Nowe świadczenie od lipca. Przepisy wywołały burzę i trafiły do Trybunału Praw Człowieka
Już od 1 lipca 2025 roku wejdzie w życie nowe świadczenie — renta wdowia, które pozwoli łączyć własną emeryturę z częścią świadczenia po zmarłym małżonku. Choć reforma cieszy się dużym zainteresowaniem, wzbudza też kontrowersje i trafiła już do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Co dalej z nowym świadczeniem?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kto może otrzymać rentę wdowią i na jakich zasadach?
- Dlaczego część seniorów czuje się wykluczona z nowych przepisów?
- Co zarzuca państwu polskiemu inicjatywa „Emerytura Solo” i jakie mogą być konsekwencje skargi do ETPCz?
Renta wdowia od 1 lipca. Nowe świadczenie już budzi emocje i trafiło do Strasburga
Od 1 lipca 2025 r. w Polsce zacznie obowiązywać nowe świadczenie dla osób, które straciły małżonka. Reforma rent wdowich umożliwi łączenie własnej emerytury z częścią świadczenia po zmarłym partnerze. Nowe prawo pozwala osobie owdowiałej wybrać korzystniejszą opcję spośród dwóch:
-
100% swojej emerytury lub renty + 15% świadczenia po zmarłym małżonku (od 2027 r. będzie to 25%),
lub - 100% renty rodzinnej + 25% swojego świadczenia (emerytury lub renty).
Świadczenie nie może jednak przekroczyć trzykrotności minimalnej emerytury – obecnie to ok. 5,6 tys. zł brutto miesięcznie.
Wdowy bez związków formalnych oburzone
Według danych ZUS do końca kwietnia wnioski o rentę wdowią złożyło ponad 761 tys. osób, z czego aż 89% stanowią kobiety. To pokazuje skalę oczekiwań, ale też fakt, że to właśnie kobiety częściej zostają same w starszym wieku.
Jednocześnie rosną głosy krytyki. Reforma została zaskarżona do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez grupę obywatelską "Emerytura Solo", która zrzesza osoby pozostające w związkach nieformalnych lub rozwiedzione. Ich zdaniem nowe przepisy dyskryminują samotnych seniorów, którzy – choć ponosili takie same obowiązki i płacili składki – nie mają prawa do świadczenia, bo nie pozostawali w formalnym związku.
– Jeśli kobieta samotnie wychowywała dzieci, pracowała, płaciła składki, ale nie była w związku małżeńskim w chwili śmierci partnera – nie przysługuje jej żadne wsparcie. To rażąca niesprawiedliwość – twierdzą aktywistki. Ich zdaniem system „zmusza samotnych seniorów do finansowania rent dla osób owdowiałych”, mimo że wszyscy płacili identyczne składki. Jak wyliczają, brak prawa do renty może oznaczać stratę nawet 250 tys. zł – równowartość małego mieszkania.
Renta wdowia. Komu przysługuje, kiedy ruszą wypłaty?
Zgodnie z przepisami świadczenie przysługuje tylko osobom spełniającym łącznie kilka warunków:
- osiągnięcie wieku emerytalnego (kobiety: 60 lat, mężczyźni: 65),
- pozostawanie w związku małżeńskim ze zmarłym do dnia jego śmierci,
- prawo do własnej emerytury lub renty oraz renty rodzinnej po zmarłym,
- nabycie uprawnień do renty rodzinnej najwcześniej na 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
To oznacza, że rozwiedzeni, partnerzy w związkach nieformalnych czy osoby samotne nie mogą liczyć na to wsparcie, nawet jeśli wychowywali dzieci i opłacali składki.
Wypłaty mają rozpocząć się 1 lipca 2025 r., wnioski należy złożyć do 30 czerwca. Renta wdowia będzie wypłacana w tych samych terminach co dotychczasowe świadczenie, czyli 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631);
- ustawa z 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw , opublikowana w Dzienniku Ustaw z 16 sierpnia 2024 r., poz. 1243.
Źródło: Radio ZET/prawo.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/f3a3bb4a/2500348-179x101-fe3f71aaeb.png "Kadr z filmu "Godzilla"")
