Kanadyjczycy odkryli w Polsce gigantyczne złoże. Jest "w światowej czołówce"
To może być prawdziwy miedziowy przełom w Polsce. Kanadyjska firma od ponad 10 lat prowadzi prace, związane z gigantycznym złożem, znajdującym się w rejonie Nowej Soli. Zdaniem ekspertów pod względem zasobności w srebro jest to prawdziwa światowa czołówka. Niestety, choć całe przedsięwzięcie może przynieść diametralny zwrot dla polskiego sektora surowców, piętrzą się trudności.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie firmy prowadzą prace nad złożem w okolicach Nowej Soli.
- Które czynniki blokują rozwój inwestycji wydobywczej.
- Dlaczego zmiana podatku TETR jest kluczowa dla rentowności.
Odkryli olbrzymie złoża miedzy i srebra w Polsce
Kanadyjska firmy Lumina Metals oraz amerykańska Electrum Group od ponad dziesięciu lat powadzą w Polsce prace poszukiwawcze i przygotowawcze do uruchomienia nowego złoża miedzi i srebra w okolicach Nowej Soli w województwie lubuskim. Zdaniem ekspetów, znajdujące się tam pokłady miedzi liczą ok. 815 mln ton rudy, z czego ok. 11 mln ton stanowi miedź. Jest tam także nawet 1 mld uncji srebra, czyli prawie 20 proc. krajowych bilansowych zasobów tych metali. To może być największe złoże od czasu odkryć KGHM w latach 60. ub. wieku.
Projektem zajmuje się spółka Zielona Góra Copper, należącą do grupy Lumina. Po wieloletnich badaniach geofizycznych i przeprowadzeniu licznych odwiertów prowadzona w związku z tym dokumentacja uzyskała status C1, który pozwala, by wreszcie przejść do etapu projektowania kopalni — informuje portal wnp.pl. Problem w tym, że inwestycja nie posuwa się do przodu, mimo że inwestorzy są chętni i mają odpowiednie zabezpieczenie finansowe. Zaporą okazują się procedury i podatki.
System podatkowy blokuje wydobycie miedzi w Polsce
Po tym, jak dokumentacja spółki uzyskała status C1, wydaje się, że do wydobycia surowców powinno być już niewiele. Jednak znaczną przeszkodą są trudności natury podatkowej — a dokładnie podatek od miedzi (TETR — z ang. Total Extraction Tax Rate). Obciąża on KGHM, a także potencjalnych inwestorów. Stawka tego podatku zaliczana jest do najwyższych w Europie i wynosi 79 proc. W rządzie trwają prace nad zmianami, a branża liczy, że nowe regulacje przyjdą już z początkiem 2026 roku i obniżą TETR o 10 proc.
Quiz: Prawda czy fałsz? Szybkie strzały z wiedzy o Polsce
Inwestorzy twierdzą, że ta zmiana to jednak początek, bo konieczne jest także wprowadzenie ulg inwestycyjnych. Ich zdaniem prawdziwą opłacalność wydobycia można uzyskać, kiedy TETR wyniesie 50 proc. Zbigniew Liptak, partner EY Polska, podkreśla, że możliwości wydobycia surowców w Polsce są niedopasowane do znajdujących się u nas zasobów. Choć ilościowo pod względem zasobności złóż miedzi jesteśmy na 6. miejscu na świecie, pod względem wydobycia jesteśmy dopiero na pozycji 13.
Są złoża w Polsce, ale wydobycie spada
Zdaniem ekspertów, Polska ma szansę na prawdziwy przełom, jednak obecnie wydobycie miedzi systematycznie spada, generując coraz większe luki w podaży. "Zgodnie z planami inwestorów, w fazie inwestycyjnej (lata 2025-2033) średnioroczna produkcja miedzi w koncentracie ma sięgnąć poziomu 400 tys. ton (...). W perspektywie 2034 r., gdy projekt ma wejść już w fazę produkcyjną, te liczby mają znacznie wzrosnąć. Produkcja do 1 mln ton koncentratu, zatrudnienie do 72 tys. zł a wpływy podatkowe (bez podatku miedziowego) do 3,7 mld zł" — wylicza wnp.pl.
Uruchomienie kopalni w Nowej Soli znacząco wpłynęłoby na wzmocnienie bezpieczeństwa surowcowego Polski i Europy, jednak sama budowa kopalni, po uzyskaniu koncesji, zajmie około 3-4 lat. Koszt inwestycji wynieść może nawet kilka miliardów dolarów. Istotna jest duża trudność wydobywcza złoża koło nowej Soli, ponieważ znajduje się ono na głębokości ok. 1,5-2 km. W związku z tym konieczne jest zastosowanie zaawansowanych technologii, które będą ograniczały ryzyka środowiskowe. Wydobywcy podkreślają jednak, że mają doświadczenia w wydobyciu w znacznie trudniejszych warunkach.
Źródło: Radio ZET/wnp.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET