„Medycyna przyszłości zaczyna się dziś”
Ponad 1700 rejestracji, 64 prelegentów i ekspertów, przedstawiciele administracji publicznej, nauki, medycyny, biznesu oraz organizacji pacjenckich. II Kongres Future Health pokazał, że rozmowa o przyszłości ochrony zdrowia nie dotyczy już odległych wizji. To debata o zmianach, które zaczynają się dziś: od sztucznej inteligencji wspierającej lekarzy po profilaktykę pozwalającą dłużej żyć w zdrowiu i sprawności.
Porozmawiajmy o medycynie
8 października Zamek Ujazdowski w Warszawie stał się miejscem ważnej debaty o przyszłości ochrony zdrowia. Wśród ponad 1700 zarejestrowanych uczestników znalazło się 64 prelegentów i ekspertów: przedstawiciele ministerstw, medycyny, nauki, biznesu, firm technologicznych i organizacji pacjenckich. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. ministra zdrowia oraz przedstawicielka kierownictwa Ministerstwa Edukacji Narodowej. Organizatorami kongresu były Fundacja Leadspire i Konfederacja Lewiatan, a partnerem strategicznym Grupa LUX MED.
– To, co projektujemy dzisiaj, będzie owocowało w przyszłości. W zdrowiu potrzebujemy czasu i długofalowe efekty będą widoczne za kilka lat. W Ministerstwie Zdrowia jesteśmy otwarci na głosy z zewnątrz, bo systemu nie projektuje się w jednym budynku, czy w osobie ministra – podkreśliła Jolanta Sobierańska-Grenda, ministra zdrowia.
Kongres Future Health
Program obejmował panele o systemie zdrowia w 2030 roku, sztucznej inteligencji, ochronie danych, nowych kompetencjach lekarzy, zdrowiu seniorów i medycynie długowieczności. Duże zainteresowanie wzbudziła debata oksfordzka o perspektywie masowego zamykania szpitali do 2030 roku. W strefie wystawienniczej prezentowano rozwiązania zmieniające praktykę medyczną, w tym robota chirurgicznego da Vinci.
Kongres służył wymianie wiedzy i poszukiwaniu rozwiązań dla pacjentów. – Przyszłość ochrony zdrowia wykuwa się w rozmowie ludzi, którzy patrzą na system z różnych perspektyw. Z ich dyskusji powstaje wizja systemu, który będzie lepiej służył pacjentom i społeczeństwu – podsumował Łukasz Niewola, prezes Fundacji Leadspire.
Ważnym momentem była też prapremiera książki „Długowieczność w sprawności” pod redakcją dr Anny Rulkiewicz i prof. Justyny Domienik-Karłowicz. Publikacja przypomina, że przyszłość naszego zdrowia, długie i samodzielne życie, zależą nie tylko od nowych terapii, lecz także od edukacji i codziennych decyzji.
Technologia wspiera leczenie
Diagnostyka w domu, krótsze hospitalizacje i lekarze wspierani przez algorytmy – podczas kongresu scenariusze te analizowano jako realny kierunek zmian. Według szacunków przywołanych przez Ministerstwo Cyfryzacji do 2035 roku 90 proc. polskich szpitali będzie wykorzystywać technologie oparte na sztucznej inteligencji. Już dziś wspierają one diagnostykę obrazową, systemy szpitalne i chirurgów.
Najważniejsze pytanie nie dotyczy więc tego, czy maszyny zastąpią lekarzy, lecz jak mogą zdjąć z nich powtarzalne zadania. – Jeszcze przez wiele lat sztuczna inteligencja będzie pełnić rolę asystenta lekarza, dając mu więcej czasu na interpretację i kontakt z pacjentem – dodaje Joanna Michałowska, prezeska zarządu spółki Siemens Healthineers.
Kongres Future Health
Rozwój technologii może także przenieść część opieki poza szpitale. Postęp już skrócił niektóre hospitalizacje. Leczenie zaćmy, które wcześniej wymagało trzydniowego pobytu, może dziś odbywać się w trybie jednodniowym. Kolejnym krokiem będą rozwiązania wspierające diagnostykę, rehabilitację i teleopiekę w domu. Sztuczna inteligencja pozwoli również lepiej wykorzystywać wyniki badań i identyfikować ryzyko, zanim pojawią się objawy. – Zawsze coś w naszym organizmie będzie stanowiło największy problem i dobrze byłoby wykryć to, zanim zmiany staną się nieodwracalne. Dlatego diagnostyka powinna zaczynać się znacznie wcześniej niż widoczne będą pierwsze objawy – mówi dr hab. Jakub Swadźba, prezes zarządu Diagnostyka S.A.
Nawet najbardziej zaawansowany system nie zastąpi jednak relacji z człowiekiem. – Nie da się wyeliminować ludzkiej empatii, tego prawdziwego bycia człowieka przy człowieku. Technologia oczywiście coraz bardziej wkracza w nasze życie, ale człowiek nadal potrzebuje bezpośredniego kontaktu, dodatkowego wyjaśnienia, zrozumienia – zaznacza Michał Rybak, wiceprezes zarządu ds. operacyjnych Grupy LUX MED. Technologia może przyspieszać analizę, ale pacjent nadal potrzebuje lekarza lub pielęgniarki, którzy wyjaśnią wynik i poprowadzą przez leczenie.
Żyć długo, ale zdrowo
Jednym z najważniejszych tematów kongresu była długowieczność rozumiana nie jako sama liczba lat, lecz zachowanie zdrowia, samodzielności i sprawności. Z modelu demograficznego wynika, że największe wydatki na świadczenia będą przypadać na osoby powyżej 75. roku życia. Dlatego potrzebne będą rehabilitacja, teleopieka i rozwiązania pomagające seniorom zachować samodzielność. – Nie dyskutujemy o tym, jak po prostu wydłużyć życie, ale jak wydłużyć życie z odpowiednią jakością. Nie jak dodać lat do życia, ale jak dodać życia do lat – mówi prof. Krzysztof Filipiak, lekarz, nauczyciel akademicki, dyrektor-rektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.
Podstawą są profilaktyka i codzienne wybory: sen, odżywianie, ruch, prawidłowa masa ciała, kontrolowanie ciśnienia, cholesterolu i cukru oraz unikanie palenia. – Już dzisiaj trzeba dbać o to, żeby za 20 czy 30 lat być osobą starszą, która sprawnie chodzi, podróżuje i sama robi zakupy – dodaje dr Anna Rulkiewicz, pierwsza wiceprezydentka Konfederacji Lewiatan i prezeska Grupy LUX MED.
Zdrowe nawyki należy rozwijać od najmłodszych lat. – To, czego dzieci nauczą się w związku z odżywianiem, aktywnością fizyczną i dbaniem o siebie, będzie procentować w przyszłości – mówiła Izabela Ziętka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Pomagać może też technologia monitorująca parametry organizmu, ale nie zastąpi ruchu, snu i regularnych badań.
Profilaktyka ma również wymiar gospodarczy. Koszty absencji chorobowej przekraczają 31 mld zł, dlatego inwestycje w zapobieganie chorobom i dłuższą aktywność zawodową mają znaczenie dla pacjentów, pracodawców i finansów publicznych. – Jeżeli mamy zdrowe społeczeństwo, to mamy zdrową gospodarkę. Koszty profilaktyki są o wiele mniejsze niż koszty leczenia – mówi dr hab. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Tak rozumiana długowieczność to proces wymagający współpracy pacjentów, lekarzy, rodzin, szkół, państwa i pracodawców. Zaczyna się od decyzji podejmowanych dzisiaj, a jego celem jest więcej lat przeżytych samodzielnie, aktywnie i w dobrym zdrowiu.
Medycyna przyszłości zaczyna się od technologii, ale nie może kończyć się na technologii. Jej miarą pozostanie to, czy pacjent szybciej otrzyma właściwą diagnozę, skuteczne leczenie i wsparcie pozwalające wrócić do zdrowia oraz samodzielności.
Kongres Future Health
– Najlepszy system ochrony zdrowia to taki, którego skuteczność można oceniać na podstawie osiąganych wyników zdrowotnych. Nie da się go oczywiście zbudować w rok, dlatego nie oczekujmy rewolucji. Potrzebujemy konsekwentnych działań i stopniowego przechodzenia w kierunku opieki zdrowotnej opartej na wartościach – zaznacza dr Anna Rulkiewicz.
II Kongres Future Health pokazał, że potrzebne zmiany wymagają czasu, konsekwencji i współpracy. Ich wspólnym punktem powinien pozostać człowiek: jego zdrowie, bezpieczeństwo, sprawność i możliwość jak najdłuższego prowadzenia aktywnego życia.
