Dodatek pielęgnacyjny pod lupą RPO. Zbieg przepisów sprawia, że pieniądze przepadają
Seniorzy po 75. roku życia otrzymują dodatek pielęgnacyjny z urzędu, jednak okazuje się, że z powodu zmian w przepisach część z nich musi obejść się smakiem. Problemem jest ustawowy limit, do którego dodatek również się wlicza. W sprawę zaangażował się Rzecznik Praw Obywatelskich, który wskazuje, że w niektórych przypadkach mamy do czynienia „iluzorycznym świadczeniem, które nie przekłada się na faktyczną poprawę sytuacji materialnej osób uprawnionych”. Z czego to wynika?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny i ile wynosi.
- Dlaczego dodatek może nie zwiększyć wypłaty seniora.
- Jaki limit obowiązuje przy rencie wdowiej.
- Dlaczego RPO chce zmiany przepisów.
Dodatek pielęgnacyjny przysługuje, ale nie zawsze zwiększa wypłatę
Dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym przez ZUS, a seniorom, którzy ukończyli 75 lat, przysługuje bez konieczności składania wniosku. Od 1 marca 2026 roku jego wysokość wynosi 366,68 zł miesięcznie (w 2027 roku po waloryzacji, ma wzrosnąć do 379,44 zł – przyp. red.).
Problem w tym, że choć dodatek ten przyznawany jest z urzędu i bez kryterium finansowego, to jednak część seniorów musi obejść się smakiem: niektórym jest on pomniejszany, a część nie dostanie go wcale. To za sprawą wprowadzenia tzw. renty wdowiej, która w polskim systemie świadczeń funkcjonuje za sprawą nowelizacji ustawy z 17 grudnia 1998 oku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Właśnie to świadczenie powoduje wzrost dochodów seniorów i może wiązać się z przekroczeniem ustawowego limitu świadczeń. Od 1 marca 2026 roku wynosi on 5935,47 zł brutto, czyli trzykrotność najniższej emerytury.
W efekcie senior, który po ukończeniu 75 lat uzyska prawo do dodatku pielęgnacyjnego, może otrzymać decyzję o jego przyznaniu, a jednocześnie tym samym przekroczyć ww. limit. W takiej sytuacji ZUS odpowiednio pomniejszy wypłatę świadczenia w zbiegu, a w skrajnych przypadkach go nie wypłaci.
RPO interweniuje. Chodzi o „iluzoryczne” świadczenie
Na ten problem zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. Jak opisuje portal infor.pl, RPO zauważa, że zbieg przepisów sprawia, że dodatek pielęgnacyjny dla części seniorów ma iluzoryczny charakter. Mogą go dostać, ale jednocześnie nawet jego przyznanie może nie przełożyć się na wzrost kwoty, która jest im wypłacana.
Jeśli suma świadczeń w zbiegu przekroczy trzykrotność najniższej emerytury, ZUS dokona odpowiedniego pomniejszenia świadczeń o kwotę przekroczenia. Jak wylicza infor.pl, jako pierwsze, zostaną pomniejszone świadczenia finansowane z budżetu państwa, a następnie pozostałe świadczenia – w określonej przepisami kolejności. Taka sama sytuacja dotyczy także osób, które pobierają świadczenie uzupełniające.
Infor.pl wskazuje, że RPO zwrócił się w ww. sprawie do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wskazując na potrzebę przeanalizowania obecnych przepisów. Jednocześnie portal przypomina wcześniejszą odpowiedź resortu, z lipca 2025 roku, na petycję dotyczącą odstąpienia od wprowadzenia kryterium dochodowego dla osób uprawnionych do otrzymania renty wdowiej. MRPiPS zaznacza tam, że „brane pod uwagę i badane są wszystkie postulaty zgłaszane przez świadczeniobiorców, również te dotyczące zmiany przepisów emerytalno-rentowych. Wszystkie zgłaszane uwagi są dla Ministerstwa istotną wskazówka przy podejmowaniu przyszłych działań, zmierzających do doskonalenia systemu emerytalnego”.
Co więcej, resort wskazuje także podstawę prawną, która w przyszłości – w 2028 roku – może służyć jako punkt wyjścia do „całościowego przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty wdowiej, w tym – kręgu osób uprawnionych do skorzystania z tego rozwiązania”. Jest nią art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 roku, na bazie którego Rada Ministrów dokona w 2028 roku weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, w celu oceny możliwości i zasadności jego ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju położenie grup osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do wypłaty świadczeń w zbiegu. Póki co, inne kroki nie są planowane.
Źródło: Radio ZET/infor.pl/gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta z krótkimi włosami w czarnej kurtce, patrzy z zamyśleniem w dal. Czarno-białe zdjęcie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/38b586e6/2500473-179x101-ee76096b38.png "Kadr z filmu "Beata"")
![Mężczyzna z krótkimi włosami, skupioną miną, ubrany w ciemną kurtkę. Tło lekko rozmyte.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/0d0755f6/2501453-179x101-84674b63ec.jpg "Bogusław Linda w "Dekalog VII"")
