`

„Matka śląskiego przemysłu” uhonorowana. Filmowa historia

2 min. czytania
20.01.2025 12:01
Obserwuj nas na Google

Joanna Gryzik-Schaffgotsch zyskała „swoją ławeczkę”. W wieku sześciu lat stała się właścicielką dziesięciu kopalń i czterech majątków ziemskich. Nazywana jest „matką śląskiego przemysłu”.

Szombierki
fot. Shutterstock
  • Na skwerze w Bytomiu stanęła ławeczka Joanny Gryzik-Schaffgotsch
  • Kobieta nazywana jest „matką śląskiego przemysłu”
  • To gotowy scenariusz na film

Joanna Gryzik-Schaffgotsch: co to za postać?

Joanna Gryzik urodziła się w 1842 roku w biednej chłopskiej rodzinie. Gdy miała trzy lata, jej ojciec zmarł, a uboga matka oddała córkę pod opiekę swojej przyjaciółki – służącej Karola Goduli, „króla cynku”. Mężczyzna, wyklęty przez społeczeństwo z powodu zatrważającego po wypadku wyglądu, pokochał dziewczynkę jak prawdziwy ojciec i przepisał jej cały majątek, szacowany na 2 miliony talarów. Sześcioletnia Joanna stała się właścicielką sześciu kopalń węgla, czterech kopalń galmanu i czterech majątków ziemskich. Po śmierci Karola Goduli Joannę ukrywano. Najpierw w klasztorze urszulanek we Wrocławiu, a następnie w willi jej opiekuna – Maksymiliana Schefflera.

Joanna wyszła za mąż za Hansa Ulricha von Schaffgotsch, wywodzącego się jednego z najznamienitszych rodów górnośląskich. Przed ślubem otrzymała z rąk króla Fryderyka Wilhelma IV nobilitację, zmieniając nazwisko na Gryzik von Schomberg-Godula. Małżeństwo doczekało się czworo dzieci.

Rodzina nabyła i odrestaurowała Pałac w Kopicach, który stał się jedną z najwspanialszych rezydencji Górnego Śląska. Budowali szkoły, szpitale, ochronki i kościoły, a Joanna do końca życia pomagała ubogim, zwłaszcza sierotom i samotnym matkom. Zmarła 21 czerwca 1910 r. w pałacu w Kopicach. Przed śmiercią podzieliła swoje udziały między dzieci. Przekazała też znaczne sumy na cele charytatywne.

Ławeczka Joanny Gryzik-Schaffgotsch stanęła na bytomskich Szombierkach. Zaprojektował ją Jacek Wichrowski, właściciel miejscowej Pracowni Stalowe Anioły. Ławeczkę znaleźć można między bytomską szkołą podstawową nr 45 i przedszkolem nr 39, przy ul. Zakątek 3, gdzie w latach 1841–45 stał pałac Karola Goduli.

Źródło: Radio ZET/PAP

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET