Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie jest najmniejsze miasto w Polsce pod względem powierzchni?
- Kiedy uzyskało prawa miejskie?
- Jaka decyzja Józefa Piłsudskiego wpłynęła na życie mieszkańców?
Stawiszyn. Najmniejsze miasto w Polsce pod względem powierzchni
Zwykle, mówiąc o najmniejszych miastach, bierze się pod uwagę liczbę mieszkańców. Zaledwie około 300 osób liczy Opatowiec, miasto w woj. świętokrzyskim. Zupełnie w innym regionie znajdziemy za to miasto, które zajmuje najmniejszą powierzchnię w Polsce. To Stawiszyn, położony w południowej części województwa wielkopolskiego, w powiecie kaliskim, którego powierzchnia to zaledwie 0,99 km kwadratowych. Miasto leży nad rzeką Bawół, przy trasie nr 25 Konin- Kalisz, a gmina Stawiszyn graniczy z pięcioma gminami: Blizanów, Grodziec, Rychwał, Mycielin i Żelazków. Według danych z 2024 roku Stawiszyn liczył 1353 mieszkańców.
Pierwsza wzmianka o Stawiszynie jako o mieście królewskim pojawiła się w 1291 roku. Tymczasem już po roku 1331 był on siedzibą starostwa niegrodowego, a od XV wieku do połowy XVII wieku jednym ze znaczniejszych miast w Wielkopolsce. Jak informuje Gmina i Miasto Stawiszyn na swojej oficjalnej stronie, to właśnie stąd pochodzi Grzegorz ze Stawiszyna (1481-1540) - filozof, teolog i rektor Akademii Krakowskiej.
"Z nadania Króla Zygmunta Starego dobra stawiszyńskie były w latach 1520-1550 uposażeniem Akademii Lubrańskiego w Poznaniu. Zabytkowy układ urbanistyczny z wrzecionowatym przebiegiem ulic świadczy o rozwinięciu się Stawiszyna ze starej osady handlowej. W centrum znajduje się czworoboczny rynek /Plac Wolności/ z Ratuszem w pierzei. W ściankę Ratusza wmurowano tablicę upamiętniającą 660-lecie i 700-lecie nadania praw miejskich. Na południowy wschód od owalnicy wznosi się gotycki kościół, a na zachód kościół ewangelicki z roku 1874" - czytamy.
Stawiszyn - co zobaczyć?
Stawiszyn utracił prawa miejskie w 1869 roku. Na podstawie ukazu cara Aleksandra II miasto zamieniono na osadę, podobnie jak inne miasta w guberni kaliskiej: Chocz, Iwanowice, Koźminek, Staw i Opatówek. W 1919 roku odzyskał status miasta dzięki dekretowi podpisanemu przez Józefa Piłsudskiego jako jedno ze 150 miejscowości. 4 lutego 2019 roku obchodzono w mieście 100-letnią rocznicę przywrócenia miejscowości praw miejskich i powrotu samorządu miejskiego.
Główne atrakcje, które można zobaczyć w mieście to:
- Gotycki kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła z XIV wieku,
- Ratusz (XIX w.),
- Neogotycki kościół ewangelicko-augsburski z 1844 (nieczynny),
- Cmentarz ewangelicki z licznymi nagrobkami.
Źródło: Radio ZET/stawiszyn.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET