Misja Sławosza. Kiedy leci? Data i godzina wylotu
Misja Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego to jedno z najważniejszych wydarzeń 2025 roku. Drugi Polak w kosmosie przeprowadzi eksperymenty na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Kiedy start?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kiedy dr Sławosz Uznański-Wiśniewski poleci w kosmos.
- Na czym polega jego misja i jakie eksperymenty zostaną przeprowadzone.
- Co weźmie w kosmos polski astronauta.
Misja Sławosza: nazwa, skład, rakieta. Ile dni Polak spędzi w kosmosie?
Misja Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego to Axiom-4 (Ax-4). Czteroosobowa załoga poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną. To pierwsza polska misja na ISS, a dr Sławosz Uznański-Wiśniewski stanie się drugim, po Mirosławie Hermaszewskim, Polakiem w kosmosie.
W skład załogi Ax-4 weszli:
- Peggy Whitson (USA) – dowódca misji.
- Sławosz Uznański-Wiśniewski (Polska) – specjalista misji.
- Tibor Kapu (Węgry) – specjalista misji.
- Shubhanshu Shukla (Indie) – pilot misji.
Astronautów wyniesie na orbitę rakieta Falcon 9 firmy SpaceX. Na ISS spędzą 14 dni. W tym czasie Polak przeprowadzi rozmaite eksperymenty.
Misja Sławosza: IGNIS. Jakie eksperymenty przeprowadzi Polak w kosmosie?
W trakcie dwutygodniowego pobytu na ISS dr Sławosz Uznański-Wiśniewski przeprowadzi 13 eksperymentów w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej „Ignis” (po łacinie: „ogień”). W tym czasie zrealizuje też bogaty program edukacyjny dla dzieci i młodzieży. Z Ziemią połączy się na żywo sześć razy.
Eksperymenty Polaka na ISS to:
- Immune Multiomics – badanie wpływu środowiska kosmicznego (m.in. promieniowania, mikrograwitacji i zmian w grawitacji podczas lotu) na ekspresję genów i metylację DNA w jednojądrzastych komórkach krwi, które są kluczowe dla układu odpornościowego człowieka.
- Yeast TardigradeGene – badanie przeżywalności zmodyfikowanych genetycznie drożdży (wzbogaconych białkiem niesporczaków) w warunkach kosmicznych.
- Human Gut Microbiota – badanie wpływu środowiska kosmicznego (m.in. promieniowania, mikrograwitacji oraz stresu) na mikrobiom jelitowy człowieka.
- Scalable Radiation Monitor (RADMON on ISS) – demonstracja wykorzystania skalowalnych detektorów promieniowania do zastosowania w załogowych i bezzałogowych misjach kosmicznych. Urządzenie wykorzystuje technologię wdrożoną w akceleratorze LHC w CERN.
- LeopardISS – demonstracja jednostki przetwarzania danych (DPU) do testowania algorytmów AI w rzeczywistych warunkach orbitalnych.
- AstroMentalHealth – badanie wpływu izolacji, technologii i ograniczonego kontaktu z naturą na dobrostan psychiczny astronautów, ich emocje, efektywność pracy i interakcje ze środowiskiem podczas misji kosmicznej.
- Space Volcanic Algae – badanie zdolności mikroglonów wulkanicznych do przetrwania i adaptacji w warunkach kosmicznych.
- Stability of Drugs – badanie stabilności polimerowych systemów uwalniania leków w warunkach kosmicznych.
- EEG Neurofeedback – badanie efektywności metody Neurofeedback EEG na obniżenie poziomu stresu podczas długotrwałej izolacji.
- PhotonGrav – testowanie technologii interfejsu mózg-komputer opartego na funkcjonalnej spektroskopii bliskiej podczerwieni (fNIRS) w warunkach mikrograwitacji.
- MXene in LEO – badanie stabilności nanomateriałów typu MXene w warunkach kosmicznych oraz testowanie możliwości wykorzystania badanych nanomateriałów w urządzeniu ubieralnym do pomiaru pulsu.
- Astro Performance (Mollis Textus) – badanie wpływu misji kosmicznych na tkanki miękkie układu mięśniowo-szkieletowego, za pomocą metod diagnostycznych wykorzystujących AI.
- Wireless Acoustics – demonstracja technologii pomiaru hałasu – dwóch mierników. NASA już wykorzystuje jeden z dozymetrów Svantek na ISS.
Oceny wykonalności oraz bezpieczeństwa zgłoszonych eksperymentów dokonała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), we współpracy z Polską Agencją Kosmiczną (POLSA) oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii.
Misja Sławosza: emblemat, polskie akcenty. Co Polak zabierze w kosmos?
Wiele osób zastanawia się, co dr Sławosz Uznański-Wiśniewski zabierze w kosmos. Wielokrotnie mówił o polskim jedzeniu, m.in. o liofilizowanych pierogach. Co jeszcze poleci na ISS?
- polska flaga – w kosmosie znajdzie się drugi raz. Po raz pierwszy poleciała na Księżyc w 1974 roku podczas misji Apollo 17,
- oryginalna naszywka z misji gen. Mirosława Hermaszewskiego Sojuz 30,
- dzieło Mikołaja Kopernika „De Revolutionibus”,
- pamiątki związane z Marią Skłodowską-Curie,
- sól z Wieliczki,
- bursztyn znad Morza Bałtyckiego,
- Mazurek Fryderyka Chopina As-dur,
- twórczość Wisławy Szymborskiej,
- krajka – fragment tkaniny z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie z tradycyjnym wzorem z regionu opoczyńskiego,
- zestaw polskich liter,
- plakat IGNIS – autorstwa Andrzeja Pągowskiego, który w 1978 roku stworzył plakat upamiętniający lot gen. Hermaszewskiego.
Od 60 lat ważnym elementem każdej misji są tzw. patche – po polsku: „emblemat”. „Emblematy te zazwyczaj odzwierciedlają osobowość astronauty, cele misji i kreatywność samego artysty” – tłumaczy ESA. W polskim emblemacie znalazły się symbole narodowe.
Polski emblemat IGNIS to biało-czerwony orzeł, którego rozpostarte skrzydła tworzą kontury Tatr, a ogon przypomina płomień (IGNIS). Druga litera „i” przyjmuje formę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Gwiazdy układają się w konstelację Tarcza Sobieskiego – hołd dla polskiej tradycji i wielkiego gdańskiego astronoma Jana Heweliusza (1611–1687). Natomiast srebrna linia na górze symbolizuje horyzont – świt nowej ery w eksploracji kosmosu.
Misja Sławosza: data i godzina wylotu
Start misji Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego był wielokrotnie przekładany. Najpierw powodu testów nowej kapsuły, potem z powodu pogody, a następnie – z powodu usterki na ISS. Ostatnie wieści są takie, że wylot nastąpi w środę 25 czerwca o godz. 8:31 czasu polskiego.
Źródło: Radio ZET/POLSA/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET