Transformacja energetyczna odmieni życie Polaków? Grupa Orlen ma odważny plan!

Nie ma już chyba gałęzi przemysłu czy sektora biznesu, który nie stawiałby sobie za punkt honoru zrównoważonego rozwoju oraz zielonej transformacji. Czas najwyższy zacząć rozsądniej korzystać z zasobów naszej planety. Właśnie dlatego podjęliśmy rozmowę z ekspertkami - Marceliną Wojciechowską, kierowniczką biura zrównoważonego rozwoju i transformacji energetycznej w Orlenie, a także Iwoną Fluder, kierowniczką projektu w biurze relacji z otoczeniem tego samego koncernu.

Na początek należy odpowiedzieć sobie na pytanie, jak rzeczywiście - w kontekście zmian globalnych - ma wyglądać zielona transformacja w obszarze energetycznym. Jak przyznaje jedna z naszych rozmówczyń, bardziej trafnym pojęciem jest transformacja energetyczna, ponieważ użycie słowa "zielona" może nieco zawężać opisywany proces do wybranych rozwiązań i technologii.

fot.

Fot.

Transformacja energetyczna. Co warto wiedzieć?

- Chciałabym doprecyzować, co my rozumiemy przez obszar energetyczny. Potocznie może się kojarzyć z taką klasyczną energetyką, czyli produkcją energii elektrycznej, może też ciepła. Natomiast transformacja energetyczna obejmuje dużo szerszy koszyk produktów energetycznych, takich jak paliwa do transportu, paliwa do ogrzewania czy do kuchenek gazowych. Ale to nie wszystko, bo poza produktami energetycznymi, transformacja obejmuje też taki obszar jak na przykład petrochemia, powszechnie znane tworzywa sztuczne. Nie są to produkty energetyczne, ale mimo wszystko powodują sporą emisję dwutlenku węgla. Dlatego również są objęte tym procesem - tłumaczy Marcelina Wojciechowska z Grupy Orlen. - Krótko mówiąc, transformacja energetyczna to proces wielopłaszczyznowy, wielowymiarowy. Obejmuje niemalże wszystkie aspekty codziennego życia - dodaje ekspertka w rozmowie z Jerzym Telesińskim.

Jeżeli każdy z nas podejmie ten trud i wyzwanie - my, czyli obywatele oraz konsumenci, ale i wielkie koncerny, jak np. lider rynku Orlen - mamy szansę wspólnymi siłami coś zmienić. Postępowanie zgodnie z założeniami i harmonogramem, odpowiadając na zapotrzebowania globalne oraz lokalne, to podstawa. A na ile odpowiada na nie Orlen? Co proponuje? Co stawia sobie za cel, np. w ramach odpowiedzi na Porozumienia Paryskie, Agendę 2030?

- Podstawowym założeniem transformacji energetycznej jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Z punktu widzenia Grupy Orlen mamy wyznaczone cele osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. Mamy też przejściowe cele dekarbonizacji do 2030 roku w różnych segmentach naszej działalności - deklaruje przedstawicielka Orlenu. - Warto tutaj wytłumaczyć, co rozumiemy przez tę emisję gazów cieplarnianych, jakie zakresy one obejmują. Z perspektywy Grupy Orlen możemy mówić o trzech zakresach emisji. Zakres pierwszy - to są emisje bezpośrednie, tzw. z komina, które wynikają z prowadzonych przez nas procesów wytwórczych czy produkcyjnych. Zakres drugi - w naszym przypadku jest on niewielki, bo to tak naprawdę zakup energii i ciepła na nasze potrzeby produkcyjne. Zakres trzeci - chyba jeszcze najmniej znany, przynajmniej tak mi się wydaje, czyli emisje pośrednie, związane z zakupem i transportem surowców, ale przede wszystkim z użyciem produktów przez nas wyprodukowanych. Ten ostatni oznacza spalanie paliw w silnikach, czy też wykorzystanie gazu w gospodarstwach domowych - tłumaczy ekspertka.

Co ciekawe, aż 85 proc. wszystkich emisji Grupy Orlen to zakres trzeci. Ten fakt niektórych może zaskoczyć, gdyż wielu konsumentów myśli, że "na pewno chodzi o tę benzynę, którą się spala", że to jest największe zużycie. To jednak dzieje się nie na poziomie samej Grupy Orlen, ale u klientów, użytkowników końcowych. Wniosek jest więc taki, że transformacja energetyczna to nie tylko sektor przemysłu. Bardzo mocno dotyka również obszary transportu i gospodarstw domowych.

fot.

Fot.

Transformacja energetyczna a wymiar społeczny

- Warto wspomnieć o dylemacie transformacji energetycznej. Mianowicie mówi się, że transformacja energetyczna polega na tym, aby dostarczyć zrównoważoną energię, jednocześnie zapewnić bezpieczeństwo energetyczne... i wszystko to w przystępnej cenie! Przy tym temacie uzupełnić trzeba wiedzę o istotnym wymiarze transformacji, czyli wymiarze społecznym. Bo samo osiągnięcie redukcji emisji CO2, można by się pokusić o takie stwierdzenie, jest proste. Odpowiednie technologie, odpowiednie inwestycje, wszystko fajnie. Jednak należy uwzględnić też kwestię tego, jak to wpłynie na społeczeństwo od strony dostawy energii - tłumaczy ekspertka z Grupy Orlen. - Ceny i zapewnienie miejsc pracy to nie wszystko. Trzeba pamiętać, jak ogólnie transformacja wpłynie na gospodarkę - dodaje.

Grupa Orlen spogląda holistycznie na tę sytuację i okazuje się, że obciążenie właśnie na wspomnianym poziomie społecznym również jest brane pod uwagę. Czym więc ma być ta sprawiedliwa transformacja?

- Sprawiedliwą transformację w Grupie Orlen rozumiemy przede wszystkim poprzez nasze działania społeczne i środowiskowe, które muszą być spójne z celami transformacji energetycznej, którą chcemy przeprowadzić. Mamy też - jako Orlen - duże ambicje, bo chcemy być regionalnym liderem w zakresie transformacji energetycznej, czyli nie tylko ją wprowadzać, ale również dawać przykład. I dlatego poprzez program sprawiedliwej transformacji, który ma swój cel ujęty w strategii zrównoważonego rozwoju Orlenu, chcemy przeprowadzić procesy związane z transformacją energetyczną, czyli ze zmianą źródeł wysokoemisyjnych na niskoemisyjne czy zeroemisyjne. Robimy to w oparciu właśnie o dialog społeczny, o uwzględnienie potrzeb społecznych. I chcielibyśmy to przede wszystkim przeprowadzić w trzech kluczowych obszarach - mówi Iwona Fluder, kierowniczka projektu w biurze relacji z otoczeniem Grupy Orlen.

Po pierwsze, Orlen planuje przeprowadzenie analizy potrzeb społecznych w miejscowościach, w których będą realizowane projekty transformacji energetycznej. - Zdajemy sobie sprawę, że ważne jest indywidualne podejście. Każdy region ma inne potrzeby, inne wymagania, inną strukturę zatrudnienia, w ogóle strukturę osób w wieku produkcyjnym, inną skalę potrzeb społecznych. Ważna jest lokalna współpraca z decydentami, z interesariuszami - czy to z jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami pozarządowymi, agendami, które dysponują też środkami funduszy unijnych, a także naszymi partnerami, np. związkami zawodowymi, pracownikami - tłumaczy Iwona Fluder. - Druga kwestia to na pewno tworzenie programów przekwalifikowania się pracowników w tych regionach, w których będzie toczyła się transformacja energetyczna, gdzie Orlen będzie prowadził te procesy. To jest nieodłączne i myślę, że to jest też szansa. Na transformację energetyczną należy spojrzeć jako na szansę społeczną, ponieważ jest to po prostu zmiana jednego kierunku gospodarki w inny - słyszymy. - To szansa dla tych osób, które będą miały okazję być włączone w proces, uzyskają możliwość zdobycia na przykład nowych kwalifikacji zawodowych, czy też w ogóle czerpania korzyści z powstania firm, które mogłyby wziąć udział w procesach - dodaje ekspertka.

Trzecia kwestia - patrząc bardziej holistycznie na objęte transformacją regiony - to planowanie przez Orlen stworzenia programu grantowego, który włączałby wiele osób - od dzieci w przedszkolach, przez uczniów w szkołach podstawowych, aż do młodzieży uczęszczającej do szkół wyższych - edukując w zakresie innowacji technologicznych. Chodzi nie tylko o transformację energetyczną, a o szeroki wachlarz programów społecznych, realizowanych i przez fundacje korporacyjne, i przez wspomniane komórki regionalne. Grupa Orlen szykuje więc programy naukowe, kulturalne czy sportowe. - Zmierzamy do włączania szerszej społeczności, aby dawać szanse regionowi poprzez to, co Grupa Orlen może zaoferować - tłumaczy Iwona Fluder.

Posłuchaj całego podcastu o transformacji energetycznej! Z ekspertkami Grupy Orlen Marceliną Wojciechowską i Iwoną Fluder rozmawiał Jerzy Telesiński.