989 zł mniej z emerytury lub renty. Od 1 grudnia wchodzą nowe zasady
Już od 1 grudnia 2026 roku zaczną obowiązywać nowe limity dorabiania dla osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty. Zmiany będą szczególnie istotne dla seniorów, którzy oprócz świadczenia z ZUS uzyskują dodatkowe dochody z pracy. Podwyższenie progów nie oznacza jednak pełnej swobody zarobkowania. Przekroczenie określonych kwot może skutkować zmniejszeniem miesięcznej wypłaty, a w niektórych przypadkach nawet jej całkowitym zawieszeniem.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie nowe limity dorabiania będą obowiązywać od 1 grudnia.
- Kiedy ZUS może zmniejszyć świadczenie, a kiedy wstrzymać jego wypłatę.
- Kto może dorabiać bez ograniczeń i jakie obowiązki ma wobec ZUS.
Nowe limity dorabiania do emerytury od 1 grudnia. ZUS może obniżyć świadczenie, a nawet wstrzymać wypłatę
Wysokość dopuszczalnych zarobków dla wcześniejszych emerytów i rencistów jest uzależniona od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kraju. Dane na ten temat publikuje Główny Urząd Statystyczny. W trzecim kwartale 2026 roku przeciętna pensja wyniosła 9317,01 zł brutto. To więcej niż w poprzednim kwartale, kiedy było to 9233,13 zł brutto.
Wzrost przeciętnego wynagrodzenia przekłada się na podwyższenie progów przychodowych. Nowe kwoty będą obowiązywać przez trzy miesiące – od 1 grudnia 2026 roku do 28 lutego 2027 roku.
Dla osób dorabiających do świadczeń oznacza to nieco większą przestrzeń na dodatkowe zarobki. Nadal trzeba jednak pilnować dwóch granic: 70 proc. oraz 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
Pierwszy próg. Do tej kwoty ZUS wypłaci świadczenie w pełnej wysokości
Pierwsza granica określa poziom przychodów, którego przekroczenie może spowodować zmniejszenie emerytury lub renty. Od 1 grudnia 2026 roku wyniesie ona 6522 zł brutto miesięcznie.
Oznacza to, że osoba objęta limitami, która uzyska dodatkowy przychód nieprzekraczający tej kwoty, zachowa prawo do świadczenia w pełnej wysokości. Dopiero zarobki powyżej tego poziomu uruchomią mechanizm zmniejszenia wypłaty.
Jeżeli miesięczny przychód znajdzie się pomiędzy 6522 zł a 12 112,20 zł brutto, ZUS może pomniejszyć świadczenie o kwotę przekroczenia pierwszego progu. Nie oznacza to jednak, że potrącenie będzie rosło bez ograniczeń. Obowiązują bowiem maksymalne kwoty zmniejszenia.
Od marca 2026 roku do końca lutego 2027 roku wynoszą one:
- 989,41 zł – w przypadku emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
- 841,05 zł – w przypadku renty rodzinnej przysługującej jednej osobie,
- 742,10 zł – w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Ostateczna wysokość potrącenia zależy więc od rodzaju pobieranego świadczenia oraz wysokości dodatkowego przychodu.
Drugi próg. Po przekroczeniu tej kwoty ZUS zawiesi wypłatę
Znacznie większe konsekwencje wiążą się z przekroczeniem drugiej granicy. Wynosi ona 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia i wyznacza maksymalny poziom przychodów, przy którym można jeszcze otrzymywać świadczenie po jego ewentualnym zmniejszeniu. Od 1 grudnia 2026 roku próg ten wyniesie 12 112,20 zł brutto miesięcznie.
Jeśli osoba objęta ograniczeniami zarobkowymi przekroczy tę kwotę, ZUS zawiesi wypłatę emerytury lub renty za dany miesiąc. Warto zatem uwzględnić nie tylko podstawowe wynagrodzenie, ale również inne składniki przychodu, które są brane pod uwagę przy ustalaniu limitów.
Dla osób pracujących na kilku umowach lub otrzymujących dodatkowe premie szczególnie ważne będzie kontrolowanie łącznych zarobków.
Nie wszyscy emeryci muszą pilnować limitów
Warto pamiętać, że ograniczenia dotyczące dorabiania nie obejmują wszystkich osób pobierających świadczenia. Limity 70 i 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia odnoszą się przede wszystkim do wcześniejszych emerytów oraz rencistów.
Bez ograniczeń mogą dorabiać osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Ich dodatkowe zarobki nie powodują zmniejszenia ani zawieszenia emerytury z powodu przekroczenia opisanych progów.
Wyjątki dotyczą również określonych grup rencistów. Ograniczenia nie obejmują między innymi osób pobierających renty dla inwalidów wojennych i wojskowych, jeżeli niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą. Zwolnienie z limitów dotyczy także określonych rent rodzinnych po osobach uprawnionych do takich świadczeń.
Emerytura minimalna. Tutaj obowiązuje dodatkowa zasada
Szczególną uwagę powinny zachować osoby, których emerytura została podwyższona przez ZUS do ustawowej kwoty minimalnej. Od marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. W takim przypadku znaczenie ma nie tylko wysokość osiąganych zarobków, ale również kwota dopłaty, którą ZUS uzupełnia świadczenie do ustawowego minimum.
Jeśli przychód z pracy przekroczy wysokość tego wyrównania, Zakład wypłaci emeryturę w wysokości wynikającej z wyliczonych składek, bez dodatkowej dopłaty do minimum. Oznacza to, że nawet osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego nie zwalnia z konieczności uwzględnienia tej szczególnej zasady.
ZUS trzeba poinformować o dodatkowych zarobkach
Osoby objęte limitami powinny pamiętać również o obowiązkach informacyjnych. Podjęcie pracy lub innej działalności zarobkowej może wymagać zgłoszenia do ZUS. Zakład powinien otrzymać informację o przewidywanej wysokości przychodów, aby móc prawidłowo ustalić prawo do wypłaty świadczenia.
Po zakończeniu roku konieczne jest także przedstawienie dokumentów potwierdzających osiągnięte zarobki. W przypadku zatrudnienia na umowie zaświadczenie wystawia pracodawca, natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą przedstawiają odpowiednie oświadczenie.
Na tej podstawie ZUS rozlicza przychody i sprawdza, czy w poszczególnych miesiącach nie doszło do przekroczenia obowiązujących limitów. Jeżeli świadczenie było wypłacane w zbyt wysokiej kwocie, może pojawić się obowiązek zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy.
Źródło: Radio ZET