`

To pierwsze miasto w Polsce z tramwajami elektrycznymi. Warszawa spóźniła się 15 lat

2 min. czytania
25.11.2025 16:11
Obserwuj nas na Google

Wrocław jako pierwszy uruchomił tramwaje elektryczne, jeszcze 15 lat przed Warszawą. Sieć szybko się rozwinęła i przetrwała nawet trudne czasy wojny. Dziś po ulicach kursują również zabytkowe tramwaje, które przypominają o pionierskiej historii komunikacji miejskiej.

Tramwaje Mikołaj i Baba Jaga
fot. GERARD/REPORTER

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Wrocław był pionierem tramwajów elektrycznych w Polsce, z pierwszą linią uruchomioną w 1893 roku przez przedsiębiorstwo Tramwaje Elektryczne Wrocław SA.
  • Tramwajowa sieć Wrocławia zintegrowała niezależne linie w latach 1924-1927, tworząc spójny system. Podczas II wojny światowej ten środek transportu skutecznie zastąpił autobusy z powodu braku paliwa.
  • Dziś we Wrocławiu działa kilka zabytkowych tramwajów, realizowane są m.in. kursy w ramach specjalnych wydarzeń, jak Noc Muzeów.

Pierwsza linia tramwaju elektrycznego w Polsce

Historia tramwajów elektrycznych w Polsce ma swój początek we Wrocławiu. "Do 1906 roku funkcjonowały zarówno tramwaje konne, mające pierwszeństwo na torach, jak i zasilane z sieci. Ostatni tramwaj konny przejechał z mostu Zwierzynieckiego na Szczytnicki ul. Parkową, którą dziś składy już nie jeżdżą" - informuje portal polskazachwyca.pl. W 1892 roku nowo powołane przedsiębiorstwo Tramwaje Elektryczne Wrocław SA (Elektrische Straßenbahn Breslau AG, ESB) otrzymało 30-letnią koncesję na budowę sieci.

Zabytkowe wagony Berolina – Jaś i Małgosia z 1905 roku
Fot. Wikipedia.org/Julo
Zabytkowe wagony Berolina – Jaś i Małgosia z 1905 roku

Pierwsza elektryczna linia na terenie dzisiejszej Polski została uruchomiona w 1893 roku i łączyła Grabiszyn z Rakowcem. - Firma współpracowała z sąsiadującym zakładem Gustava Trelenberga produkującym tabor kolejowy i tramwajowy. Na początku XX wieku fabryka stworzyła jeden z pierwszych w Europie wagonów o konstrukcji stalowej - mówi Tomasz Sielicki, wratislavianista, historyk transportu, motorniczy MPK i autor książek o wrocławskiej komunikacji miejskiej, cytowany przez serwis wroclaw.pl. Co ciekawe, w Warszawie pierwszy tramwaj elektryczny uruchomiono znacznie później, w 1908 roku.

Początki tramwajów elektrycznych we Wrocławiu

Budową i eksploatacją sieci zajmowały się trzy firmy równolegle: Wrocławskie Towarzystwo Ulicznej Kolei Żelaznej (wcześniejszy operator tramwajów konnych), Tramwaje Elektryczne Wrocław (ESB), Tramwaje Miejskie Wrocław (SSB). Nie było łatwo wówczas korzystać z takiego środka komunikacji, ponieważ przesiadka z jednego do drugiego tramwaju często oznaczała utratę ważności biletu. Od 1926, kiedy ESB postawiono w stan likwidacji, miejskie przedsiębiorstwo stało się monopolistą.

W latach 1924–1927 przeprowadzono modernizację układu tramwajowego w centrum Wrocławia, integrując wcześniej funkcjonujące niezależne sieci w jeden spójny system. Powstała dzięki temu zintegrowana sieć tramwajowa, której główny układ pozostaje niezmieniony do dziś. Podczas II wojny światowej Niemcy kontynuowali eksploatację sieci, korzystając z niej jeszcze intensywniej niż wcześniej. Transport tramwajowy okazał się tak skuteczny, że zdołał zastąpić autobusy, które nie mogły kursować z powodu niedoboru paliwa.

Redakcja poleca

Zabytkowe tramwaje Wrocławia

We Wrocławiu dziś działa kilka zabytkowych tramwajów, utrzymywanych głównie przez Klub Sympatyków Transportu Miejskiego (KSTM) oraz MPK. Do najcenniejszych należą m.in. Linke‑Hofmann Standard, Konstal N, 4N1 "Enusia" i Konstal 102Na, a niektóre kursują po mieście w ramach Wrocławskich Linii Turystycznych. Tramwaje te obsługują zarówno przejazdy weekendowe, jak i specjalne wydarzenia, np. Noc Muzeów czy Orszak Trzech Króli.

Radio ZET/wroclaw.pl/polskazachwyca.pl/Wikipedia

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET