KPO. Ile pieniędzy i na co dostała Polska?
Na realizację zadań zapisanych w polskim Krajowym Planie Odbudowy Unia Europejska przeznaczyła 23,9 mld euro w formie dotacji i 11,5 mld euro w formie pożyczek. Wraz z zatwierdzeniem KPO Komisja Europejska podała, na jakie konkretnie cele i jakie kwoty mają zostać wydane.
Krajowy Plan Odbudowy został zatwierdzony przez Komisję Europejską z ponad rocznym opóźnieniem. Zwłoka w przyznaniu środków wynikała z zastrzeżeń do przestrzegania praworządności przez polski rząd i upolitycznienia polskiego wymiaru sprawiedliwości. Jednym z warunków, jakie musiała spełnić Polska by otrzymać pieniądze, była likwidacja Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Brak dostępu do pieniędzy z KPO sprawił, że polska gospodarka traciła na konkurencyjności – inne europejskie kraje inwestycje w transformację mogły zacząć znacznie wcześniej. Ekonomiści wskazali ponadto, że dostęp do miliardów euro z Krajowego Planu Odbudowy wzmocniłby złotego i pozwolił na zmniejszenie inflacji. Pierwsza transza funduszy z KPO może trafić do Polski na jesieni. Na co i ile pieniędzy dostała Polska?
42,7 procent środków z KPO na cele klimatyczne
Najwięcej unijnych pieniędzy, 42,7 procent całej wartości KPO, Polska przeznaczy na inwestycje mający przyczynić się do realizacji celów klimatycznych.
7,5 mld euro zostanie wydanych na rozwój mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju. Dzięki tym środkom do 2026 roku ma się podwoić liczba pojazdów bezemisyjnych na polskich drogach, powstanie bardziej ekologiczny publiczny transport miejski, zwiększony zostanie udział transportu kolejowego względem drogowego między innymi dzięki modernizacji 478 km linii kolejowych oraz poprawione zostanie bezpieczeństwo ruchu drogowego.
5 mld euro zostało przeznaczone między innymi na zwiększenie udziały odnawialnych źródeł energii w polskim miksie energetycznym poprzez sfinansowanie budowy morskich farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim i infrastruktury terminalowej. Inwestycją zarządzać będzie Orlen. Środki z tej puli sfinansują ponadto inwestycje w instalacje energii odnawialnej i w zdolność magazynowania energii, reformy umożliwiające inwestycje w lądowe farmy wiatrowe, wsparcie dla nowych niskoemisyjnych technologii wodorowych oraz przeprowadzenie reformy służącej wyeliminowaniu wąskich gardeł w imporcie energii elektrycznej.
3,5 mld euro ma zostać wydane na poprawę jakości powietrze poprzez wspieranie szeroko zakrojonych renowacji dla zwiększenia efektywności energetycznej budynków mieszkalnych i publicznych, wraz ze stopniowym wycofywaniem wsparcia publicznego na urządzenia grzewcze opalane węglem oraz wprowadzenie obowiązkowych wymogów dla paliw stałych w celu zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza.
21,3 procent środków z KPO na cyfryzację
21,3 procent środków z KPO to wsparcie reform i inwestycji mających zwiększyć cyfryzacje gospodarki i administracji.
2,6 mld euro ma zostać przeznaczone na zapewnienie kolejnym 931 000 gospodarstw domowych dostępu do sieci szerokopasmowej do 2026 i polepszenie dostępu do infrastruktury szerokopasmowej na obszarach wiejskich. Środki z tej puli posłużą także do przyspieszenia wdrażania sieci 5G w całym kraju.
734 mln euro przeznaczono na zwiększenie umiejętności cyfrowych w erze cyfrowej, przede wszystkim na wsparcie w zakupach sprzętu ICT dla szkół i nauczycieli oraz inwestycje w podnoszenie umiejętności cyfrowych na dużą skalę.
443 mln euro posłużą do wzmocnienia zdolności państwa w zakresie cyberbezpieczeństwa i zabezpieczenie infrastruktury przetwarzania danych. 420 mln euro zostało przeznaczonych na inwestycje w e-usługi oferowane przez administrację publiczną obywatelom i przedsiębiorstwom
Jednym z takich celów będzie zapewne rozwój aplikacji mObywatel, która zgodnie z zapowiedziami ma zostać zrównana prawnie z tradycyjnymi, fizycznymi dokumentami.
KPO - środki na system opieki zdrowotnej oraz opiekę nad dziećmi
Pozostałe środki mają zostać wykorzystane na działania w innych obszarach. Największą kwotę – 4,4 mld euro – przewidziano na poprawę dostępności i jakości usług opieki zdrowotnej, czyli reformę sektora szpitalnego i powiązane inwestycje, a także rozwój w dziedzinach e-zdrowia, badań medycznych oraz opieki długoterminowej.
381 mln euro ma zostać wydanych na poprawę uczestnictwa w rynku pracy oraz zwiększenie dostępu do opieki nad dziećmi i jej jakości. Mają to być inwestycje na dużą skalę w placówki opieki nad dziećmi i reforma służąca poprawie standardów kształcenia oraz zachęty do dobrowolnego przedłużania aktywności zawodowej.
Unia Europejska jako „kluczowe środku służące wzmocnieniu odporności gospodarczej i społecznej Polski” wskazała ponadto wzmocnienie istotnych aspektów niezależności sądownictwa poprzez reformę systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów oraz poprawę sytuacji sędziów, których dotyczą decyzje Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
UE wskazała także, że niezbędne jest zapewnienie wyższych standardów stanowienia prawa, w tym wprowadzenie wymogu stosowania ocen skutków i konsultacji publicznych w procesie stanowienia prawa oraz ustanowienie komitetu z udziałem partnerów społecznych w celu monitorowania skutecznej realizacji planu.
Komisja Europejska zastrzegła, że wypłata środków odbywać się będzie z uwzględnieniem osiąganych wyników i będzie odzwierciedlać postępy w realizacji reform i inwestycji określonych w planie.
RadioZET.pl/Komisja Europejska
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
