Pokolenie Z - jak pracuje i jak odnajduje się na współczesnym rynku pracy?

Generacja Z - co to jest?

Niejedna osoba zastanawia się, co to jest pokolenie Z, słysząc o tym pojęciu w kontekście współczesnego rynku pracy. Nazywane również generacją Z, Zetkami, czy gen Z dotyczy osób urodzonych 1997-2012. Czasami przyjmuje się nieco inny zakres lat typu 1996-2015. O Zetkach mówi się nawet w przypadku ludzi urodzonych od roku 1998. Niemniej jednak pokolenie Z to młode osoby poniżej 28 lat, które stawiają swoje pierwsze kroki na rynku pracy, czyli są na początku swojej drogi zawodowej.

Rola pokolenia Z

Analizowanie charakteru pokolenia Z jest niezwykle istotne ze względu na potrzebę oszacowania trendów rekrutacyjnych i uniknięcia ogromnej luki kadrowej, która już teraz jest bardzo widoczna w wielu zawodach. Lista stanowisk, na których odnotowuje się deficyt kandydatów, jest coraz dłuższa. W Internecie publikuje się coraz więcej ofert pracy - wystarczy spojrzeć na GoWork.pl (w tym przypadku liczne oferty pracy z Poznania), gdzie codziennie pojawiają się tysiące ogłoszeń z całego kraju.

Szansą na obsadzenie tych wszystkich stanowisk jest odpowiednia kadra, którą ma być właśnie pokolenie Z. Jednak kluczem do sukcesu będzie właściwe zrozumienie potrzeb i oczekiwań tej grupy. W przeciwnym wypadku problem z brakiem chętnych do pracy będzie się pogłębiał. Młodzi pracownicy zaczną zmieniać pracodawców, dopóki nie poczują się w danym miejscu wystarczająco dobrze. A przecież to właśnie oni wkrótce będą najważniejszą grupą demograficzną na rynku pracy.

Charakter pokolenia Z

Choć pokolenie Z wyrastało na gruncie wcześniejszej generacji, czyli pokolenia Y (millenialsi urodzeni w latach 1981-1996), próżno u nich szukać dużego podobieństwa. 

Jak wskazuje badanie “Pokolenie Z na rynku pracy” przygotowane przez Instytut Nauk o Zarządzaniu i Jakości Wyższej Szkoły Humanitas, wcześniejsze pokolenie Y było silnie ukierunkowane na rozwój zawodowy i karierę. Tacy ludzie dążyli do budowania szybkiej i atrakcyjnej ścieżki kariery, byli skłonni do wielu poświęceń, czy pozostawali zatrudnieni w jednej firmie przez wiele lat. W pokoleniu Z takie cechy obserwowane są bardzo rzadko.

Zetki to według badania osoby, dla których cele związane z życiem prywatnym są znacznie ważniejsze niż kariera i osiąganie sukcesów zawodowych. Dla młodych ludzi praca jest niejako narzędziem, czy czynnikiem ułatwiającym realizację planów i pasji.

Okazuje się, że dla pokolenia Z najważniejsze jest:

•  szczęście (62%),
•  rodzina (60%),
•  możliwość realizowania pasji (56%),
•  ekologa (51%),
•  niezależność/wolność (51%),
•  zdrowie (44%),
•  miłość (37%).

Bezpieczeństwo finansowe i rozwój kariery to z kolei czynniki, które znalazły się daleko w tyle na liście priorytetów pokolenia Z, uzyskując niewiele powyżej 10%.

Pokolenie Z na rynku pracy

Wiele informacji na temat generacji Z dostarcza także raport “Pokolenia na polskim rynku pracy” od Grafton Recruitment. Przedstawiciele pokolenia Z wskazują, że ich najmocniejszą stroną jest przede wszystkim:

•  zdolność do uczenia się i przyswajania nowej wiedzy i umiejętności (44,8%),
•  umiejętność pracy w zespole (42,5%),
•  dobra organizacja pracy powiązana z ukierunkowaniem na osiąganie celów (34,5%),
•  umiejętność pracy pod presją czasu (26,4%),
•  empatia i umiejętność budowania relacji (25,3%),
•  lojalność wobec pracodawcy (20,7%).

Ostatnia cecha może nieco dziwić, biorąc pod uwagę popularny zarzut wobec Zetek, które mają często zmieniać pracę. Potwierdzają to również opinie samych pracodawców wskazane w badaniu. Według nich pracownicy z pokolenia Z często zmieniają pracę (81%), starają się zachować work-life balance (68%), szybko się uczą (63%), dobrze integrują się z zespołem (47%), mają dużo energii i prezentują proaktywną postawę (36%), są zorientowani na rozwój zawodowy w strukturach firmy (31%), przyjmują pasywną postawę względem obowiązków (27%), czy cechuje ich stosunkowo niska produktywność (20%).

Pokolenie Z - praca a oczekiwania

Nie ulega wątpliwości, że pokolenie Z jest bardziej niż inne generacje świadome ogromnej roli, jaką odgrywa dobrostan psychiczny. Z raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View” wynika, że 21% badanych nie czuje wsparcia managera w kwestii zdrowia psychicznego. Co więcej, 20% odpowiadających wskazywało na brak działań pracodawcy na rzecz dobrego samopoczucia w miejscu pracy. Jednocześnie prawie 30% Zetek zauważa drobne działania firmy na rzecz promocji zdrowia psychicznego.

Co jest powodem niezadowolenia pokolenia Z w pracy? To przede wszystkim zwiększenie zakresu obowiązków, które nie łączy się ze wzrostem wynagrodzenia (39%), brak wsparcia ze strony przełożonych (28%), czy brak wyzwań na swoim stanowisku (24,64%). Warto również zwrócić uwagę, że najbardziej stresującymi czynnikami dla Zetek jest długość dnia pracy (27%), problemy natury technicznej (22%) i codzienne przychodzenie do biura (16%).

Pokolenie Z bardzo docenia elastyczność godzin pracy. Aż 35% badanych mogłoby zarabiać mniej, jeśli mieliby swobodę w doborze czasu przeznaczonego na obowiązki służbowe.

Co ciekawe, ponad 42,48% osób pokolenia Z byłoby gotowych szukać innego pracodawcy, jeśli pracodawca oczekiwałby ich powrotu do biura.

Zgodnie z raportem Grafton Recruitment, do benefitów, które są najbardziej atrakcyjne dla Zetek, zalicza się opieka medyczna (34%), elastyczne godziny pracy (28%), posiłki bezpłatne (26%), bezpłatne dojazdy do pracy (23%), praca zdalna (23%), krótsza praca w piątki (22%) oraz wczasy pod gruszą (20%).

Powyższe czynniki, a w szczególności potrzeba elastycznych godzin pracy poza biurem, bardzo wyraźnie potwierdzają tezę, że cechą wyróżniającą pokolenie Z jest work-life balance. To właśnie spełnienia głównie w tych kwestiach oczekują od potencjalnego pracodawcy.