Trzynastki i czternastki kosztują nas krocie. „Trzeba skończyć z takimi prezentami”
36 tys. złotych na głowę. Tyle kosztują statystycznego mieszkańca Polski wydatki rządowe – uwzględniając także seniorów i dzieci. W przypadku osób pracujących koszt utrzymania kraju wzrasta do 79 tys. zł na osobę – wynika z szacunków Forum Obywatelskiego Rozwoju.
Wybory parlamentarne wiążą się z licznymi obietnicami wyborczymi. Prawo i Sprawiedliwość w ostatnich latach zwiększyło wydatki finansowane także przez podatników m.in. o 500 plus, a niebawem 800 plus, trzynastki i czternastki. Forum Obywatelskiego Rozwoju wyliczyło, jaki koszt rządowych wydatków ponosi statystyczny Polak.
Rachunek od państwa. Zestawienie wydatków finansowanych przez podatników
Forum Obywatelskie Rozwoju przedstawiło zarówno wydatki finansowane z budżetu państwa, jak i te „ukryte” w funduszach. Zwrócono przy tym uwagę na brak transparentności finansów publicznych, co potwierdziła także opinia Najwyższej Izby Kontroli, która negatywnie oceniła wykonanie budżetu za 2022 rok. „To efekt wypchnięcia dużej części wydatków, które powinny być realizowane w ramach budżetu państwa, do pozabudżetowych funduszy w Banku Gospodarstwa Krajowego. Za sprawą wydatkowania środków za pośrednictwem funduszy w BGK i stosowania innych sztuczek rząd jest w stanie wykazać w budżecie państwa dowolny wynik, na co regularnie zwraca uwagę w swoich kontrolach NIK” – czytamy w analizie FOR.
Autorzy analizy wskazali, że w 2022 roku wydatki publiczne wyniosły 1,34 bln zł. Stanowiły 43,5 proc. PKB – mniej niż w latach 2020–2021, ale wciąż więcej niż przed wybuchem pandemii (41,9 proc. PKB w 2019 roku). Jak czytamy, od 2015 roku wydatki publiczne wzrosły w Polsce w ujęciu nominalnym o ponad 78 proc., a w ujęciu realnym – o 38 proc.
Jak co roku, najwięcej pieniędzy pochłania wypłata emerytur i rent. Świadczenia powszechne razem z trzynastkami i czternastkami kosztowały statystycznego Polaka 9731 zł. Dla porównania na ochronę zdrowia wydaliśmy 4195 zł na głowę, a na edukację 3556 zł. Zdaniem ekspertów z FOR taka dysproporcja w wydatkach jest powodem wciąż niskiej oceny społeczeństwa jeśli chodzi o sektor zdrowia i edukacji, gdzie kolejki do lekarzy wydłużają się, zaś płace początkujących nauczycieli ledwo sięgają minimalnej.
Od lat proponujemy ograniczenie wydatków emerytalnych przez podniesienie wieku emerytalnego, zlikwidowanie przywileju wcześniejszych emerytur, włączenie rolników, żołnierzy, policjantów, sędziów i prokuratorów do powszechnego systemu emerytalnego, a także zaniechanie kolejnych „prezentów” za pieniądze podatników, takich jak „trzynaste” i „czternaste” emerytury.
Zdaniem FOR nadmierne wydatki na seniorów są podyktowane jedynie marketingiem politycznym i chęcią wygrania wyborów parlamentarnych, co w obliczu widma kryzysu demograficznego nie powinno być priorytetem. Autorzy opracowania zauważyli ponadto, że w okresie rządów PiS wydatki socjalne w ujęciu realnym wzrosły w Polsce o prawie 41 proc. – był to czwarty najwyższy wynik w UE. „Wydatki socjalne rosły szybciej niż gospodarka – w stosunku do PKB zwiększyły się o 0,9 p.p. Z drugiej strony malało znaczenie inwestycji publicznych, które w stosunku do PKB zmniejszyły się o 0,5 p.p. Spadek wydatków socjalnych w stosunku do PKB w ostatnich dwóch latach wynikał z wysokiej inflacji” – czytamy w analizie.
Autorzy wyliczeń przypomnieli, że wszystkie wydatki państwowe finansowane są z podatków lub z emitowanego przez państwo długu, co de facto oznacza wyższe podatki w przyszłości. „Wielu ludzi, domagając się realizowania kolejnych programów przez państwo, nie dostrzega, że wiąże się to z większym opodatkowaniem społeczeństwa (teraz lub w przyszłości)” – podsumowali eksperci z FOR.
RadioZET.pl/FOR
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/f3a3bb4a/2500348-179x101-fe3f71aaeb.png "Kadr z filmu "Godzilla"")
