Masz umowę o pracę? Należy ci się dodatkowy bonus. Potężny zastrzyk gotówki w dwóch sytuacjach
Nowe przepisy zmieniają zasady wypłaty odpraw dla pracowników kończących karierę i tych objętych zwolnieniami. Wysokość świadczeń rośnie, a sposób ich obliczania staje się bardziej przejrzysty, co może wpłynąć na finanse firm i portfele pracowników.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Komu przysługuje odprawa emerytalna i przy zwolnieniu.
- Jak oblicza się wysokość odprawy krok po kroku.
- Jak wzrost płacy minimalnej wpływa na maksymalną kwotę odprawy.
Odprawa emerytalna i przy zwolnieniu. Wszystko, co trzeba wiedzieć
Dla wielu pracowników koniec kariery zawodowej wiąże się nie tylko z przejściem na emeryturę, ale także z pytaniem o odprawę pieniężną. Odprawa emerytalna i odprawa przy zwolnieniu to świadczenia, które zapewniają wsparcie finansowe w momencie zakończenia stosunku pracy. Przepisy określają, kto i w jakiej wysokości może je otrzymać, a także od czego zależy kwota świadczenia.
Kto i kiedy ma prawo do odprawy emerytalnej
Odprawa emerytalna przysługuje każdemu pracownikowi, którego stosunek pracy kończy się w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Prawo do niej nie zależy od rodzaju umowy ani wymiaru etatu, a jej minimalna wysokość wynosi jedno miesięczne wynagrodzenie. Świadczenie wypłacane jest tylko raz i nie przysługuje, jeśli umowa rozwiązywana jest z winy pracownika lub nie ma związku z przejściem na emeryturę.
Do wyliczenia odprawy emerytalnej wlicza się zarówno stałe składniki wynagrodzenia, jak pensja zasadnicza, dodatki funkcyjne, stażowe oraz premie stałe, jak i składniki zmienne – premie uznaniowe, prowizje czy dodatki za nadgodziny. Średnią z tych zmiennych liczy się z ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku dużych wahań płac – z ostatnich 12 miesięcy. Pracodawca może przewidzieć w regulaminie wyższą odprawę, co często zdarza się w dużych firmach lub instytucjach.
Wypłata powinna nastąpić w dniu ustania stosunku pracy lub najbliższym terminie wypłaty. Nauczyciele i pracownicy samorządowi mogą otrzymać odprawę nawet do sześciomiesięcznego wynagrodzenia, zgodnie z odrębnymi przepisami branżowymi.
Odprawa przy zwolnieniu – kto i ile może otrzymać
Odprawa przy zwolnieniu z pracy dotyczy pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w firmach zatrudniających co najmniej 20 osób, gdy przyczyna rozwiązania umowy nie leży po stronie pracownika. Może to być zwolnienie indywidualne lub grupowe spowodowane restrukturyzacją firmy, redukcją etatów, likwidacją stanowiska pracy, upadłością lub reorganizacją.
Prawo do odprawy przy zwolnieniu zależy od stażu pracy:
- Jednomiesięczne wynagrodzenie – dla pracowników zatrudnionych krócej niż 2 lata.
- Dwumiesięczne wynagrodzenie – dla osób pracujących od 2 do 8 lat.
- Trzymiesięczne wynagrodzenie – dla pracowników z ponad 8-letnim stażem w firmie.
Łączna kwota odprawy nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy. W 2025 roku limit wynosił 69 990 zł brutto, a w 2026 roku, przy wzroście płacy minimalnej do 4806 zł, maksymalna odprawa osiągnie 72 090 zł brutto.
Obowiązuje analogiczne liczenie odprawy, jak przy ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy – wlicza się wynagrodzenie zasadnicze, dodatki stałe i zmienne, premie regulaminowe i za pracę w godzinach nadliczbowych, natomiast nie wlicza się m.in. gratyfikacji jubileuszowych, nagród z zakładowego funduszu nagród, odpraw emerytalnych ani świadczeń z tytułu urlopu.
Wpływ płacy minimalnej na odprawy
Od 1 stycznia 2026 roku wzrost płacy minimalnej do 4806 zł brutto zwiększa zarówno wysokość odpraw emerytalnych, jak i odpraw przy zwolnieniu. Wyższa płaca minimalna oznacza większe zabezpieczenie dla pracowników tracących pracę, szczególnie w firmach, które prowadzą zwolnienia grupowe. Podnosi również koszty dla pracodawców i wpływa na inne świadczenia, takie jak dodatki za pracę w nocy czy odszkodowania z tytułu mobbingu.
Dzięki przepisom, które jasno określają warunki przyznawania odpraw, pracownicy zyskują finansową ochronę w trudnym momencie zakończenia pracy, a pracodawcy mają jasne ramy prawne do realizacji tego obowiązku.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
