Weto Nawrockiego niewiele zmienia? Ekspertka ujawnia prawdziwe przeszkody

Weto prezydenta wobec ustawy wiatrakowej. Co to oznacza dla inwestorów i gmin

Prezydenckie weto wobec tzw. ustawy wiatrakowej wywołało falę dyskusji w całym kraju. Nowelizacja ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zakładała liberalizację przepisów, w tym skrócenie minimalnej odległości nowych turbin od zabudowań mieszkalnych z 700 m do 500 m oraz przyspieszenie procesu inwestycyjnego i modernizację istniejących farm wiatrowych (repowering). W ustawie przewidziano również przedłużenie zamrożenia cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych do końca 2025 roku.

Prezydent Karol Nawrocki 21 sierpnia poinformował o zawetowaniu noweli, argumentując m.in. potrzebę zachowania kontroli nad regulacjami dotyczącymi energetyki. Jednocześnie podpisał projekt inicjatywy ustawodawczej dotyczący zamrożenia cen energii elektrycznej, „literalnie wyjęty” z zawetowanej ustawy.

Dla wielu samorządów weto oznacza realne straty finansowe. Na przykład w gminie Puck, gdzie funkcjonuje 25 turbin wiatrowych, roczne wpływy z tego tytułu sięgają około 1,2 mln zł. Wójt gminy, Marcin Nikrant, zwraca uwagę, że energia wiatrowa stanowi ważne źródło dochodów pozwalające na realizację bieżących zadań inwestycyjnych.

–  Odległość 500 m byłaby bardzo atrakcyjna dla potencjalnych inwestorów i mam ogromną nadzieję, że ci, którzy byli zainteresowani inwestowaniem na terenie gminy, nie zmienią zdania i mimo weta będą nadal chcieli inwestować w nasz region – mówi Nikrant. Wójt dodaje, że mieszkańcy gminy pozytywnie oceniają obecność farm wiatrowych, a wielu rozważa instalację własnych przydomowych turbin.

Redakcja poleca

Koniec 260-letniej, legendarnej kawiarni? Bywali tam Mickiewicz, Sienkiewicz i Nietzsche

Premier ogłosił, że to "koniec". Polacy mogą już odetchnąć z ulgą?

Jak rząd chce obejść weto

Podczas środowej Rady Gabinetowej premier Donald Tusk oświadczył, że weto prezydenta będzie „mało skuteczne”. Rząd planuje zintensyfikować działania poprzez rozporządzenia i procedury administracyjne, które pozwolą na realizację dwóch głównych założeń ustawy: repoweringu istniejących turbin oraz przyspieszenia procesu inwestycyjnego.

Minister klimatu Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że zmiany w rozporządzeniach oraz w pracy Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska mają umożliwić priorytetowe traktowanie inwestycji w elektrownie wiatrowe i skrócić czas procedur. – Dwa z trzech głównych założeń noweli tzw. ustawy wiatrakowej, czyli repowering elektrowni wiatrowych i przyspieszenie inwestycji w wiatraki można zrealizować pomimo weta prezydenta, m.in. poprzez zmianę rozporządzenia – mówiła.

– Energia elektryczna generowana z wiatru jest dziś najtańszym dostępnym, a przy tym czystym źródłem energii, która jest potrzebna polskim rodzinom, polskiej gospodarce. Elektrownia wiatrowa we współpracy z magazynem energii może w dużej mierze w krótkim okresie od 5 do 10 lat wypełnić znaczne luki, które dzisiaj występują w systemie energetycznym – dodała Hennig-Kloska.

Ekspertka: weto nie jest największą barierą

Małgorzata Szambelańczyk, prezeska Eurowind Energy, zwróciła uwagę, że weto prezydenta nie zmienia zasadniczo perspektyw rozwoju energetyki wiatrowej.

–  Prezydenckie weto wobec tzw. nowej ustawy wiatrakowej nie jest zaskoczeniem i nie zmienia zasadniczo perspektyw rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce. Kluczowe bariery leżą gdzie indziej. Należą do nich przede wszystkim ciągłe problemy z przyłączeniem nowych inwestycji do sieci, przewlekłe procedury środowiskowe, jak również dowolność w interpretacji obowiązujących przepisów przez administrację na niekorzyść inwestycji. Dziś to one hamują inwestycje bardziej niż spór o to, czy wiatraki można budować w odległości 700 m czy 500 m od zabudowań –  uważa.

Szambelańczyk podkreśliła również problemy proceduralne: chaos kompetencyjny, brak transparentnych harmonogramów przyłączeń do sieci, wieloletnie procedury środowiskowe oraz opóźnienia w planowaniu przestrzennym w gminach, które uniemożliwiają skuteczne planowanie inwestycji.

–  Dla przykładu, Eurowind Energy byłby w stanie produkować w tym momencie dodatkowe 200 MW mocy, gdyby nie odmowy i ciągnące się latami procedury przyłączania parków wiatrowych do sieci. Wyprodukowana bez żadnych dotacji energia z parków wiatrowych, uruchomionych w oparciu o obecne przepisy odległościowe (700 m), byłaby już teraz dostępna dla konsumentów i przedsiębiorstw – stwierdziła.

Weto a lokalne społeczności

Prezeska Eurowind Energy zwróciła również uwagę, że realną stratą w wyniku weta są korzyści dla lokalnych społeczności, które mogłyby otrzymać wynagrodzenie finansowe za bliskość farm wiatrowych, sięgające nawet 20 tys. zł dla mieszkańców posiadających nieruchomości w promieniu 1 km od turbiny.

Pomimo przeszkód branża OZE nadal prowadzi inwestycje, licząc na szybkie uproszczenie procedur i usprawnienie współpracy z operatorami sieci. Zdaniem ekspertki, aby energetyka wiatrowa mogła rozwijać się sprawnie, konieczne są proste, transparentne i przewidywalne procedury administracyjne oraz planistyczne.

Źródło: Radio ZET