`

To polskie "białe złoto". Pysznego sera niegdyś używano jako waluty płatniczej

Alicja Bartosiak
2 min. czytania
08.04.2025 14:22
Obserwuj nas na Google

O tym polskim serze zapomnieliśmy, choć w XVI wieku był bardzo cenny. Bundz wytwaza się podobnie, jak oscypki, ale w smaku jest zupełnie inny. Dlaczego choć raz warto spróbować “polskiej mozzaelli”?

Bundz, tradycyjny ser z Podhala
fot. Shutterstock
  • Bundz (bunc, ser klagany) to tradycyjny podhalański przysmak. Powstaje z podpuszczki i ciepłego owczego mleka.
  • Chociaż bundz jest populany w wielu europejskich krajach, Polacy o nim zapomnieli, wybierając twarożek.
  • Mało kto wie, że bundz ma wiele właściwości zdrowotnych. Wyjaśniamy, jak jedzenie tego sera wpływa na organizm.

Jak smakuje bundz? To gratka dla fanów serów

Z gór przywozimy głównie oscypek, tymczasem na Podhalu powstaje wiele innych ciekawych produktów, w tym bundz, czyli kremowy ser, z wyglądu przypominający mozarellę. Ma łagodny, trochę orzechowy posmak, dlatego w kuchni można go wykorzystać na wiele sposobów, dodając do deserów czy wytrawnych dań. Smak bundzu może róznić się w zależności od… pory roku. Najsmaczniejszy będzie tzw. bundz majowy, z wiosennego wypasu owiec.

Bundz podkeśli smak sałatek, zapiekanek, makaronu. Ser jest biały, sprężysty i badzo delikatny. Można go jeść z plastrami pomidora i bazylią, podobnie jak mozzarellę. Bundz powstaje jako pierwszy produkt z mleka klaganego zaraz po udoju. Po dodaniu do ciepłego  mleka podpuszczki wytrąca się skrzep serowy. Przepis na bundz jest przekazywany w górach z pokolenia na pokolenie. Bundz, choć kojarzy się głównie z Podhalem, jest znany także poza granicami Polski, m.in. na Węgrzech czy w Rumunii. Pierwsze wzmianki na temat sera sięgają 1527 roku. Wówczas był on cennym surowcem i wykorzystywano go nawet jako walutę płatniczą, dlatego przez niektórychnazywany jest “białym złotem”.

To właśnie na bazie bundzu wytwarza się oscypek czy bryndzę.

Właściwości zdowotne bundzu

Bundz warto włączyć do diety nie tylko ze zwględu na walory smakowe. Ten ser posiada wiele ważnych składniów, które są cenne dla ludzkiego organizmu. To bogate źródło białka, wapnia, cynku, fosforu, magnezu, potasu, witamin A, B2, B6, B9, B12, C, D i E. To lekkostrawny ser, który pomaga zwiększyć gęstość kości, chroniąc przed osteoporozą. Idealny wybór dla seniorów i nie tylko. Mleko owcze, z którego powstaje bundz, zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które oczyszczają organizm z toksyn. Niestety, ser jest dość kaloryczny, dlatego trzeba go spożywać z umiarem. 100 gramów bundzu naturalnego zawiera 313 kcal.

Ile kosztuje bundz?

Cena bundza może się różnić w zależności od wagi, producenta i rodzaju. Średnio kosztuje ok. 50 zł/kg. Oczywiście ser najlepiej kupować od lokalnych sprzedawców, którzy wytwarzają go samodzielnie.

Źródło: Radio ZET/ chroniskobukowina.pl/przyslijprzepis.pl

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET