Wyjątkowe odkrycia na dnie jeziora. To archeologiczne sensacje roku
Ogromny sukces archeologów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W najnowszym plebiscycie Archeologiczne Sensacje 2025 zwyciężyli w aż 3 z 10 kategorii, w tym na najskuteczniej popularyzowane badania. Wyróżnienia przyniosły im odkrycia na dnie Jeziora Lednickiego.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kapituła konkursu i czytelnicy wybrali laureatów plebiscytu Archeologiczne Sensacje 2025, organizowanego przez czasopismo "Archeologia Żywa".
- Zespół archeologów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu "zdominował" plebiscyt, zwyciężając w trzech kategoriach, w tym najskuteczniej popularyzowane badania i unikatowy artefakt.
- Za najskuteczniej popularyzowane badania uznano eksploracje Jeziora Lednickiego, gdzie odkryto m.in. belkę z rzeźbioną twarzą, datowaną na czasy chrztu Polski.
Archeologiczne Sensacje 2025
Poznaliśmy wyniki plebiscytu Archeologiczne Sensacje 2025, organizowanego z inicjatywy czasopisma "Archeologia Żywa". To już szósta edycja konkursu wyróżniającego najważniejsze odkrycia czy wydarzenia w polskiej archeologii. W wyborze laureatów uczestniczy specjalna kapituła konkursowa, wraz z czytelnikami w głosowaniu. Spośród 10 kategorii w aż 3 zwyciężyli archeolodzy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
"Najskuteczniej popularyzowane badania, unikatowy artefakt i najlepsze archeologiczne zdjęcie ubiegłego roku - naukowcy z Centrum Archeologii Podwodnej UMK w Toruniu zdominowali szóstą edycję plebiscytu na Archeologiczne Sensacje 2025" - podkreśla na swojej stronie internetowej toruńska uczelnia.
Wyróżniono badania Jeziora Lednickiego
Za najskuteczniej popularyzowane badania uznano eksploracje Jeziora Lednickiego, prowadzone przez UMK i Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. To jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, gdzie zespół prof. dr hab. Andrzeja Pydyna dokonał serii odkryć, m.in. belki z rzeźbioną twarzą czy pozłacanej włóczni, o których głośno było w ogólnopolskich mediach.
"Wyróżnienie przyznano za umiejętne połączenie badań o najwyższej randze naukowej z konsekwentną i zrozumiałą komunikacją skierowaną do szerokiego odbiorcy. Odkrycia z Ostrowa Lednickiego były prezentowane nie jako sensacje wyrwane z kontekstu, lecz jako efekt długofalowych, metodycznych badań. Dzięki temu Lednica stała się w 2025 roku wzorcowym przykładem odpowiedzialnej popularyzacji kluczowego dziedzictwa wczesnopiastowskiego" - tak uzasadniono zwycięstwo w tej kategorii na portalu czasopisma "Archeologia Żywa".
To jednak niejedyne zwycięstwo tego zespołu archeologów. Za unikatowy artefakt uznano wspomnianą belkę z podobizną ludzkiej twarzy, odkrytą podczas podwodnych badań Jeziora Lednickiego. Badania dendrologiczne wykazały, że drewno zostało ścięte około 967 roku, a więc w okolicach chrztu Polski. - Odkrycie to nie tylko budzi podziw dla kunsztu rzemieślniczego sprzed ponad tysiąca lat, ale również otwiera fascynującą dyskusję na temat duchowego życia wczesnośredniowiecznych Słowian - opisuje prof. dr hab. Andrzej Pydyn, cytowany w komunikacie toruńskiej uczelni.
Zwycięzcy Archeologicznych Sensacji 2025
Z kolei za najlepsze archeologiczne zdjęcie 2025 roku uznano fotografię dr. Mateusza Popka, przedstawiającą "twarz z głębin lednickiego jeziora", którą doceniono za "rzadko spotykane połączenie dokumentacji archeologicznej z silnym, niemal narracyjnym obrazem". Tak prezentuje się lista zwycięzców we wszystkich kategoriach Archeologicznych Sensacji 2025:
- Najważniejsza premiera dziedzictwa - Kraków (Małopolskie) - "Międzymurze. Podziemia Wawelu". Nowa wystawa stała na Zamku Królewskim;
- Najskuteczniej popularyzowane badania - Jezioro Lednica (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy);
- Unikatowy artefakt - Jezioro Lednica (Wielkopolskie) - Belka z podobizną ludzkiej twarzy z czasów chrztu Polski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy);
- Najciekawszy projekt rozpoczęty w 2025 r. - Srebrzysty świt. Gospodarka kruszcowa w państwie Piastów;
- Najlepsza wystawa czasowa - "Góra Zyndrama. Tajemnicza twierdza sprzed 3700 lat" (Muzeum Śląskie w Katowicach);
- Najważniejsza książka - "Homo (nie tylko) sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach" (Agnieszka Krzemińska);
- Najważniejszy skarb - Trzy skarby w pięć tygodni - okolice Kalisza (Wielkopolskie);
- Najlepsze archeologiczne zdjęcie - Twarz z głębin lednickiego jeziora (fot. Centrum Archeologii Podwodnej UMK);
- Najważniejsze zagraniczne odkrycie polskich archeologów - Çatalhöyük (Turcja) - dominująca rola kobiet w neolitycznej osadzie;
- Najważniejsze odkrycie archeologiczne w Polsce - Gródek (Lubelskie) - Najstarsze słowiańskie inhumacje i projekt HistoGenes.
Źródło: Radio ZET / "Archeologia Żywa"/archeologia.com.pl / UMK w Toruniu/portal.umk.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Na zdjęciu uśmiechająca się kobieta z krótkimi, ciemnymi włosami na tle czerwonej tkaniny.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/9607a05d/2500888-179x101-04c33a015a.jpg "Irene Jacob w filmie "Trzy Kolory. Czerwony"")
