Tamas Wachsler, autor projektu przebudowy placu, podkreślał wcześniej, że po rekonstrukcji pomnika Męczenników Narodowych na całym terenie Placu Męczenników, który jest miejscem pamięci o szczególnym znaczeniu, zakończy się "leczenie ran po komunistycznym burzeniu pomników".

Przeciwko usunięciu pomnika Nagya protestowały jego wnuczka Katalin Janosi oraz Fundacja Imre Nagya.

Fundacja zaznaczyła w oświadczeniu, że Nagy to "osobistość, która odegrała bezsporną rolę w węgierskiej historii", a fakt, że postać byłego premiera spoglądała przez plac Kossutha na parlament, symboliczne miejsce węgierskiej wolności i demokracji, stanowił „organiczną część znaczenia (jego) pomnika".

Pomnik Nagya stanął na placu Męczenników 6 czerwca 1996 roku, w setną rocznicę urodzin polityka.

Był przywódcą rewolucji węgierskiej

Pomnik Męczenników Narodowych, który ma zostać odtworzony w jego miejsce, został postawiony w latach 30., w okresie rządów Miklosa Horthyego, i usunięty w 1945 r. Upamiętniał ofiary czerwonego terroru z lat 1918-19 r. Miał formę wielkiego kamiennego bloku, z którego jednej strony było widać mężczyznę walczącego z potworem symbolizującym komunizm, z drugiej zaś kobietę symbolizującą Hungarię.

Powstanie węgierskie, nazywane również rewolucją węgierską, wybuchło 23 października 1956 r. Jego uczestnicy domagali się przywrócenia wolności słowa i innych swobód obywatelskich oraz pełnej niezależności od ZSRR. Nagy został premierem dzień po wybuchu powstania.

W jego trakcie ogłosił m.in. wystąpienie Węgier z Układu Warszawskiego i anulował system jednopartyjny. Rozpoczęta 4 listopada interwencja wojsk sowieckich w ciągu kilku tygodni krwawo stłumiła powstanie. Władzę na Węgrzech przejął wówczas marionetkowy rząd Janosa Kadara.

Nagy oraz były minister obrony Pal Maleter, a także pisarz i organizator strajków przeciwko rządowi Kadara, Miklos Gimes, zostali skazani na karę śmierci 15 czerwca 1958 roku. Wszystkich trzech stracono dzień później. W październiku 2016 roku węgierski sąd najwyższy, Kuria, poświadczył nieważność wyroków, jakie przeciwko nim zapadły.

RadioZET.pl/PAP/PTD

Oceń