Nowe wsparcie dla seniorów po 65. roku życia. Start już w najbliższych miesiącach
Rząd przyspiesza prace nad nowymi rozwiązaniami dla seniorów, które mają uporządkować system opieki długoterminowej i wsparcia w miejscu zamieszkania. Bon senioralny nie będzie już osobną ustawą, a jego wprowadzenie ma być częścią szerszej reformy, nad którą trwają prace legislacyjne.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak będzie działał bon senioralny i kto będzie mógł z niego skorzystać.
- Kiedy nowa ustawa o opiece długoterminowej może wejść w życie.
- Jakie usługi otrzymają seniorzy w ramach nowego programu.
Bon senioralny i opieka długoterminowa w jednej ustawie. Rząd chce przyjąć przepisy jeszcze w tym roku
Rząd planuje połączyć przepisy dotyczące bonu senioralnego oraz opieki długoterminowej w jednym akcie prawnym. Nowe rozwiązania mają uporządkować system wsparcia osób starszych i umożliwić gminom rozwijanie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania seniorów. Wiceministra w KPRM, pełnomocniczka rządu do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz przypomniała w środę w TVP3, że do tej pory w konsultacjach były dwie oddzielne ustawy, pierwsza – o bonie senioralnym, a druga o koordynacji opieki długoterminowej.
- Dzisiaj mogę powiedzieć, że te dwie ustawy znalazły się w jednym akcie prawnym, który nazywa się „O koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych”. Wniosek o procedowanie tej ustawy został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów. Więc ja mam taką nadzieję, że (...) w kwietniu ta ustawa będzie na Radzie Ministrów, a w maju zostanie przekierowana do parlamentu. I ona w pierwszym półroczu jeszcze tego roku zostanie przyjęta - powiedziała wiceministra.
Bon senioralny jako program rządowy
Zgodnie z zapowiedzią bon senioralny będzie funkcjonował jako wieloletni program rządowy przyjmowany na trzy lata. Po tym okresie rozwiązanie ma zostać ocenione i ewentualnie zmodyfikowane. Taki model ma pozwolić na elastyczne reagowanie na potrzeby seniorów i możliwości samorządów.
Wiceministra zwróciła także uwagę na problem tzw. białych plam, czyli gmin, które obecnie nie są w stanie zapewnić podstawowych usług opiekuńczych dla osób starszych. Nowe rozwiązania mają pomóc w uruchomieniu wsparcia tam, gdzie dziś go brakuje.
Jak będzie działał bon
Z projektu ustawy wynika, że bon senioralny będzie świadczeniem niepieniężnym realizowanym przez gminy w ramach trzyletnich programów rządowych. Oznacza to, że senior nie otrzyma pieniędzy do ręki, lecz konkretne usługi dopasowane do jego potrzeb. Wsparcie ma obejmować m.in. pomoc w przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się, utrzymaniu porządku w domu, korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, opiekę higieniczno-pielęgnacyjną oraz działania wspierające aktywność społeczną i ruchową. Realizacja bonu będzie odbywać się na podstawie umowy zawartej między gminą a seniorem, określającej zakres usług.
Świadczenie będzie kierowane do osób po 65. roku życia, których średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy nie przekroczy 3410 zł. Kryterium dochodowe ma być co roku waloryzowane, a w projekcie nie wskazano maksymalnej kwoty świadczenia.
Program ruszy w 2026 roku
Pierwszy program bonu senioralnego ma zostać uruchomiony w latach 2026–2028. Łączna pula środków z budżetu państwa wyniesie miliard złotych – 100 mln zł w 2026 roku (start w IV kwartale), 400 mln zł w 2027 roku oraz 500 mln zł w 2028 roku.
To zmiana wobec pierwotnej koncepcji. Początkowo bon senioralny miał być samodzielnym świadczeniem ustawowym, przyznawanym na wniosek seniora. W pierwszej wersji projektu, opublikowanej w październiku 2024 roku, zakładano wsparcie do 2150 zł miesięcznie dla osób po 75. roku życia w formie usług.
Szersza reforma opieki długoterminowej
Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych ma uporządkować cały system wsparcia seniorów. Zakłada m.in. wprowadzenie definicji opieki długoterminowej, katalogu świadczeń i usług, a także definicji opiekuna nieformalnego. Nowe przepisy mają również wprowadzić mechanizmy monitorowania realizacji usług oraz ocenę ich jakości, co ma poprawić dostępność i skuteczność wsparcia dla osób starszych w całym kraju.
Jeśli harmonogram prac legislacyjnych zostanie utrzymany, ustawa może trafić do parlamentu w maju, a jej przyjęcie jeszcze w pierwszym półroczu otworzy drogę do uruchomienia programu bonu senioralnego w 2026 roku.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET