Agnieszka Zaręba: Jak często słyszysz od klientów pytanie „jak sobie poradzić z Polskim Ładem”?
Marek Golec: Bardzo często! Gdy Polski Ład miał zostać wprowadzony liczba osób, które chciały skorzystać z konsultacji, była tak długa, że tworzyły się listy rezerwowe.
W takim razie kto realnie zyska na Polskim ładzie 2.0?
Paradoksalnie nie zyskają ci, do których rzekomo ten program jest kierowany. Skorzystają głównie właściciele spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeżeli chodzi o duże spółki z o.o., które nie mają rozbudowanej struktury, mogą w łatwy sposób skorzystać ze zliberalizowanego estońskiego CIT. Chodzi o to, że podatek dochodowy od osób prawnych jest płacony dopiero w momencie wypłaty dywidendy. Stawka podwójnego opodatkowania jest bardzo atrakcyjna. W przypadku małych podmiotów jest to 20 proc., a w przypadku dużych podmiotów jest to 25 proc. W kolejnych latach można nawet tę stawkę zbić zupełnie legalnie do 18 proc. w przypadku małych podatników, a w przypadku dużych do 21 proc.
Skorzystają również spółki, które rozliczają się na zasadach ogólnych. Mam na myśli te podmioty, które płacą CIT według obniżonej stawki 9 proc., czyli tzw. mali podatnicy. Tutaj efektywny podatek z tytułu podwójnego opodatkowania wychodzi około 26 proc. Natomiast są legalne sposoby na to, żeby efektywny podatek z punktu widzenia wspólnika był niższy. Jest to możliwe dzięki różnym interakcjom wspólników ze spółką.
Przykład? Może tak się stać poprzez wypłatę wynagrodzenia członka zarządu do 120 tys. zł, wtedy efektywny podatek to tylko 18 proc. ze składką zdrowotną wprowadzoną Polskim Ładem 2.0., który prawdopodobnie wejdzie w życie od 1 lipca 2022 roku. Aktualnie jest to ok. 22 proc. i wspólnik może współpracować z własną spółką na zasadzie umowy B2B i być opodatkowany ryczałtem. Może także np. projektować coś, sprzedać jakiś projekt lub stworzyć stronę internetową i korzystać z 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów w ramach umowy o dzieło.
Efektywny podatek dla twórców w przypadku przychodów w wysokości 240 tys. zł przy kosztach na poziomie 120 tys. zł wynosi 4,5 proc. Bo dzielimy PIT 10 800 zł przez 240 tys. zł przychodów. Tutaj nie ma ZUS-u, dlatego ten podatek wynosi tylko 4,5 proc. Ten przykład pokazuje, że te 26 proc. podatku w małej spółce z o.o. na zasadach ogólnych, nieopodatkowane estońskim CIT, można legalnie zmniejszyć.
Co Polski Ład 2.0 zmieni dla przeciętnego Kowalskiego? Na co powinni przygotować się rodzice?
Duże zmiany czekają samotnych rodziców, ponieważ w Polskim Ładzie 1.0 zniesiono możliwość rozliczenia się wspólnie z dzieckiem. W zamian zaproponowano ulgę polegającą na odliczeniu od podatku kwoty 1500 zł. To jest bardzo krzywdzące i niekorzystne dla wielu samotnych rodziców. W projekcie ustawy nowelizującej Polski Ład przewiduje się możliwość powrotu do wspólnego rozliczenia z dzieckiem w przypadku samotnego rodzica.
Jednak ponownie pojawia się tutaj kontrowersja. Postulaty są takie, żeby przywrócić na dotychczasowych zasadach, przy zastosowaniu nowej skali podatkowej, możliwość wspólnego rozliczenia z dzieckiem. Wtedy samotny rodzic miałby dwie kwoty wolne od podatku, a proponuje mu się półtorej kwoty wolnej. Różnica jest odczuwalna finansowo, ponieważ jest to 45 tys. zł, a nie 60 tys. zł. Niektórzy samotni rodzice wyjdą na tym niekorzystnie w stosunku do 2021 roku.
W projekcie ustawy nowelizującej Polski Ład przewiduje się możliwość powrotu do wspólnego rozliczenia z dzieckiem w przypadku samotnego rodzica
A co się zmieni dla pracowników?
Dla osób zatrudnionych obniżka podatków nie będzie duża, pomimo zmniejszenia PIT z 17 proc. do 12 proc. Z jednej strony obniża się podatek, a z drugiej uchyla się ulgę dla klasy średniej, więc te korzyści są bardzo małe. Podkreślam też, że mówimy o korzyściach w ujęciu nominalnym, a nie w ujęciu realnym. Niedawno ogłoszono, że wskaźnik inflacji CPI (wskaźnik zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych - red.) wynosi 13,9 proc. Można podejrzewać, że realna inflacja pewnie jest jeszcze wyższa.
Czy inwestorzy indywidualni, którzy lokują swój majątek w nieruchomościach, będą zadowoleni z nowych przepisów?
Osoby, które nabywały mieszkania na wynajem, dużo stracą. Polski Ład jest bardzo niekorzystny dla osób, które wynajmują obiekty i które uciekają przed inflacją z kapitałem właśnie w nieruchomości na wynajem. Zmiana polega na tym, że nie można amortyzować nieruchomości mieszkalnych nabytych od 2022 roku, a od 2023 roku nie będzie można w ogóle amortyzować nieruchomości mieszkalnych. Osoby, które wynajmują nieruchomości, bardzo na tym stracą.
Polski Ład jest bardzo niekorzystny dla osób, które wynajmują obiekty i które uciekają przed inflacją z kapitałem właśnie w nieruchomości na wynajem
Kolejna bardzo ważna zmiana w Polskim Ładzie dotyczy osób, które rozliczały się w ramach najmu prywatnego na zasadach ogólnych. Od 2023 roku nie będzie można tego robić, choć wielu doradców podatkowych uważa, że zmienianie reguł w trakcie gry, czyli odebranie amortyzacji, jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych. Jeżeli ktoś już nabył nieruchomość przed Polskim Ładem, amortyzował ją i teraz nagle od 2023 roku nie będzie mógł tego robić. To jest to sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych. On powinien mieć możliwość dokończenia tej amortyzacji.
Dlaczego uważasz, że nie opłaca się już zakładać działalności gospodarczej w Polsce?
Dlatego, że na przykład w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością są dużo atrakcyjniejsze możliwości rozliczenia z fiskusem. Jeżeli mówimy o jednoosobowej działalności gospodarczej, spółce cywilnej, spółce jawnej czy spółce partnerskiej to jednoosobowa działalność gospodarcza przestaje się opłacać. Dzieje się tak przez nieodliczalną składkę zdrowotną. Osoby, które są opodatkowane podatkiem liniowym, bardzo straciły na Polskim Ładzie.
Popularne w magazynie
Teraz im się daje możliwość odliczenia składki zdrowotnej, ale uwaga: nie od podatku, tak jak to było dotychczas, tylko od dochodu w kwocie do 8 700 zł. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca na podatku liniowym zyska tylko 140 zł miesięcznie na Polskim Łodzie 2.0 w stosunku do Polskiego Ładu 1.0., ale równocześnie i tak jest bardzo stratny w stosunku do 2021 roku. W przypadku ryczałtowców jest podobnie ze względu na wyższą i nieodliczalną składkę zdrowotną.
Ryczałtowcy niestety tracą na Polskim Ładzie. Daje im się możliwość odliczenia 50 proc. składki zdrowotnej, ale to odliczenie też nie będzie od podatku tylko od przychodu. Polski Ład bardzo przyczynił się do tego, że przedsiębiorcy rozliczający się na podatku liniowym i ryczałtem mają wyższe podatki. Ja wiem, że składka zdrowotna nie jest podatkiem, ale jest tym samym co podatek, bo jest daniną publiczną, więc suma obciążeń jest dużo wyższa w przypadku tych przedsiębiorców.
Czy mimo wszystko jednoosobowa działalność gospodarcza jest nadal bardziej opłacalna niż etat?
Tak. Mimo wszystko, w stosunku do umowy o pracę, jednoosobowa działalność gospodarcza nadal jest atrakcyjna. Ponieważ klin podatkowy, czyli podatki dochodowe i ZUS wynoszą w przypadku pracownika od około 40 do 45 proc., a w przypadku działalności gospodarczej, nawet w Polskim Ładzie, ta suma obciążeń jest niższa. Myślę jednak, że w niedalekiej przyszłości mniej osób będzie prowadziło jednoosobowe działalności gospodarcze, a postawią raczej na spółki.
Podkreślasz, że żaden przepis prawa nie zmusza nikogo do płacenia podatków w najwyższej możliwej wysokości. Czy to jest wytłumaczenie dla naszego sumienia, że wszystko jest OK, jeżeli szukamy rozwiązań na płacenie niższych podatków?
Tak, to jest jak najbardziej OK. Tak samo jak skorzystanie z ulgi prorodzinnej i innych przywilejów socjalnych czy podatkowych.
Myślę, że w niedalekiej przyszłości mniej osób będzie prowadziło jednoosobowe działalności gospodarcze, a postawią raczej na spółki
Pokutuje takie przekonanie, że przedsiębiorcy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów nie powinni kupować towarów pod koniec roku. Czy to jest mit?
Tak, to jest mit! Wystarczy zrozumieć różnice remanentowe i odpowiednio je zastosować. Wtedy nie będzie takiej niespodzianki, że na początku przyszłego roku jest bardzo wysoka zaliczka do zapłaty. Podpowiedź jest taka, że jeśli robimy dodatkowy spis z natury na koniec któregoś miesiąca w trakcie roku podatkowego to warto, żeby wartość remanentu końcowego była niższa od wartości remanentu początkowego.
Czy wakacje kredytowe, o których mówi premier, to dobry pomysł dla polskiej gospodarki?
Dla polskich przedsiębiorców jest to bardzo kontrowersyjne zagadnienie, ponieważ rzeczywiście wiele osób, które zaciągnęły kredyty, mają teraz trudności ze spłatą rat, ale to też wynika ze złej polityki Narodowego banku Polskiego, który z opóźnieniem podwyższał stopy. Niestety te decyzje o opóźnionym podwyższeniu stóp procentowych skutkują tym, że teraz mamy kłopot. Na pewno to przyczyni się do wzrostu inflacji.
Czy edukacja finansowa jest kluczem do przyszłego sukcesu przedsiębiorców?
Zdecydowanie edukacja finansowa, biznesowa i podatkowa jest podstawą do tego, żeby w Polsce prowadzić działalność gospodarczą. Przede wszystkim trzeba postępować zgodnie z przepisami. Chodzi o to, żeby to też miało uzasadnienie ekonomiczne, a nie tylko korzyść podatkową.
Marek Golec - przedsiębiorca, inwestor, autor bloga MistrzPodatkow.pl oraz książki "Jak oszczędzić na podatkach i nie podpaść fiskusowi". Absolwent ekonomii i finansów międzynarodowych na uczelni Université Sorbonne Paris Nord we Francji. Doradca podatkowy, współwłaściciel biura rachunkowego działającego pod markami Mistrz Podatków i Wynajmistrz. Współwłaściciel spółki doradztwa podatkowego, która wraz z biurem rachunkowym tworzy kancelarię księgowo-podatkową. Autor praktycznych publikacji podatkowych i wykładowca na licznych szkoleniach.
