Koniec starych długów? Nadchodzi ważna zmiana dla Polaków. Uwaga na 30-dniowy termin
Miliony złotych zaległości mogą wkrótce przestać obciążać część Polaków. Zmiany obejmą osoby, których zobowiązania sięgają jeszcze ubiegłego wieku. Nie wszyscy jednak powinni cieszyć się bez zastanowienia. Nowe przepisy mają bowiem również konsekwencje, które mogą dać o sobie znać dopiero przy przechodzeniu na emeryturę.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kto może liczyć na automatyczne umorzenie starych długów przez ZUS.
- Dlaczego pozbycie się zaległości może oznaczać niższą emeryturę.
- Kto ma 30 dni na rezygnację z umorzenia i jakie będą tego konsekwencje.
ZUS skasuje stare długi
ZUS umorzy należności, które powstały przed 1 stycznia 1999 r. Chodzi o zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Umorzenie obejmie również odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji.
Co ważne, ZUS zrobi to sam. Osoby zobowiązane nie muszą składać wniosków.
Uwaga na przyszłą emeryturę
Umorzenie długu ma jednak swoją drugą stronę. Jeśli zaległości dotyczą składek na własne ubezpieczenia społeczne lub osoby współpracującej, ZUS nie uwzględni okresu objętego umorzeniem przy ustalaniu kapitału początkowego. Nie zaliczy go również przy ustalaniu prawa do emerytury, renty i innych świadczeń, których przyznanie zależy od okresów składkowych i nieskładkowych. Umorzone składki nie zwiększą też podstawy obliczenia emerytury.
Jest jednak dobra wiadomość. Jeśli ZUS umorzy zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, to okres, którego dotyczą, będzie wliczał się do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Można zrezygnować z umorzenia, ale jest tylko 30 dni
Osoba, która ma zadłużenie za siebie sprzed 1999 r. oraz osoba z nią współpracująca, mogą zrezygnować z umorzenia. ZUS poinformuje je o takiej możliwości. Zawiadomienie trafi na profil na portalu eZUS. Jeśli dana osoba nie ma takiego profilu, ZUS wyśle pismo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.
Osoby, które otrzymają zawiadomienie, będą miały 30 dni, aby złożyć oświadczenie, że odstępują od umorzenia. Jeśli ktoś nie złoży go w terminie, ZUS umorzy jego zadłużenie.
Trzeba dobrze przemyśleć tę decyzję. Terminu nie można przywrócić. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników. Nie można go później odwołać ani zmienić.
Co z egzekucją należności
1 maja 2027 r. z mocy prawa umorzone zostaną postępowania egzekucyjne, które dotyczą umarzanych należności. Publiczny ubezpieczyciel poinformuje o tych należnościach naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeżeli to oni prowadzą egzekucję należności składkowych. Jeśli ktoś zrezygnuje z umorzenia, postępowanie egzekucyjne się nie zakończy.
Co z hipotekami i zastawami
Umorzenie obejmie także zaległości zabezpieczone na nieruchomościach i ruchomościach. W przypadku hipoteki ZUS wyśle właścicielowi nieruchomości dokument, który pozwoli mu wystąpić do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Jeśli dług zabezpiecza zastaw na ruchomości, ZUS sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o jego wykreślenie.
Umorzenie długu spowoduje, że wygaśnie umowa o rozłożeniu na raty należności powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że od 1 maja 2027 r. nie należy płacić rat.
ZUS poinformuje o umorzeniu
Każda osoba, której dotyczą przepisy, otrzyma pisemną informację o umorzeniu należności. ZUS wyśle ją na profil na portalu eZUS albo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje trafią do dłużników po umorzeniu należności, a więc po 1 maja 2027 r.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).
Źródło: Radio ZET/ZUS
