Ikona PRL-u kończy 50 lat. "Zmienił Polskę"
Dworzec Centralny im. Stanisława Moniuszki w Warszawie obchodzi w 2025 roku swoją okrągłą rocznicę. Dokładnie 5 grudnia minie 50 lat od jego otwarcia. Z tej okazji przewidziano 3-dniowe święto, w którym udział może wziąć każdy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dworzec Centralny to jeden z najbardziej znanych budynków w Warszawie.
- W 2025 roku obchodzić będzie 50-lecie owarcia.
- Z okazji 50-tych urodzin przygotowano wiele atrakcji - m.in. wystawę niepublikowanych materiałów archiwalnych.
Dworzec Centralny w Warszawie ma już 50 lat
Dworzec Warszawa Centralna jest jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów w stolicy. Jest to jednocześnie największy dworzec kolejowy w Polsce. Ponad dekadę temu przeszedł gruntowną renowację, dlatego trudno jest uwierzyć, że 5 grudnia 2025 roku minie już 50 lat od czasu jego otwarcia. Ten budowany z rozmachem, modernistyczny budynek, przypominający wyglądem olbrzymią wiatę peronową, szybko zyskał rozpoznawalność ówczesnych architektów. Budynek, zaprojektowany został przez Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka, choć to ten pierwszy jest zwykle kojarzony z tą budowlą. Arseniusz Romanowicz poświęcił projektowi niemal całe swoje zawodowe życie, wielokrotnie przerabiając pomysł, współtworzony z Szymaniakiem.
Mało kto wie, że pierwsza wersja projektu ujrzała światło dzienne już w 1946 roku. Jak przypomina portal architektura.muratorplus.pl, projekt wpłynął na 135. konkurs SARP i w nim zwyciężył. Ostatecznie dopiero siódma wersja doczekała się realizacji, a budowa ruszyła w 1972 roku. Co charakterystyczne dla epoki Gierka, całe przedsięwzięcie realizowane było w ekspresowym tempie. Wszystko po to, by było gotowe na przybycie do Warszawy Leonida Breżniewa. Budowa obiektu trwała 1100 dni i — jak mówił Edward Gierek — była "trwałym świadectwem talentu i pracowitości polskiego architekta, inżyniera, robotnika".
Co ciekawe, pod filmem z otwarcia dworca, zrealizowanym przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie, o czym pisze architektura.muratorplus.pl, widnieć ma komentarz, z którego wynika, że na budowie niekoniecznie wszystko wyglądało tak pięknie. Podobno ekipa budowlana była niezbyt fachowa, podczas prac urządzano sobie ogniska, a beton lano nawet przy dużym mrozie. Trudno stwierdzić, ile z tego jest rzeczywistością, ale faktem jest, że obiekt kończy już 50 lat, a z tej okazji przygotowano 3-dniowe święto.
3 dni świętowania urodzin Dworca Centralnego. Co w planie?
Przez trzy dni odbywać się będą obhody, zorgaizowane przez PKP S.A., w których udział wciąż mogą mieszkańcy, turysci i wszyscy miłośnicy kolei. Obchody będą pełne atrakcji przygotowanych specjalnie na tę okazję, a wydarzenia odbywać się będą w hali głównej dworca. Zaplanowana jest m.in. wystawa zdjęć. Ekspozycja pt. "50 lat Dworca Centralnego w Archiwach Państwowych" będzie dostępna od godz. 8.00 bezpośrednio na Dworcu Centralnym w Warszawie — w miejscu, które dla kilku pokoleń Polaków było bramą do stolicy i świata.
— To prawdziwa podróż w czasie i historia wysiłku pokoleń architektów, inżynierów, budowniczych i warszawiaków. Pokażemy materiały, które w większości nigdy nie były prezentowane szerokiej publiczności — od unikatowych fotografii przedwojennego dworca po dokumentację techniczną, prasowe relacje i materiały z samej budowy. To żywa lekcja historii miasta i kraju — informuje dr hab. Lucyna Harc, Zastępca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
Wystawa przygotowana została na podstawie szerokiej kwerendy w zasobach Archiwum Akt Nowych, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Archiwum Państwowego w Warszawie. Archiwiści, pod kierownictwem dr Adama Grzegorza Dąbrowskiego, przeanalizowali około 250 fotografii, setki wycinków prasowych, arkuszy dokumentacji technicznej, pocztówek i dokumentów aktowych. Spośród tego bogatego materiału wybrano kilkadziesiąt obiektów, które złożyły się na opowieść o narodzinach i pięćdziesięciu latach funkcjonowania Centralnego.
Źródło: Radio ZET/architektura.muratorplus.pl/archiwa.gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
