Jan Maria "ożył" po kilkudziesięciu latach. 4-tonowy olbrzym pełni ważną funkcję
Ma 560 lat i waży prawie cztery tony. Jan Maria z 1464 roku znowu rozbrzmiewa w Stargardzie po latach ciszy. To jeden z największych średniowiecznych dzwonów w Polsce. Odbudowa trwała pół roku dzięki współpracy lokalnych władz i parafii.
- 6 zdjęć Zobacz galerię
- Dzwon Jan Maria z 1464 roku w Stargardzie odzyskał swoje brzmienie dzięki niedawnej renowacji
- Jest jednym z największych średniowiecznych dzwonów w Polsce i waży prawie 4 tony
- To trzeci co do wielkości tego typu instrument w Polsce, obok dzwonu Zygmunta w Krakowie i Tuba Dei w Toruniu
Renowacja zabytkowego dzwonu Jan Maria w Stargardzie
Jan Maria, znajdujący się na wieży kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Stargardzie (woj. zachodniopomorskie), ma za sobą bogatą historię sięgającą 1464 roku. Przez wieki dzwon pełnił funkcję zegara, informując o porach dnia i wydarzeniach kościelnych. Niestety, zamilkł na dziesięciolecia. Dzięki niedawnej renowacji jego brzmienie ponownie rozlegnie się nad miastem. - Przez kilkadziesiąt lat był nieużytkowany z powodów technicznych i na nowo trzeba było go przywrócić do ruchu, aby można było go rozkołysać, rozdzwonić, sprawdzić, jak zamocowane jest serce, jak zamocowane jest jarzmo – tłumaczy dyrektor Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie dr hab. Marcin Majewski.
Dzwon, ważący 3876 kg i mający średnicę 178 cm, to największy taki średniowieczny zabytek na Pomorzu Zachodnim. - Jest to trzeci instrument tej klasy w Polsce, obok dzwonu Zygmunta w Krakowie i dzwonu Tuba Dei w Toruniu – podkreśla Majewski. Został wykonany przez czterech rzemieślników, którzy wytwarzali trójnożne kociołki z brązu. - Przy okazji czasami odlewali dzwony, chrzcielnice, lichtarze, moździerze apteczne – mówi Majewski. Na płaszczu dzwonu pozostawiono gmerki, czyli znaki, którymi rzemieślnicy się podpisywali. Tylko jeden znany jest z imienia i nazwiska.
Znaczenie historyczne największego dzwonu na Pomorzu Zachodnim
Na wieży kościoła w Stargardzie znajdują się także dwa mniejsze dzwony z XV wieku. Jeden z nich pochodzi z nieistniejącego już kościoła w Rogowie. Znajduje się na nim m.in. kopia plakiety pielgrzymiej św. Otylii z Hohenburga, otoczonej kultem w Alzacji. To pamiątka pielgrzymki jednego z mieszkańców średniowiecznego miasta.
Historyczne znaczenie dzwonu Jan Maria zostało udokumentowane już w XVII wieku w Wielkiej Kronice Kościoła Pomorskiego. W 1993 roku dzwon zabrzmiał na krótko z okazji 750-lecia nadania praw miejskich Stargardowi. Mimo że pod koniec XX wieku zapomniano o nim, jego historia została na nowo odkryta podczas prac renowacyjnych.
Współpraca przy renowacji i przyszłe plany
Renowacja całego zespołu dzwonów była inicjatywą prezydenta Stargardu Rafała Zająca i odbyła się dzięki współpracy z dyrektorem Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie dr hab. Marcinem Majewskim i ks. Krzysztofem Wąchałą, proboszczem parafii św. Jana Chrzciciela. Trwające pół roku prace sfinansowano z funduszy Rządowego Programu Ochrony Zabytków Polski Ład, które wyniosły 400 tys. zł.
Zabytek pełni ważną funkcję. Ksiądz Wąchała zapowiedział, że dzwon Jan Maria będzie używany podczas większych uroczystości kościelnych, państwowych i miejskich, a także co niedzielę w południe na modlitwę Anioł Pański. Choć nie będzie dostępny publicznie na co dzień, zainteresowani będą mogli zgłosić się do parafii, by go obejrzeć.
Źródło: Radio ZET/PAP
