`

To Orlen zapłacił za uderzający w Tuska spot. Znamy wyniki kontroli

4 min. czytania
25.10.2024 09:24
Obserwuj nas na Google

Ponad 180 milionów złotych darowizn w roku wyborczym 2023 udzieliła Fundacja Orlen. Jedna z najwyższych, sięgająca ponad 5 milionów złotych, trafiła do powiązanej z PiS Fundacji Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego – wynika z opublikowanego w piątek wykazu darowizn. To właśnie ta fundacja stała za teoretycznie referendalnym, ale jawnie antyopozycyjnym spotem „15 X w Referendum powiedz 4 x NIE”.

Spot 15 X w Referendum powiedz 4 x NIE
fot. Facebook.com

Tusk obok Merkel. Tusk witający się z Putinem

Jak dowiedział się dziennikarz śledczy Radia ZET Mariusz Gierszewski, audytorzy Orlenu stwierdzili, że w ramach prowadzonej kampanii medialnej opracowano spot reklamowy zawierający nieprzychylne ówczesnej opozycji treści i ukierunkowany na negatywną kampanię wizerunkową.

W spocie przez kilka początkowych sekund pojawia się Donald Tusk między innymi witający się z prezydentem Rosji Władimirem Putinem czy stojący obok kanclerz Niemiec Angeli Merkel. Obrazom tym towarzyszy głos lektora czytający podpisy pod zdjęciami: „Czy chcesz powrotu do przeszłości, kiedy podnieśli wiek emerytalny, wyprzedawali państwowe firmy obcokrajowcom i próbowali zmusić Polskę do przyjęcia nielegalnych imigrantów?”.

Facebook.com
Fot.

Następnie na zdjęciach widzimy radosną rodzinę z dziećmi, a lektor pyta: „Czy chcesz pewnej i bezpiecznej przyszłości dla Polski, w której każdy Polak jest doceniany, nie ma nielegalnej imigracji, a bariera chroni nasze granice?”.

Facebook.com
Fot.

Pytania o imigrantów, barierę na granicy, wyprzedaż majątku państwowego

Spot odnosił się bezpośrednio do zorganizowanego z wyborami 15 października ogólnokrajowego referendum, w którym padły cztery pytania:

  1. Czy popierasz wyprzedaż majątku państwowego podmiotom zagranicznym, prowadzącą do utraty kontroli Polek i Polaków nad strategicznymi sektorami gospodarki?
  2. Czy popierasz podniesienie wieku emerytalnego, w tym przywrócenie podwyższonego do 67 lat wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn?
  3. Czy popierasz likwidację bariery na granicy Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Białorusi?
  4. Czy popierasz przyjęcie tysięcy nielegalnych imigrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki, zgodnie z przymusowym mechanizmem relokacji narzucanym przez biurokrację europejską?

Ponad 5 milionów złotych z Orlenu

Według audytorów Orlenu spot był częścią projektu „Akademia aktywności obywatelskiej” skierowanego do młodych ludzi i służącego zwiększeniu ich świadomości i patriotyzmu ekonomicznego. 4 października 2023 roku, a więc 11 dni przed wyborami parlamentarnymi, Fundacja Orlen przekazała na ten projekt 5 milionów 100 tysięcy złotych.

Na końcówce kampanii spot, który zalał internet opisała Wyborcza.biz. „Od paru dni to właśnie FRGI [Fundacja Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego – przyp. red.] jest liderem w wydatkach w Google – tu wydała 738 tys. zł. A dane i tak są niepełne. Nie każda reklama FRGI jest oznaczona jako polityczna, a to oznacza, że Google nie ujawnia kwoty wydanej na jej promocję. […] A spoty na należącym do Google YouTubie to nie jedyne miejsce promocji. Reklamy od FRGI pojawiają się też na Facebooku. Tam w ostatnim tygodniu na kampanię "15 X w Referendum powiedz 4x NIE" poszło już ponad 300 tys. zł plus z drugiego konta FRGI kolejne 30 tys. zł”.

FRGI i związki z PiS

Fundacja Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego ma siedzibę w Lublinie. Jak opisywali dziennikarze „Wyborczej”: „Prezesem jest Marek Drączkowski, a w jej radzie zasiada m.in. radny PiS z Lublina Piotr Gawryszczak”.

W 2017 roku posłanka PO Joanna Mucha skierowała do minister rodziny, pracy i polityki społecznej zapytanie poselskie, „czy Pan Wojciech Misztal zasiadający w zarządzie Fundacji Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego był Dyrektorem Gabinetu Politycznego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej?” oraz „Czy Pan Wojciech Misztal – będący członkiem zarządu Fundacji Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego – zasiada także w zarządzie Lubelskiego Obserwatorium Problemów Społecznych w Lublinie – którego prezesem jest Stanisław Michałkiewicz obecny [w 2017 roku – przyp. red.] Wiceminister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej?”. Pytania dotyczyły 79 tysięcy złotych dofinansowania, jakie w 2017 roku otrzymała FRGI.

Ministerstwo potwierdziło, że Wojciech Misztal piastował stanowisko dyrektora gabinetu politycznego. „Pragnę także poinformować, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie analizuje składów zarządów organizacji pozarządowych, które nie są Beneficjentami konkursu FIO [Funduszu Inicjatyw Obywatelskich – przyp. red.]” – odpisała minister Rafalska.

Będzie kontrola w fundacjach

Według naszych nieoficjalnych informacji Orlen planuje przeprowadzić kontrolę w fundacjach wymienionych w audycie. Niewykluczona jest próba odzyskania niezgodnie z umowami wydanych darowizn – mówi informator Radia ZET w koncernie.

Zwróciliśmy się do Fundacji Rozwoju Gospodarki i Innowacji im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w sprawie doniesień na jej temat pojawiających się w raporcie z audytu. Odnosząc się do pytania o Wojciecha Misztala, byłego szefa gabinetu politycznego w ministerstwie pracy, prezes fundacji Marek Drączkowski odpisał, że "pan Wojciech Misztal zrezygnował z Rady Fundacji (nie z zarządu fundacji) w maju 2022 roku. Jego zaproszenie do udziału w Fundacji wynikało z tego, że był pracownikiem naukowym, socjologiem, a nie doradcą politycznym. Dodatkowo informuję, że prezes Zarządu był Zastępcą Wojewódzkiego Komendanta OHP w Lublinie w latach 2016-2019, Członek Rady Fundacji był Komendantem Wojewódzkim OHP w latach 2016-2020 i 2021-23".

Następnie na pytania o spot referendalny fundacja odpowiedziała nam w oświadczeniu: "Nasze zaangażowanie w kampanię referendalną wynikało z głębokiego przekonania o tym, że pytania referendalne mają szczególne znaczenie dla przyszłych kierunków rozwoju Rzeczypospolitej Polskiej".

"Nasza kampania referendalna przeprowadzonej w ramach 'Akademii Aktywności Obywatelskiej' przeprowadzona została analogicznie do kampanii zniechęcającej do udziału w referendum, za pośrednictwem treści drukowanych oraz spotu internetowego. Spot skierowany był głównie do ludzi młodych. Grupa wyborcza 18-29 charakteryzowała się dotychczas bowiem nieustabilizowanym światopoglądem i stosunkiem do prawa wyborczego, objawiającego się niższym uczestnictwem w wyborach demokratycznych. Zastosowana przez naszego podwykonawcę kampania polaryzująca miała na celu z jednej strony sprowokowanie młodych odbiorców i zachęcenie do oceny stanowisk uczestników debaty referendalnej, a następnie zapoznanie się z treścią pytań referendalnych i zagłosowaniu w referendum, w tym głosowaniem pozytywnym lub negatywnym" - czytamy w oświadczeniu Fundacji Rozwoju Gospodarki i Innowacji przekazanym redakcji Radia ZET.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET