`

Black Friday: Jak narodziło się święto zakupów? Historia Czarnego Piątku zaskakuje

2 min. czytania
26.11.2025 10:28
Obserwuj nas na Google

Black Friday kojarzy się nam z promocjami i wyprzedażami. Początkowo to wydarzenie nie miało wiele wspólnego z zakupami. Historia Black Friday sięga lat 60. XX wieku. Co ciekawe tego terminu po raz pierwszy użyła policja. Funkcjonariusze w tej sposób określili chaos, jaki zapanował na ulicach Filadelfii tuż po Dniu Dziękczynienia.

sklep, wyprzedaze, black friday
fot. Rex Features/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak zrodziło się pojęcie „Black Friday” w latach 60. XX wieku.
  • Dlaczego początkowo Black Friday utożsamiano z chaosem i kradzieżami.
  • Jak handlowcy odkryli potencjał zakupowy Black Friday.
  • Dlaczego Black Friday zyskał popularność na całym świecie po 2010 roku.
Redakcja poleca

Historia Black Friday. Skąd dzieło się „święto zakupów”?

Black Friday to dziś „święto promocji”. Wiele osób czeka na ten dzień przez cały rok. To okazja, by w atrakcyjnej cenie zdobyć modną odzież, elektronikę, obuwie, ale także meble, zabawki, czy kosmetyki. Rabaty dotyczą właściwie wszystkich kategorii produktów. Wyprzedaże obowiązują zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych, więc, żeby zrobić zakupy, nie trzeba nawet wychodzić z domu.

Obecnie – zarówno w Polsce, jak i w innych państwach – Black Friday otwiera sezon zakupów świątecznych. Wiele wskazuje jednak na to, że początki „święta” nie miały nic wspólnego z promocjami i rabatami. Historia Black Friday jest wielowątkowa i zaczyna się w latach 60. XX wieku.

Tego terminu regularnie zaczęła używać Policja. Funkcjonariusze opisali w ten sposób chaos, jaki panował zazwyczaj na ulicach Filadelfii dzień po Święcie Dziękczynienia, które Amerykanie obchodzą wyjątkowo hucznie.

Ulice jednego z najpopularniejszych miast w USA stawały się wtedy wyjątkowo zatłoczone. Dzień po Święcie Dziękczynienia miasto ogarniały korki, a sklepy były wypełnione po brzegi ludźmi. Niestety tłok ułatwiał zadanie  rabusiom. Dochodziło do licznych kradzieży, a z powodu wyjątkowego ruchu pracownicy handlu musieli stać za ladą dłużej niż zazwyczaj. W 1961 roku tłum turystów zmieszał się z kibicami, którzy przyjechali do Filadelfii, by obejrzeć sobotni mecz armii z marynarką.

Redakcja poleca

Jak Black Friday powiązano z zakupami?

Początkowo określenie Black Friday wywoływało negatywne skojarzenia. Lokalna prasa w ten sposób nawiązywała do tłumów i chaosu, jaki panował na ulicach. Handlowcy zauważyli jednak w tym dniu ogromny potencjał. Wielu Amerykanów brało wolne po Święcie Dziękczynienia i – w ramach relaksu – udawało się wówczas na zakupy. Sklepy zrozumiały, że to idealny moment na promocje.

W latach 80. media zaczęły promować Black Friday jako dzień gigantycznych wyprzedaży. Wówczas zaproponowano także nową, pozytywną genealogię tego „święta”. W ramach akcji marketingowej tłumaczono, że Black Friday to dzień, kiedy księgowi zapisują sprzedaż na czarno. Ten kolor tuszu miał z kolei oznaczać wysoki dochód.

W latach 90. zjawisko rozlało się na cały kraj. Black Friday stał się oficjalnie w USA dniem zakupów przedświątecznych. Po 2010 roku – przez globalizację i rozpowszechnienie się internetu – Black Friday trafił do Europy i Azji. Od roku 2011 roku także w Polsce jest to dzień wyprzedaży, rabatów i atrakcyjnych upustów.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET