Nowy zakaz UE coraz bliżej. Ta zmiana wpłynie na wszystkich Polaków
Unia Europejska już od pewnego czasu pracuje nad restrykcjami w korzystaniu z PFAS, czyli wiecznych chemikaliów. Substancje te są spotykane w tysiącach produktów codziennego użytku — nawet w papierze toaletowym — ale nie rozkładają się i przedostają do wody pitnej i pozostają w ekosystemach. Unijne zakazy w tym kierunku coraz bliżej. Wiadomo, kiedy będą konkretne propozycje.
Unijny zakaz PFAS coraz bliżej. Padły pierwsze daty
W Brukseli trwają prace nad jednym z największych i najbardziej znaczących rozporządzeń środowiskowych w historii Unii Europejskiej. Chodzi o restrykcje, związane z używaniem substancji perfluoroalkilowych i polifluoroalkilowych w produktach konsumenckich. Chodzi o PFAS, czyli tzw. wieczne chemikalia, które budą olbrzymie kontrowersje i niepokoje, ze względu na możliwość kumulowania się w ludzkich organizmach i zalegania w ekosystemach. O szkodliwości tych środków mówi się głośno od kilku lat, a w listopadzie 2024 roku pojawiły się informacje o planowaniu zakazu korzystania z PFAS. Jak wtedy informowaliśmy, s zefowa UE ds. środowiska Jessika Roswall przekazała, iż KE już szykuje odpowiednie regulacje. Pierwsze propozycje miały pojawić się w 2026 roku, jednak okazuje się, że prace nabrały tempa.
European Chemicals Agency odbyła w dniach 3-7 marca swoją 72. sesję, podczas której, jak informuje natlawreview.com, omawiano proponowane ograniczenia dotyczące PFAS, skupiając się na ich stosowaniu w sektorach gazów fluorowanych, transportu i energetyki. Dyskusje dotyczyły kolejnych kroków i ogólnego podejścia do oceny ograniczenia. Przedstawione tam strategie wskazują na przyjęcie pakietu dla przemysłu chemicznego już pod koniec 2025 roku.
Quiz: Jak dobrze znasz flagi europejskich państw? Poddasz się przy 3. pytaniu
Kraje Unii biorą PFAS w swoje ręce
Choć Unia Europejska pracuje nad zakazem PFAS, wciąż do wprowadzenia restrykcji jest daleko. Poszczególne kraje unijne już wzięły sprawę w swoje ręce. W 2020 roku Dania zakazała stosowania substancji PFAS w papierowych i tekturowych opakowaniach żywności, a od lipca 2026 roku zakaże również sprzedaży i importu odzieży konsumenckiej, obuwia i produktów wodoodpornych zawierających substancje PFAS. Teraz dołącza do niej Francja. 20 lutego francuskie Zgromadzenie Narodowe uchwaliło pierwsze w kraju prawo regulujące PFAS. Projekt ustawy został zatwierdzony w wersji Senatu i obecnie uważa się go za ostatecznie przyjęty.
Od 1 stycznia 2026 roku we Francji obowiązywać bezie zakaz produkcji, importu, eksportu i wprowadzania do obrotu produktów zawierających PFAS, takich jak odzież, obuwie, kosmetyki i wosk narciarski. Do 2030 roku zakaz zostanie rozszerzony na wszystkie produkty tekstylne, chyba że zostaną uznane za „niezbędne do podstawowych zastosowań”. Co istotne, ustawa obciąża firmy obowiązkiem zapłaty 100 euro za każde 100 gramów PFAS uwolnionych do środowiska. Początkowo zakaz obejmował również naczynia kuchenne, jednak ostatecznie z niego wyłączono.
Unijny zakaz PFAS wpłynie na wszystkich Polaków
Unijne restrykcje w sprawie PFAS już uważane są za jedne z przełomowych w historii EU. Bez wątpienia wpłyną one korzystnie na zdrowie ludzi, a także przyczynia się do ograniczenia wykorzystania wiecznych chemikaliów, czyniąc najczęściej używane przez nas produkty bezpieczniejszymi. Docelowo UE zakaże stosowania PFAS w większości aktualnych konsumenckich zastosowań. Dzięki temu już trwają prace nad poszukiwaniem alternatywnych i bezpieczniejszych substancji.
Wiadomo, że PFAS mają związek z uszkodzeniami wątroby, nerek, przyczyniają się do podwyższenia cholesterolu, chorób tarczycy, czy nowotworów jąder. Oddziałują negatywnie jednak na wiele innych sfer zdrowia człowieka. Niestety, Unia zdaje sobie sprawę, że całkowite wycofanie wiecznych chemikaliów może być niemożliwe i już przewiduje się wyjątki — m.in. w motoryzacji, półprzewodnikach, a także sektorze energii odnawialnej.
Źródło: Radio ZET/echa.europa.eu/natlawreview.com/cen.acs.org
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
