Czy emeryt może pracować? Zasady pracy na emeryturze

Średnia emerytura w Polsce wynosi 2,7 tys. zł brutto, z tym że mężczyźni dostają średnio 3,4 tys. zł, a kobiety – 2,3 tys. zł. Nic więc dziwnego, że seniorzy pytają o możliwość dorabiania na emeryturze. Nie bez znaczenia jest także potrzeba utrzymania rutyny i aktywności społecznej.

Praca na emeryturze: czy można?

Na emeryturze część osób rezygnuje z aktywności zawodowej, ale nie wszyscy. Są tacy, którzy muszą dorabiać do emerytury albo po prostu kochają swoją pracę i nie wyobrażają sobie rezygnacji z obowiązków zawodowych w tym wieku.

Praca na emeryturze jest dozwolona, ale warto wczytać się w niuanse.

„Jeśli dorabiasz do emerytury lub renty, to dodatkowe zarobki mogą spowodować, że zawiesimy albo zmniejszymy Twoje świadczenie” – ostrzega ZUS.

Praca po osiągnięciu wieku emerytalnego

Osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) nie musi przechodzić na emeryturę. Jeśli kontynuuje pracę u dotychczasowego pracodawcy (stosunek pracy nie został rozwiązany), to dalej pobiera pensję, a emerytura zostaje odroczona.

„Zawiesimy Twoją emeryturę – bez względu na wysokość Twoich zarobków – do czasu, aż rozwiążesz stosunek pracy i złożysz wniosek o podjęcie jej wypłaty” – informuje ZUS.

Praca na emeryturze

Jeśli po osiągnięciu wieku emerytalnego zdecydowałeś się przejść na emeryturę, możesz dorabiać do emerytury bez limitu zarobków i bez obaw, że twoja emerytura zostanie zmniejszona lub zawieszona. Dotyczy to także osób, które po osiągnięciu wieku emerytalnego pobierają inne świadczenie, np. rentę.

Limit zarobków nie obowiązuje osób, które:

• mają prawo do emerytury i ukończyły powszechny wiek emerytalny;
• mają prawo do emerytury częściowej;
• mają prawo do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia lub do renty rodzinnej po takim inwalidzie;
• mają prawo do renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową lub renty rodzinnej po żołnierzu, którego śmierć ma związek ze służbą wojskową.

W odmiennej sytuacji są jednak osoby na wcześniejszej emeryturze.

Praca na wcześniejszej emeryturze

Osoby na wcześniejszej emeryturze, emeryturze pomostowej i rencie muszą zachować szczególną czujność. Też mogą dorabiać, ale obowiązują je pewne limity.

1. Zarobek nie wyższy niż 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia – emerytura nie zostanie zmniejszona.
2. Zarobek w przedziale 70-130 proc. przeciętnego wynagrodzenia – emerytur zostanie zmniejszona.
3. Zarobek powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia – emerytura zostanie zawieszona.

Wyżej wymieniona sytuacja dotyczy osób, które przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego pobierają:

• emeryturę;
• emeryturę pomostową;
• nauczycielskie świadczenie kompensacyjne;
• rentę z tytułu niezdolności do pracy;
• rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z: wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy sprzed 1 stycznia 2003 r., chorobą zawodową;
• rentę inwalidy wojskowego (jeśli niezdolność do pracy nie ma związku ze służbą wojskową);
• rentę rodzinną po inwalidzie wojskowym (jeśli śmierć inwalidy nie miała związku ze służbą wojskową);
• rentę rodzinną.

Praca na emeryturze: o ile zmniejszane jest świadczenie?

„Gdy ustalamy Twój przychód, od którego zależy, czy zmniejszymy lub zawiesimy Twoje świadczenie, uwzględniamy kwotę, od której oblicza się składki na Twoje ubezpieczenia emerytalne i rentowe (jest to tzw. podstawa wymiaru składek). Jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność, przyjmiemy przychód, który stanowi podstawę wymiaru Twoich składek na ubezpieczenia społeczne” – informuje ZUS.

Rachunki wyglądają następująco:

1. Od przychodu odejmowana jest tzw. niższa kwota graniczna przychodu, czyli 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
2. Różnica to kwota, o którą zostanie obniżona emerytura lub renta.

Sytuacja nieco się komplikuje, gdy z renty rodzinnej korzysta kilka osób. Na stronie zus.pl znaleźć można szczegółowe informacje na ten temat.

Praca na emeryturze: czy trzeba zgłaszać?

Generalna zasada jest taka, że osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, nie muszą zgłaszać pracy na emeryturze. Na infolinii ZUS dowiadujemy się jednak, że są dwa wyjątki, których na próżno szukać na stronie internetowej.

Po osiągnięciu wieku emerytalnego dodatkowe zarobki musi zgłaszać osoba, która:

1. Pobiera emeryturę i rentę z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
2. Pobiera emeryturę, którą ZUS podwyższył do wysokości emerytury minimalnej.

Szczegółowe informacje na ten temat zawarte są w decyzji odnośnie emerytury, w rubryce: POUCZENIE.

Natomiast osoby, które nie osiągnęły wieku emerytalnego, muszą składać oddzielny wniosek o zarobkach.

„Gdy już przy składaniu wniosku o emeryturę lub rentę wiesz, że będziesz mieć dodatkowe zarobki, zaznacz to we wniosku. Jeśli jesteś już emerytem lub rencistą, jak najszybciej zawiadom nas o podjęciu pracy zarobkowej oraz o wysokości przychodu. Możesz skorzystać z formularza ZUS EROP” – informuje ZUS.

Dodatkowo, do końca lutego każdego roku, emeryci muszą dostarczać do ZUS zaświadczenie o wysokości przychodu za rok ubiegły.

„Jeśli osiągałeś przychody, a nie poinformowałeś nas o tym, zażądamy zwrotu świadczeń, które ci nie przysługiwały, za 3 lata wstecz. Jeśli nas powiadomisz – zażądamy zwrotu tych świadczeń tylko za ostatni rok” – przypomina ZUS.

Praca na emeryturze: ulgi

Praca na emeryturze to nie problem dla państwa, a pożądana aktywność seniorów. Osobom, które osiągnęły wiek emerytalny, ale zdecydowały się na odroczenie emerytury, na mocy Polskiego Ładu wprowadzonego w 2022 roku, przysługuje tzw. zerowy PIT, czyli zwolnienie z podatku do kwoty z 85 528 zł.

Ci, którzy rozliczają się na skali podatkowej, korzystają z kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł.

Natomiast firma, która zatrudnia emeryta, nie musi opłacać zaliczek na ubezpieczenia, a jedynie zaliczkę na podatek dochodowy, co jest korzystne zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla emerytów.

Źródło: Radio ZET/zus.pl

• Zasiłek przedemerytalny. Przypilnuj terminów, bo pieniądze przepadną
• Dodatek pielęgnacyjny dla emerytów. Ile wynosi i komu przysługuje?
• Dodatek kompensacyjny to dodatkowe pieniądze do emerytury. Dla kogo?