`

Wotum zaufania dla rządu. Co się stanie, jeśli Sejm go nie udzieli?

2 min. czytania
Aktualizacja 11.06.2025
11.06.2025 12:18
Obserwuj nas na Google

Wotum zaufania dla rządu to procedura, która w dowolnym momencie może zostać wykorzystana przez Prezesa Rady Ministrów. Co dzieje się w sytuacji, w której Sejm nie udzieli rządowi poparcia? Oto scenariusze sprecyzowane w polskim prawie.

Wotum zaufania - co, jeśli Sejm nie wyrazi poparcia?
fot. Adam Burakowski/East News, JACEK DOMINSKI/REPORTER

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest wotum zaufania dla rządu.
  • W jakim celu Prezes Rady Ministrów zwraca się z wnioskiem w tej sprawie do Sejmu.
  • Co dzieje się w sytuacji, w której nie można uzyskać wotum zaufania.

Wotum zaufania – czym jest? Na czym polega?

Wotum zaufania to procedura obecna w systemach parlamentarno-gabinetowych. Stanowi formę kontroli Rady Ministrów. Przedsięwzięcie wiąże się z koniecznością wyrażenia przez Sejm aprobaty co do funkcjonowania rządu. Narzędzie wykorzystuje się nie tylko po powołaniu rządu, ale i na wniosek Prezesa Rady Ministrów w dowolnym momencie. W ten sposób premier chce np. uzyskać akceptację realizowanej przez siebie strategii politycznej.

Wotum zaufania. Co się stanie bez poparcia przez Sejm?

W sytuacji, w której Prezes Rady Ministrów zwraca się do Sejmu o wyrażenie wotum zaufania, należy uzyskać większość głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów – wskazuje art. 160 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jeżeli plan szef rządu się nie powiedzie, a Rada Ministrów nie uzyska wotum zaufania, premier skład dymisję na ręce prezydenta. Prezydent przyjmuje dymisję i powierza dotychczasowemu rządowi dalsze sprawowanie obowiązków do momentu wyłonienia nowej Rady Ministrów. W ciągu 14 dni prezydent wskazuje kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów, który w ciągu kolejnych dwóch tygodni musi przedstawić Sejmowi program działania nowego rządu z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania. „Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów” – głosi art. 154 Konstytucji. Jeśli ten krok nie doprowadzi do powołania nowej Rady Ministrów, Sejm ponownie wskazuje nowego kandydata na szefa rządu, który znów musi wystąpić z wnioskiem o udzielenie wotum. Musi też uzyskać bezwzględną większość głosów.

W okolicznościach, w których procedura nie skończy się sukcesem, następuje tzw. rezerwowy tryb powoływania Rady Ministrów. Opisuje go art. 155: „W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie art. 154 ust. 3 Prezydent Rzeczypospolitej w ciągu 14 dni powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek pozostałych członków Rady Ministrów oraz odbiera od nich przysięgę. Sejm w ciągu 14 dni od dnia powołania Rady Ministrów przez Prezydenta Rzeczypospolitej udziela jej wotum zaufania większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów”. Jeżeli nawet to rozwiązanie się nie powiedzie, a powołany rząd nie otrzyma wotum zaufania, następuje ostatni krok – prezydent skraca kadencję Sejmu i zarządza przyspieszone wybory.

Źródło: Radio ZET/sejm.gov.pl

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET