Skarbówka sprawdza konta bankowe, nawet bez nakazu. Musisz wiedzieć, czym jest STIR
Fiskus ma coraz większe możliwości kontroli naszych finansów. Transakcje bankowe, rozliczenia podatkowe czy sprzedaż online – wszystko może być monitorowane. W praktyce oznacza to, że każda nieprawidłowość może zostać szybko wykryta, a kontrola nie wymaga wszczęcia postępowania karnego czy wykroczeniowego.
- Jak Krajowa Administracja Skarbowa może sprawdzać konta bankowe obywateli i firm.
- W jaki sposób systemy informatyczne wspierają fiskusa w wykrywaniu nieprawidłowości.
- Jakie mechanizmy unijne i krajowe pozwalają na kontrolę transakcji online.
Fiskus ma wgląd w nasze konta bankowe
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) dysponuje szerokimi uprawnieniami w zakresie uzyskiwania informacji chronionych tajemnicą bankową. Jak przekazuje Infor, szef KAS oraz naczelnicy urzędów skarbowych i celno-skarbowych mogą żądać od banków informacji o rachunkach osób prywatnych, przedsiębiorców i innych podmiotów. Dotyczy to m.in. historii transakcji, salda konta, zawartych umów kredytowych czy obrotu papierami wartościowymi.
Co istotne, uzyskanie tych danych nie wymaga wszczęcia postępowania karno-skarbowego – wystarczy decyzja o przeprowadzeniu tzw. „czynności wyjaśniających”. Oznacza to, że tajemnica bankowa dla fiskusa jest w praktyce ograniczona, a dostęp do danych może być uzyskany formalnym pismem do banku.
Kontrola bez zarzutów
Dotychczas prawo do uzyskania informacji bankowych przysługiwało fiskusowi dopiero w przypadku postawienia zarzutów wykroczenia lub przestępstwa skarbowego. Obecnie urzędy skarbowe mogą żądać tych danych już na etapie wstępnych czynności wyjaśniających, np. w celu ustalenia prawidłowego wymiaru podatku lub sprawdzenia podejrzanych operacji finansowych. Art. 182 Ordynacji podatkowej daje organom skarbowym możliwość żądania informacji o:
- posiadanych rachunkach bankowych i oszczędnościowych oraz ich obrotach i stanach,
- rachunkach papierów wartościowych,
- zawartych umowach kredytowych i pożyczkowych,
- obrocie akcjami i obligacjami Skarbu Państwa,
- innych instrumentach finansowych obsługiwanych przez banki.
STIR – cyfrowe oko fiskusa
KAS wykorzystuje nowoczesne technologie w analizie danych bankowych. System STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) gromadzi i przetwarza informacje o rachunkach bankowych i transakcjach w czasie rzeczywistym. Dzięki temu organ może szybko identyfikować operacje podejrzane, zwłaszcza te powiązane z wyłudzeniami podatkowymi, np. w zakresie VAT.
STIR jest rozbudowywany i aktualizowany w zależności od zmian przepisów podatkowych. Dla przykładu: w 2021 roku w systemie zarejestrowano 4,54 miliarda transakcji z rachunków bankowych, co pokazuje skalę analizowanych danych. System może priorytetowo wyłapywać transakcje o potencjalnie największych skutkach finansowych dla budżetu państwa.
DAC7 – nadzór nad handlem online
Nie można zapomnieć, że kontrola fiskusa obejmuje także platformy internetowe. Dyrektywa DAC7 (Rady UE 2021/514) wymaga od operatorów platform, takich jak Allegro, Vinted czy Amazon, gromadzenia i przekazywania informacji o sprzedawcach dokonujących transakcji. Fiskus dzięki temu może ustalić dochody uzyskiwane w internecie i prawidłowo naliczyć podatki.
Dyrektywa jest elementem uszczelniania systemu podatkowego i przeciwdziałania szarej strefie. Informacje przekazywane przez platformy pozwalają organom podatkowym wykrywać osoby i firmy, które nie wywiązują się z obowiązków podatkowych.
Jak się okazuje, każda transakcja bankowa i wiele operacji online jest w praktyce monitorowana przez fiskusa. Organy podatkowe dysponują potężnymi narzędziami analitycznymi, a ich wykorzystanie może prowadzić do wykrycia nieprawidłowości nawet wtedy, gdy nie zostało wszczęte postępowanie karne lub wykroczeniowe. Dla podatników oznacza to konieczność szczególnej staranności w prawidłowym rozliczaniu transakcji, aby uniknąć dodatkowych kosztów, odsetek czy kontroli skarbowych.
Źródło: Radio ZET/Infor
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
