To najstarszy rezerwat przyrody w Polsce. Artysta nazwał go "świętym gajem"
Jest najstarszym rezerwatem przyrody w Polsce i jednym z najstarszych w Europie. Pierwsze wzmianki o ochronie tych terenów sięgają niemal 200 lat wstecz. To tutaj w dwudziestoleciu międzywojennym swoje prace tworzył Leon Wyczółkowski.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Gdzie znajduje się rezerwat Cisy Staropolskie.
- Kiedy nadano mu imię Leona Wyczółkowskiego.
- Dlaczego został zamknięty dla turystów.
Rezerwat Cisy Staropolskie w Borach Tucholskich
Rezerwat przyrody Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego znajduje się na południowym krańcu Borów Tucholskich. Niemal w całości położony jest na terenie powiatu tucholskiego w województwie kujawsko-pomorskim. To przyrodnicza perełka, o której walorach wiadomo było już wieki temu. Pierwsze wzmianki o ochronie tutejszego lasu cisowego pochodzą z 1827 roku, a więc sprzed niemal 200 lat. O samym lesie wspominają jednak także wcześniejsze przekazy.
"To najstarszy rezerwat przyrody w Polsce i jeden z najstarszych w Europie. Najwcześniejsza wzmianka o lesie pochodzi z mapy Schroettera z lat 1796-1802, gdzie pojawia się inskrypcja o lesie cisowym, nazwanym »Zisch Busch«" - czytamy na stronie internetowej rezerwatu przyrody Cisy Staropolskie. Imię Leona Wyczółkowskiego rezerwat nosi od 1956 roku. Artysta 30 lat wcześniej z cisowych lasów czerpał inspirację, a miejsce to stało się jego ulubionym do pracy. Rezerwat nazywał "świętym gajem" i na jego terenie stworzył ponad 100 prac, w tym obrazy, litografie czy rysunki.
Rezerwat zamknięty dla turystów
Obecnie rezerwat zajmuje powierzchnię ponad 110 ha. Jeszcze do niedawna cieszył się dużym zainteresowaniem turystów, a gmina Cekcyn na swojej stronie internetowej nazywała go "niewątpliwą perełką turystyczną". Aktualnie jednak do rezerwatu nie można wejść. Na stronie Nadleśnictwa Zamrzenica wyjaśniono, że to efekt stwierdzenia "dużej ilości drzew obumarłych i w bardzo słabym stanie zdrowotnym". "Wzdłuż wyznaczonej do zwiedzania ścieżki oraz na dojściu do bramy rezerwatu znajdują się drzewa obumarłe, wykazujące oznaki zamierania, pochylone nad ścieżką, powodujące bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia osób poruszających się po tej ścieżce. Są to naturalne procesy dojrzewania i zamierania drzewostanu w wieku około 200 lat" - czytamy. Turyści mogą odbyć po nim wirtualny spacer, za pośrednictwem strony internetowej rezerwatu.
Rezerwat obejmuje jedną z największych w Europie populacji cisa, jednak na przestrzeni lat widać znaczny spadek jego liczebności. W ciągu 100 lat - od 1910 do 2010 roku - liczba żywych drzew zmalała z około 5,5 tys. do około 2,8 tys. Nadleśnictwo Zamrzenica jako jedną z przyczyn wymienia obniżenie poziomu wód w jeziorze Mukrz w okresie międzywojennym.
Źródło: Radio ZET / zamrzenica.torun.lasy.gov.pl / cisystaropolskie.pl / cekcyn.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Teresa Marczewska w filmie](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/16/1f814397/2502263-179x101-093f8cef31.png "Teresa Marczewska w filmie "Słońce wschodzi raz na dzień"")
