Koniec pracy w skwarze. Rząd szykuje limity temperatur, w takim upale nie będziemy pracować
Upały stają się coraz bardziej niebezpieczne dla pracowników – rząd planuje wprowadzić konkretne limity temperatur, które wymuszą przerwanie pracy. Czy grożą nam zakazy pracy w 40-stopniowym upale? Jakie zmiany szykuje Ministerstwo Pracy i jak przygotować się na gorące lato w miejscu pracy?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie limity temperatur będą decydować o wstrzymaniu pracy od 2027 roku?
- Jakie obowiązki mają obecnie pracodawcy podczas upałów?
- Jakie kontrowersje budzą planowane wyjątki od nowych przepisów?
Praca w upale po nowemu: rząd przygotowuje limity temperatur
Rosnące temperatury i coraz częstsze fale upałów zmuszają rząd do działania. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad nowelizacją przepisów BHP, która ma chronić zdrowie i życie pracowników narażonych na ekstremalne warunki termiczne. Od 1 stycznia 2027 roku mają zacząć obowiązywać jasne limity temperatur, po których przekroczeniu praca będzie musiała zostać wstrzymana.
Projektowane przepisy zakładają, że pracodawcy będą zobowiązani do natychmiastowego wstrzymania pracy, gdy temperatura przekroczy 35°C w pomieszczeniach lub 32°C na otwartym terenie. Szczególne zasady będą obowiązywać przy pracach wymagających dużego wysiłku fizycznego – np. jeśli wydatek energetyczny przekroczy 1500 kcal dla mężczyzn i 1000 kcal dla kobiet. W takim przypadku próg 32°C również będzie uznany za graniczny, chyba że prace muszą być kontynuowane ze względów technologicznych.
Co istotne, zakaz pracy ma obowiązywać tylko wtedy, gdy temperatura zostanie realnie zmierzona, a nie jedynie zapowiedziana w prognozach. W praktyce oznacza to konieczność monitorowania warunków na miejscu – zarówno w zakładach pracy, jak i na placach budowy.
Kontrowersje może budzić jednak zapis o „względach technologicznych”, które mogą pozwolić na kontynuowanie pracy mimo przekroczonego limitu temperatury. To nieprecyzyjne sformułowanie może otworzyć furtkę do nadużyć ze strony niektórych pracodawców. Również brak reakcji na podstawie zagrożenia, a jedynie na podstawie rzeczywistego przekroczenia temperatury, budzi wątpliwości – zwłaszcza że skutki upału mogą być odczuwalne wcześniej.
Zmiany klimatu wpłyną też na przepisy w pracy
Nowelizacja wzorowana jest m.in. na rozwiązaniach z Cypru, gdzie funkcjonuje system ostrzeżeń oparty na kolorach i mikroklimatycznych wskaźnikach. W sytuacjach największego zagrożenia całkowicie wstrzymuje się ciężkie prace, a firmy są zobowiązane do stosowania izolacji cieplnej, klimatyzacji i elastycznych godzin pracy.
Zmiany te wpisują się w szerszy kontekst rosnącego zagrożenia związanego ze zmianami klimatu. W Polsce coraz częściej temperatury sięgają nie tylko 30, ale nawet 40°C. W takich warunkach ryzyko odwodnienia, udaru cieplnego czy utraty przytomności znacząco rośnie.
Projekt nowelizacji jest obecnie w fazie konsultacji, ale jego główne założenia są już znane. Jeśli zmiany wejdą w życie zgodnie z planem, będą pierwszą tak kompleksową próbą dostosowania prawa pracy do realiów ekstremalnych warunków klimatycznych. Dla pracowników oznacza to większe bezpieczeństwo, a dla pracodawców – jasne wytyczne, jak reagować na zagrożenia związane z upałem.
Upał a praca. Obecne obowiązki pracodawców
Choć nowe przepisy wejdą w życie dopiero za dwa lata, już dziś pracodawcy mają konkretne obowiązki w zakresie ochrony pracowników przed upałem. Przy temperaturze powyżej 28°C w pomieszczeniach i 25°C na zewnątrz muszą zapewnić zatrudnionym nieodpłatnie zimne napoje. Brak realizacji tego obowiązku może skutkować grzywną od 1000 do 30 000 zł. W przypadku dobrej wentylacji lub klimatyzacji, o ile nie ma przeciągów, pracodawca może być z tego obowiązku zwolniony.
Dodatkowo, choć nie jest to formalnie wymagane, pracodawcy mogą skracać czas pracy lub wprowadzać dodatkowe przerwy. Wynagrodzenie nie może zostać obniżone z tego tytułu. W pracach na otwartej przestrzeni należy zapewnić ochronę głowy, odpowiednie ubranie oraz środki chroniące skórę przed słońcem.
Źródło: Radio ZET/forsal
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
