Polskie prawo tego nakazuje. Pracodawca musi wypłacić taką odprawę
Gdy umiera bliska osoba, o kwestiach finansowych myślimy w ostatniej kolejności, jednak polskie prawo przewiduje mechanizmy, które mają zabezpieczyć rodzinę. W razie śmierci pracownika pracodawca ma obowiązek wypłacić odprawę. Kwestia jest uregulowana w art. 93 Kodeksu pracy. W jakich okolicznościach można odmówić wypłaty pieniędzy?
- Odprawa pośmiertna jest świadczeniem wspierającym rodzinę zmarłego pracownika, niezależnie od przyczyny jego śmierci.
- Prawo do odprawy mają małżonek, dzieci (do 16 lub 25 lat jeśli się uczą), wnuki, rodzeństwo oraz rodzice, o ile spełniają określone warunki.
- Wysokość odprawy zależy od stażu pracy zmarłego. Podajemy dokładne stawki.
Śmierć pracownika a odprawa: co mówi prawo?
Odprawa pośmiertna to świadczenie, które realizuje funkcję społeczną prawa pracy. Jej celem jest pomoc w przystosowaniu się rodziny do nowej, często trudniejszej sytuacji materialnej po utracie jednego z żywicieli. Odprawa przysługuje bez względu na przyczynę śmierci (nie musi to być wypadek ani choroba), a jej wysokość zależy m.in. od stażu pracy pracownika. Warto wiedzieć, że odprawa przysługuje niezależnie od innych świadczeń, np. zasiłku pogrzebowego. Jak podkreśla infor.pl, odprawa pośmiertna nie wchodzi w skład spadku w klasycznym rozumieniu prawa cywilnego. Oznacza to, że jest ona dziedziczona na zasadach ogólnych. Oto uprawniona grupa:
- Małżonek – wdowa lub wdowiec otrzymują prawo do odprawy niemal automatycznie (chyba że małżonkowie byli w separacji orzeczonej wyrokiem sądu);
- Dzieci. Prawo do odprawy mają dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione (adoptowane). Otrzymają świadczenie bezwarunkowo do ukończenia 16. roku życia. Jeśli się uczą, prawo to przedłuża się do ukończenia nauki (maksymalnie do 25. roku życia, albo gdy po ukończeniu 25. lat kształciły się, będąc na ostatnim roku studiów).
- Wnuki, rodzeństwo i inne dzieci – przyjęte najpóźniej na rok przed śmiercią pracownika (chyba że śmierć była skutkiem wypadku) na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności (np. w ramach rodziny zastępczej), o ile spełniają warunki wiekowe;
- Rodzice (w tym ojczym, macocha i osoby przysposabiające).
Jeżeli zmarły pracownik nie pozostawił po sobie nikogo, kto mógłby otrzymać odprawę, w takiej sytuacji pracodawca po prostu nie wypłaca świadczenia.
Zgodnie z art. 93 § 5 Kodeksu pracy odprawę pośmiertną dzieli się „w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny”.
Ile wynosi odprawa pośmiertna? Wszystko zależy od stażu pracy
Wysokość odprawy oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy:
- Jednomiesięczne wynagrodzenie – jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat;
- Trzymiesięczne wynagrodzenie – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat;
- Sześciomiesięczne wynagrodzenie – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat;
Odprawa przysługuje tylko, jeśli pracownik zmarł w czasie trwania stosunku pracy lub pobierania świadczeń z tytułu niezdolności do pracy (np. chorobowego).
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277)
Źródło: Radio ZET/infor.pl/poradnikprzedsiebiorcy.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET