Wyciek danych: co zrobić? Instrukcja krok po kroku
Wyciek danych to stresująca sytuacja. Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa ostrzegają przed możliwymi konsekwencjami. Jak sprawdzić, czy nasze dane wyciekły? Gdzie to zgłosić? Podpowiadamy, co zrobić.
Wyciek danych to sytuacja, w której nasze loginy, hasła, dane osobowe, dane wrażliwe zostały upublicznione bez naszej zgody, w wyniku cyberataku. W przypadku wycieku numeru PESEL możliwe konsekwencje to chociażby: zaciąganie pożyczek „chwilówek”, wyłudzenie ubezpieczenia czy zarejestrowanie karty telefonicznej pre-paid. Co zrobić, jeśli podejrzewamy, że nasze dane zostały skradzione?
Wyciek danych: jak sprawdzić?
Jeśli chcesz sprawdzić, czy twoje dane wyciekły do sieci po ataku hakerskim, pierwszym krokiem jest wejście na stronę bezpiecznedane.gov.pl, prowadzoną przez CERT Polska we współpracy z Centralnym Ośrodkiem Informatyki.
CERT to pierwszy w Polsce „zespół reagowania na incydenty”, działający od 1996 roku w strukturach NASK – Państwowego Instytutu Badawczego.
Główne zadania CERT Polska to:
- monitorowanie zagrożeń cyberbezpieczeństwa i incydentów na poziomie krajowym,
- przekazywanie informacji dotyczących incydentów i ryzyk podmiotom krajowego systemu cyberbezpieczeństwa,
- wydawanie komunikatów o zidentyfikowanych zagrożeniach,
- reagowanie na zgłoszone incydenty,
- klasyfikowanie incydentów,
- współpraca z zespołami cyberbezpieczeństwa z innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
Na stronę bezpiecznedane.gov.pl logujemy się za pośrednictwem aplikacji mObywatel, za pomocą profilu zaufanego czy bankowości elektronicznej. Rozszerzenie gov.pl w adresie strony bezpiecznedane.gov.pl gwarantuje, że jest to bezpieczna strona rządowa.
Wyciek danych: co zrobić?
Jeśli po wejściu na stronę bezpiecznedane.gov.pl, ukazał nam się czerwony wykrzyknik, nasze dane zostały upublicznione.
Informacje, które znajdziemy na stronie, to:
- dane, które zostały upublicznione,
- pozostałe dane, które nie są przechowywane w bazie, ale upublicznili je przestępcy.
Co zrobić, jeśli nasze dane zostały wyciekły do sieci? Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zalecają kilka działań, które pomogą zminimalizować konsekwencje:
- Zastrzeż PESEL w serwisie mobywatel.gov.pl. Po zalogowaniu się do systemu przejdź do sekcji „Twoje dane”, Rejestr Zastrzeżeń PESEL, naciśnij „Zastrzeż PESEL”. Choć nasz PESEL zostanie zastrzeżony dopiero w połowie 2024 r., warto to zrobić, póki pamiętamy.
- Załóż konto w systemie informacji kredytowej i gospodarczej (tzw.BIK). Można pobrać „kopię danych” na swój temat, a potem monitorować swoją aktywność kredytową.
- Użyj programu antywirusowego, żeby sprawdzić bezpieczeństwo swojego komputera.
- Korzystając z bezpiecznego komputera, zmień hasła.
Wyciek danych: komu zgłosić?
Jeśli nasze dane zostały wykorzystane w sposób fizyczny (pożyczka, ubezpieczenie, karta pre-paid), fakt ten zgłaszamy na policję.
Incydenty w sieci zgłaszamy do CERT Polska poprzez:
- formularz na stronie: incydent.cert.pl
- wiadomość e-mail na adres: cert@cert.pl
- telefon pod numerem: +48 799 448 084 (w przypadku SMS-ów ze szkodliwym linkami).
„Jeżeli, oprócz zgłaszania sprawy na policji, korzystasz także z pomocy CERT Polska, zaznacz to przy składaniu wniosku oraz podaj kontakt do naszego zespołu. Pomagamy policji podczas analizy dostępnych materiały oraz ustalaniu sprawcy” – informuje CERT Polska.
Źródło: Radio ZET/bezpiecznedane.gov.pl/cert.pl
- Media: Wyciekły dane medyczne Polek i Polaków. Wyniki pacjentów trafiły do sieci
- Wyciek danych w ALAB. Tak sprawdzisz, czy twój email jest zagrożony
- Wyciek danych Polaków? RPO pyta o aplikację mObywatel
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
