Shutdown w USA. Co to za procedura?
Shutdown w USA. Amerykański rząd zawiesza działalność - to wiadomość, która obiegła świat w nocy z 30 września na 1 października 2025 roku. Co dokładnie oznacza „shutdown”? Z jakiego powodu się go ogłasza? Ile może trwać?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest „shutdown”.
- Kiedy uruchamiana jest prcedura.
- Co dokładnie oznacza dla państwa i ile trwa.
Shutdown: co to?
Shutdown (government shutdown) - to dosłownie „zamknięcie rządu”. Co rok amerykański Kongres uchwala, a prezydent podpisuje budżet na kolejny rok. Budżet składa się z 12 ustaw - po jednej dla każdej komisji budżetowej. W przypadku odrzucenia projektu budżetu rocznego przez parlament ogłaszany jest shutdown. Może nastąpić na poziomie lokalnym lub federalnym.
Po ogłoszeniu shutdownu agencje rządowe zawieszają działanie, z wyjątkiem procedur niezbędnych do zapewnienia funkcjonowania państwa na poziomie podstawowym. „Każda agencja federalna opracowuje własny plan zamknięcia, kierując się wytycznymi wydanymi podczas poprzednich zamknięć i koordynowanymi przez Biuro Zarządzania i Budżetu (OMB) Plan określa, które działania rządu mogą zostać wstrzymane do czasu przywrócenia środków budżetowych” - czytamy na stronie Komitetu na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego (CRFB). W czasie shutdownu pracownicy agencji rządowych nie otrzymują wynagrodzenia - często wysyłani są na bezpłatne urlopy.
Agencje objęte ochroną przed shutdownem:
- szpitale,
- FBI,
- więziennictwo,
- wywiad,
- kontrola ruchu lotniczego,
- ochrona granic,
- konserwacja sieci energetycznej.
Ile trwa shutdown?
Shutdown trwa do czasu uchwalenia budżetu przez parlament. Ostatni całkowity shutdown miał miejsce 22 grudnia 2018 r., w czasie pierwszej prezydentury DonaldaTrumpa, i trwał 35 dni, pobijając rekord z 1995 roku (21 dni).
Najdłuższe shutdowny:
- 35 dni - 22 grudnia 2018 r. - Donald Trump
- 21 dni - 15 grudnia 1995 r. - Bill Clinton
- 17 dni - 1 października 2013 r. - Barack Obama
Sektory zagrożone shutdownem to m.in.:
- Ubezpieczenia społeczne i Medicare: czeki są wysyłane, ale weryfikacja świadczeń oraz wydawanie kart zostaną wstrzymane. Choć mało prawdopodobne, aby sytuacja się powtórzyła, podczas zamknięcia systemu w latach 1995-1996, ponad 10 000 wniosków o Medicare było tymczasowo odrzucanych każdego dnia.
- Podróże lotnicze: podczas zamknięcia lotniska w latach 2018-2019 ruch lotniczy był utrudniony z powodu nieodpłatnej pracy kontrolerów ruchu lotniczego i agentów Administracji Bezpieczeństwa Transportu (TSA). Podróżni musieli ustawiać się w dłuższych kolejkach, ponieważ niektórzy agenci TSA nie stawili się w pracy, a punkty kontroli bezpieczeństwa były zamknięte. Nieobecność dziesięciu kontrolerów ruchu lotniczego tymczasowo wstrzymała ruch na lotnisku LaGuardia i spowodowała opóźnienia na kilku głównych lotniskach.
- Kontrola środowiska i żywności: podczas zamknięcia w 2013 roku Agencja Ochrony Środowiska (EPA) wstrzymała inspekcje w 1200 obiektach, w tym w zakładach przetwarzania odpadów niebezpiecznych, uzdatniania wody pitnej i zakładach chemicznych, a Agencja Żywności i Leków (FDA) opóźniła prawie 900 inspekcji.
- Parki narodowe: w 2013 roku Służba Parków Narodowych (NPS) odmówiła wstępu milionom turystów do ponad 400 parków, pomników narodowych i innych miejsc. NPS oszacowała, że zamknięcie parków spowodowało straty w wydatkach turystów w całym kraju przekraczające 500 milionów dolarów.
„Według Congressional Budget Office ostatni lockdown w 2019 r. kosztował Stany Zjednoczone około 3 miliardy dolarów utraconego PKB, ponieważ 300 000 pracowników federalnych zostało wysłanych na bezpłatny urlop i nie otrzymało wynagrodzenia” - podaje telewizja ABC News.
Źródło: Radio ZET/ crfb.org/abcnews.go.com
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/06/25/b3195884/2314845-179x101-96152d5bb1.png ""Stowarzyszenie Umarłych Poetów" (1989)")
