WHO przyjęło traktat pandemiczny. Co to za dokument?
Po trzyletnich negocjacjach Światowa Organizacja Zdrowia przyjęła traktat pandemiczny. Porozumienie rozszerza globalną współpracę w obszarze badań i ochrony zdrowia w celu zapewnienia lepszej reakcji na przyszłe pandemie. To historyczny dokument – podkreślają eksperci.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest traktat pandemiczny.
- Ile krajów głosowało za przyjęciem dokumentu.
- Dlaczego traktat nazywany jest „historycznym porozumieniem”.
Traktat Pandemiczny: co to jest?
20 maja 2025 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła traktat pandemiczny. To dopiero drugie w historii tak duże porozumienie wynegocjowane na mocy artykułu 19 Konstytucji WHO. Pierwsza była Ramowa konwencja WHO o ograniczeniu użycia tytoniu, która została przyjęta w 2003 r. i weszła w życie w 2005 r.
Traktat pandemiczny określa zasady i narzędzia międzynarodowej współpracy podczas pandemii. „Obejmuje sprawiedliwy i terminowy dostęp do szczepionek, terapii i diagnostyki” – czytamy na stronie WHO. Za przyjęciem dokumentu opowiedziały się 124 państwa, 11 wstrzymało się od głosu, żadne nie wyraziło sprzeciwu.
Traktat pandemiczny a prawo krajowe
Traktat pandemiczny określa kroki mające na celu przygotowanie się do wdrożenia porozumienia. Obejmują ona uruchomienie procesu opracowania i negocjacji systemu dostępu do patogenów i podziału korzyści (PABS) za pośrednictwem Międzyrządowej Grupy Roboczej (IGWG). „Po przyjęciu przez Zgromadzenie załącznika PABS, WHO Pandemic Agreement będzie otwarte do podpisu i rozważenia ratyfikacji, w tym przez krajowe organy ustawodawcze. Po 60 ratyfikacjach, Porozumienie wejdzie w życie” – czytamy na stronie WHO.
Zgodnie z Umową producenci farmaceutyczni uczestniczący w systemie PABS odegrają kluczową rolę w zapewnieniu równego i terminowego dostępu do produktów zdrowotnych związanych z pandemią, udostępniając WHO „szybki dostęp do bezpiecznych, wysokiej jakości i skutecznych szczepionek, środków terapeutycznych i diagnostycznych dla patogenu wywołującego stan pandemii”. „Dystrybucja tych produktów do krajów będzie prowadzona na podstawie ryzyka i potrzeb zdrowia publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb krajów rozwijających się” – podkreśla WHO.
W odniesieniu do suwerenności narodowej Traktat Pandemiczny stanowi, że: „Żadne postanowienie Porozumienia WHO w sprawie pandemii nie powinno być interpretowane jako przyznające Sekretariatowi Światowej Organizacji Zdrowia, w tym Dyrektorowi Generalnemu Światowej Organizacji Zdrowia, jakichkolwiek uprawnień do kierowania, nakazywania, zmieniania lub w inny sposób określania prawa krajowego i/lub krajowego lub polityk którejkolwiek ze Stron, ani do nakazywania lub w inny sposób nakładania jakichkolwiek wymagań, aby Strony podejmowały określone działania, takie jak zakaz lub przyjmowanie podróżnych, nakaz szczepień, stosowania środków terapeutycznych lub diagnostycznych lub wdrażanie blokad” – zapewnia WHO.
– Porozumienie jest zwycięstwem zdrowia publicznego i nauki. Wspólnie będziemy mogli lepiej chronić świat przed przyszłymi zagrożeniami pandemicznymi. Jest to również uznanie społeczności międzynarodowej, że nasi obywatele, społeczeństwa i gospodarki nie mogą być pozostawieni sami sobie, żeby ponownie ponieść straty, jakie ponieśli podczas pandemii COVID-19 – powiedział Dyrektor Generalny WHO dr Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Źródło: Radio ZET/WHO
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta w tradycyjnym stroju, z bogatym nakryciem głowy i delikatnym uśmiechem.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/09/11/862cdbda/2474430-179x101-272d9bf76c.jpg "Barbara Bursztynowicz w serialu "Królowa Bona"")
