Okres ochronny przed emeryturą. Od kiedy obowiązuje i z czym się wiąże?
Zgodnie z Kodeksem pracy pracownicy, którzy zbliżają się do okresu emerytalnego, objęci są ochroną przedemerytalną. Od kiedy ona obowiązuje i co oznacza dla pracownika i pracodawcy?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Od kiedy obowiązuje ochrona przedemerytalna pracowników.
- Jak różni się ochrona przedemerytalna dla kobiet i mężczyzn.
- Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika mimo okresu ochronnego.
- Jak orzeczenie Sądu Najwyższego wpływa na ochronę przedemerytalną.
Okres ochronny przed emeryturą. Od kiedy trwa?
Przepisy o rozwiązaniu umowy o pracę wskazują, że każdego pracownika, który zbliża się do osiągnięcia wieku emerytalnego, obowiązuje ochrona. Jej celem jest zapewnienie pracownikowi stabilnego zatrudnienia aż do momentu przejścia na emeryturą. Stanowi o tym art. 39. oddział II pt. "Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę" rozdziału II Kodeksu pracy. Dla pracodawcy wiąże się to z niemożnością zwolnienia takiego pracownika. Od kiedy ten okres ochronny obowiązuje? "Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku" - informuje wspomniany art. 39. Co istotne, nie ma znaczenia wymiar etatu. Jeśli pracownik zatrudniony jest na kilku etatach, ochrona obowiązuje u wszystkich pracodawców.
Jak wyjaśnia portal infor.pl, trzeba jednak zwrócić uwagę na stwierdzenie, które pojawia się w drugim członie cytowanego przepisu. Oznacza o w praktyce, że pracownik nabywa ochronę przedemerytalną na 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, ale jeśli jego umowa wygasa wcześniej, niż może wiek emerytalny osiągnąć, wówczas pracodawca nie ma obowiązku przedłużania tej umowy. Pracodawca może też wypowiedzieć umowę przed wejściem pracownika w okres ochrony przedemerytalnej, nawet jeśli finalne zakończenie pracy będzie już w okresie ochronnym — tak wynika z dokumentu pt. "Ochrona osób w wieku przedemerytalnym", dostępnego na stronie rządowej.
Kobiety wchodzą w okres ochrony przedemerytalnej wcześniej
Ponieważ w Polsce wiek emerytalny jest różny dla kobiet i dla mężczyzn, także ochrona emerytalna jest zróżnicowana. Kobiety są nią objęte od osiągnięcia 56. roku życia, a mężczyźni, 61. Oznacza to, że kobieta, która kończy 56 lat, jest już objęta ochroną przedemerytalną. Jeśli ma umowę na czas nieokreślony lub jej umowa trwać będzie jeszcze minimum 4 lata, wówczas pracodawca nie może jej zwolnić. Analogicznie jest w przypadku mężczyzn, z tym że tu ochrona wchodzi z dniem ukończenia 61 lat. Oni również nie mogą być zwolnieni i mogą bezpiecznie dopracować do emerytury.
Infor.pl przypomina jednocześnie, że w sprawie ochrony przedemerytalnej wyrok wydał Sąd Najwyższy. Jak wynika z orzeczenia z 9 stycznia 2025 roku, "ochrona przedemerytalna wynikająca z art. 39 KP obejmuje pracownika, który obiektywnie spełnia przesłanki do nabycia emerytury pomostowej z osiągnięciem wieku emerytalnego niższego od powszechnego wieku emerytalnego".
Co jeszcze oznacza ochrona przedemerytalna dla pracodawcy i pracownika?
Należy dodać, że ochrona przedemerytalna wiąże się nie tylko z samym zatrudnieniem. "Pracodawca nie może zmienić pracownikowi znajdującemu się pod szczególną ochroną warunków pracy i płacy wskazanych w zawartej umowie o pracę, np. stanowiska pracy czy też wysokości otrzymywanego wynagrodzenia" - czytamy w rządowym biuletynie..
Źródło: Radio ZET/infor.pl/Ochrona pracy osób w wieku przedemerytalnym
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET