Nie żyje laureat Nagrody Nobla. Wyjaśnił, jak podejmujemy decyzje finansowe
Zmarł noblista z dziedziny ekonomii prof. Daniel Kahneman. Pomógł obalić znaną teorię dotyczącą podejmowania decyzji finansowych w obliczu ryzyka.
Prof. Daniel Kahneman urodził się 5 marca 1934 roku w Tel Awiwie. Przez 30 lat pracował jako profesor psychologii na Uniwersytecie w Princeton. W 2002 roku dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii.
Daniel Kahneman: kariera naukowa
Daniel Kahneman obronił doktorat z psychologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley w 1961 roku. Od 1993 był profesorem psychologii na Uniwersytecie w Princeton. Wykładał też na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie i na kilkunastu uczelniach amerykańskich i kanadyjskich.
Prof. Daniel Kahneman jest autorem około 200 publikacji naukowych z zakresu ekonomii, psychologii, prawa i dziedzin pokrewnych. Jego prace ukazały się m.in. w „Journal of Behavioral Decision Making”, „Journal of Risk and Uncertainty”, „Thinking and Reasoning” i „Economics and Philosophy”.
W 2002 roku otrzymał (wspólnie z Vernonem L. Smithem) Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii za zastosowanie narzędzi z psychologii w badaniach ekonomicznych, ze szczególnym uwzględnieniem teorii perspektywy.
Teoria perspektywy
Teoria perspektywy to teoria psychologiczna Daniela Kahnemana i Amosa Tverskiego. Jest zaprzeczeniem dominującej wcześniej teorii oczekiwanej użyteczności: „jeśli decydent ma do wyboru zysk w wysokości x, który jest pewny oraz obarczoną pewnym poziomem ryzyka opcję o oczekiwanej wartości y, to powinien wybrać pewny zysk, ponieważ jego użyteczność oczekiwana jest wyższa niż ryzykownej opcji. Z tego wniosek, że ludzie powinni za wszelką cenę unikać ryzyka, ponieważ jak człowiek odnosi sukces, to przypisuje sobie jego autorstwo, a jak doznaje porażki, to zakłada, że jej przyczyna tkwi w czynnikach zewnętrznych” - czytamy w pracy pt. „Podejmowanie decyzji obarczonych ryzykiem - ujęcie teorii perspektywy” (J. Dreżewska, O.S. Kozień).
Badanie przeprowadzone przez Daniela Kahnemana i Amosa Tverskiego wykazało trzy rzeczy:
- Efekt pewności: preferowane są prognozy, które dają pewny zysk, nawet jeśli alternatywna prognoza daje wyższy zysk oczekiwany (ale niepewny).
- Efekt odbicia: gdy dostępne są jedynie prognozy przynoszące straty, uczestnicy badania poszukiwali ryzyka i wykazywali odwrotność efektu pewności.
- Efekt izolacji: ludzie upraszczają skomplikowane problemy, skupiając się zwykle na tym, co różni dane alternatywy, a nie na tym co je łączy, tracąc pełny obraz sytuacji.
„Podsumowując wyniki przedstawionych eksperymentów, należy przytoczyć wniosek, który sformułowali D. Kahnemann i A. Tversky, że generalnie ludzie unikają ryzyka w przypadku możliwych zysków, natomiast są do niego skłonni, gdy chodzi o możliwość poniesienia straty” - czytamy w pracy Joanny Dreżewskiej i Olgi Strukowskiej-Kozień.
Prof. Daniel Kahneman zmarł 27 marca 2024 r. w wieku 90 lat.
Źródło: Radio ZET/„Podejmowanie decyzji obarczonych ryzykiem - ujęcie teorii perspektywy” J. Dreżewska, O.S. Kozień, Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości
- Nie żyje laureatka literackiej Nagrody Nobla. Słynęła ze "szczerego liryzmu"
- Nie żyje Luc Montagnier. Odkrywca HIV i laureat Nobla miał 89 lat
- Nie żyje Bernard Lown. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla miał 99 lat
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna w czapce z zamyśloną miną, w czarno-białym ujęciu. Emocjonalny wyraz twarzy.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/b91d86de/2499813-179x101-d7fa0c8bcf.jpg "Paweł Unrug w filmie "Kolumbowie"")
![Uśmiechnięta kobieta z kręconymi włosami stoi przy ścianie, wokół jasne, czarno-białe tło.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/13/b194e3af/2499063-179x101-8c8cfb5750.jpg "Kadr z filmu "Zemsta"")
